Tên lửa Oreshnik của Nga: Công cụ răn đe tâm lý và chiến lược nhắm vào phương Tây

Tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM) Oreshnik là khí tài quân sự mới nhất của Nga, được triển khai thực chiến nhằm tạo ra sức ép tâm lý thay vì mục tiêu thay đổi cục diện chiến trường thuần túy. Với tốc độ cao và khả năng mang nhiều đầu đạn, hệ thống này đóng vai trò là thông điệp răn đe "phi hạt nhân" nhưng mang sức nặng chiến lược nhắm thẳng vào các trung tâm quyền lực tại Washington, London và Brussels.

Thông điệp răn đe chiến lược qua vũ khí tầm trung

Các chuyên gia quân sự quốc tế nhận định việc Nga phóng tên lửa Oreshnik mang nặng tính biểu tượng chính trị. Tiến sĩ Sidharth Kaushal và Matthew Savill tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) phân tích rằng khán giả chính của thông điệp này là NATO và các nhà bảo trợ quốc tế của Ukraine. Đây là lời nhắc nhở về kho vũ khí đa dạng và có sức mạnh lớn hơn mà Nga đang sở hữu.

Tại Washington, James J. Townsend từ Trung tâm An ninh Mỹ mới (CNAS) chỉ ra rằng thời điểm phóng tên lửa là thông điệp mạnh mẽ gửi tới giới lãnh đạo Mỹ trong giai đoạn chuyển giao chính sách. Oreshnik tạo ra một "vùng xám" sợ hãi khi mang đầu đạn quy ước nhưng có khả năng hạt nhân, buộc phương Tây phải cân nhắc nguy cơ leo thang xung đột.

Tên lửa Oreshnik của Nga và tác động tâm lý đến An ninh châu Âu - Ảnh 1.

Mathieu Boulègue, chuyên gia quân sự tại Chatham House, nhận định rằng dù Oreshnik không phải yếu tố thay đổi cuộc chơi trên chiến trường, nhưng xét về mặt chiến tranh tâm lý, nó đạt hiệu quả cao trong việc gây lo ngại cho phương Tây. John Erath từ Trung tâm Kiểm soát và Không phổ biến Vũ khí nhấn mạnh tính nguy hiểm nằm ở chỗ đối phương không thể biết đầu đạn là hạt nhân hay thường cho đến khi nó phát nổ.

Phân tích kỹ thuật: Biến thể từ dòng RS-26

Mặc dù Moscow ca ngợi Oreshnik là vũ khí siêu vượt âm đột phá, các phân tích kỹ thuật phương Tây cho thấy đây là sự cải tiến dựa trên các công nghệ tên lửa đạn đạo hiện có. Sabrina Singh, Phó Thư ký Báo chí Lầu Năm Góc, xác nhận Oreshnik được phát triển dựa trên mô hình tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-26 Rubezh.

Tên lửa Oreshnik của Nga và tác động tâm lý đến An ninh châu Âu - Ảnh 2.

Timothy Wright tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) chỉ ra sự khác biệt vật lý: Oreshnik có chu vi khoảng 92 cm, nhỏ hơn so với 1,83 m của RS-26 Rubezh, cho thấy nó được tối ưu hóa cho tầm bắn ngắn hơn. Về khả năng tác chiến, dù đạt tốc độ Mach 10 khi tái nhập khí quyển, các chuyên gia làm rõ rằng Oreshnik không phải vũ khí lượn siêu vượt âm (HGV) có khả năng cơ động linh hoạt.

Marcin Andrzej Piotrowski từ Viện Các vấn đề Quốc tế Ba Lan (PISM) giải thích rằng đầu đạn của Oreshnik không thực hiện các động tác cơ động ở tốc độ siêu vượt âm, vốn là đặc điểm để xuyên thủng các hệ thống phòng thủ hiện đại nhất. Tuy nhiên, Marina Miron từ Đại học King's College London lưu ý rằng thách thức vẫn rất lớn do tên lửa này có thể mang 6 đầu đạn cùng các đạn con nhắm vào nhiều mục tiêu riêng biệt.

Tổng kết lại, chuyên gia Fabian Hoffmann từ Đại học Oslo cho rằng giá trị thực sự của Oreshnik nằm ở việc phơi bày những khoảng trống trong năng lực phòng thủ của châu Âu hơn là những thông số kỹ thuật thuần túy.

Tuệ Nhân