Tên lửa SpaceX trôi dạt có nguy cơ va chạm với Mặt Trăng

Tên lửa đẩy Falcon 9 mang theo tàu vũ trụ Crew Dragon rời bệ phóng tại Trung tâm vũ trụ Kennedy ở Florida, Mỹ. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Một tầng trên của tên lửa SpaceX sẽ đâm xuống bề mặt Mặt Trăng trong tuần này sau hơn một năm trôi nổi ngoài không gian, tạo nên vụ va chạm ngoài ý muốn mà giới khoa học kỳ vọng sẽ mang lại nhiều dữ liệu quý giá về môi trường trên thiên thể này.

Theo tờ The Guardian (Anh), sau hơn một năm kể từ khi đưa hai tàu đổ bộ Mặt Trăng vào không gian, tầng trên của một tên lửa SpaceX đang trên quỹ đạo va chạm không thể tránh khỏi với Mặt Trăng. Theo dự báo, vật thể này sẽ lao xuống bề mặt vệ tinh tự nhiên của Trái Đất, tạo ra một hố va chạm mới cùng cột bụi và đá bắn lên không gian, thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học cũng như những người yêu thiên văn.

Chuyên gia theo dõi vật thể không gian Bill Gray dự đoán tầng tên lửa sẽ đâm xuống khu vực gần miệng hố Einstein ở rìa phía Tây được Mặt Trời chiếu sáng của Mặt Trăng với tốc độ khoảng 8.700 km/h, tương đương gấp bảy lần tốc độ âm thanh. Người quan sát tại khu vực phía Đông nước Mỹ, Canada và phần lớn Nam Mỹ sẽ có điều kiện thuận lợi nhất để theo dõi hiện tượng này.

Dù không quá lo ngại về riêng mảnh rác không gian nói trên, các chuyên gia cho rằng sự việc phản ánh rõ thực trạng ngày càng có nhiều vật thể nhân tạo hoạt động hoặc trôi nổi trong không gian, khiến môi trường quỹ đạo trở nên đông đúc hơn.

Bill Gray nhận định không gian quanh Trái Đất đang ngày càng chật chội và ông dự định sẽ theo dõi diễn biến sau vụ va chạm từ bang New Brunswick của Canada.

Các chuyên gia nhấn mạnh SpaceX không chủ đích để tầng tên lửa lao vào Mặt Trăng. Theo họ, sự cố hoàn toàn có thể tránh được nếu tầng trên được điều chỉnh để đi vào quỹ đạo quanh Mặt Trời sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Đây sẽ là lần thứ hai một tầng tên lửa đã hết nhiệm vụ được xác nhận va chạm ngoài ý muốn với Mặt Trăng. Trước đó, năm 2022, một mảnh tên lửa của Trung Quốc đã tạo ra hai hố va chạm trên mặt khuất của Mặt Trăng.

Khác với vụ việc trước, lần này tầng tên lửa sẽ đâm xuống phía gần của Mặt Trăng với năng lượng tương đương khoảng ba tấn thuốc nổ TNT.

Các nhà khoa học cho rằng tia sáng phát ra tại thời điểm va chạm sẽ chỉ kéo dài chưa đến một giây và quá mờ để có thể quan sát từ Trái Đất. Tuy nhiên, dòng bụi và đá bị hất tung có thể vươn cao nhiều kilomet vào không gian và duy trì khả năng quan sát qua kính thiên văn trong hàng chục phút.

Benjamin Fernando, nhà nghiên cứu thuộc Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos (Mỹ), cho biết lực hấp dẫn yếu cùng việc Mặt Trăng không có khí quyển và gió sẽ khiến lớp bụi tồn tại lâu hơn sau vụ va chạm. Ông khuyến khích cả các nhà thiên văn chuyên nghiệp lẫn nghiệp dư tham gia quan sát hiện tượng này.

Theo ông Fernando, một trong những mục tiêu quan trọng của việc theo dõi vụ va chạm là đánh giá mức độ nguy hiểm của các mảnh vỡ không gian đối với những sứ mệnh có người lái lên Mặt Trăng trong tương lai.

Ông dự đoán vụ va chạm sẽ tạo nên một hố có đường kính khoảng 27 m và sâu khoảng 5 m. Dù quá nhỏ để quan sát từ Trái Đất, dấu vết này sẽ đủ rõ để các tàu vũ trụ đang hoạt động quanh Mặt Trăng ghi lại.

Sau sự kiện, tàu quỹ đạo Lunar Reconnaissance Orbiter của NASA và tàu quỹ đạo Danuri của Hàn Quốc sẽ chụp ảnh khu vực trước và sau vụ va chạm nhằm phân tích tác động của cú đâm xuống bề mặt Mặt Trăng, qua đó phục vụ các nghiên cứu về địa chất và an toàn cho các sứ mệnh thám hiểm trong tương lai.