Tên lửa vác vai giá rẻ khiến tiêm kích Mỹ đắt đỏ lao đao trên bầu trời Iran
Những tên lửa phòng không vác vai (MANPADS) giá rẻ của Iran vẫn đủ sức đe dọa các chiến đấu cơ hiện đại của Mỹ.
Tuần trước, một chiếc F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ khi đang thực hiện nhiệm vụ tấn công tầm thấp gần thành phố Chabahar đã suýt bị bắn hạ. Quả tên lửa được phóng từ mặt đất phát nổ ngay gần phần đuôi máy bay, buộc phi công phải thực hiện một pha cơ động gắt để thoát hiểm trong gang tấc. Dù chiếc tiêm kích sống sót và quay về căn cứ an toàn, sự việc này đã làm dấy lên nhiều lo ngại về điểm yếu của không quân Mỹ trong môi trường tác chiến hiện đại.
Mỹ không có "câu trả lời thỏa đáng" cho mối đe dọa tên lửa phòng không vác vai của Iran. (Nguồn: TNI)
MANPADS hay hệ thống tên lửa phòng không vác vai, về cơ bản là những tên lửa đất đối không nhỏ gọn, có thể mang vác và khai hỏa bởi một người lính. Dù xuất hiện từ thời Chiến tranh Lạnh, loại vũ khí này ngày càng được cải tiến và vẫn giữ nguyên mức độ nguy hiểm đáng kể.
Điểm đáng sợ của MANPADS nằm ở sự đơn giản nhưng hiệu quả. Chúng sử dụng đầu dò hồng ngoại để bám theo nhiệt lượng từ động cơ máy bay, cho phép cơ chế "bắn và quên" mà không cần hệ thống radar phức tạp. Điều này khiến chúng rất khó bị phát hiện trước khi phóng và cũng khó bị đánh chặn sau khi đã khai hỏa. Với tầm bắn vài km và hiệu quả cao ở độ cao thấp, MANPADS đặc biệt nguy hiểm với các máy bay đang thực hiện nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực hoặc tấn công trực tiếp.
Trong vụ việc tại Chabahar, nhiều khả năng Iran đã sử dụng tên lửa Misagh – một biến thể nội địa hóa từ công nghệ Trung Quốc. Khi phát hiện bị khóa mục tiêu, phi công Mỹ đã lập tức cơ động gắt kết hợp thả pháo sáng để đánh lừa đầu dò nhiệt. Quả tên lửa sau đó phát nổ gần đuôi máy bay, có thể gây hư hại nhẹ nhưng không đủ để hạ gục chiếc F/A-18.
Dù thoát hiểm, vụ việc cho thấy một thực tế khó chịu: những vũ khí có giá chỉ vài chục nghìn USD lại có thể đe dọa các chiến đấu cơ trị giá hàng chục triệu USD. Sự chênh lệch chi phí này tạo ra áp lực lớn trong các cuộc xung đột kéo dài, nơi bên sở hữu vũ khí rẻ nhưng hiệu quả có thể gây tiêu hao đáng kể cho đối phương.
Quan trọng hơn, MANPADS tạo ra một kiểu "mối đe dọa phân tán" mà Mỹ rất khó xử lý. Không giống các hệ thống phòng không lớn có radar và trung tâm chỉ huy dễ bị phát hiện, các bệ phóng vác vai có thể hoạt động độc lập, ẩn nấp ở bất kỳ đâu và khai hỏa bất ngờ. Điều này buộc máy bay Mỹ phải bay cao hơn để an toàn, nhưng lại làm giảm độ chính xác và hiệu quả của các nhiệm vụ hỗ trợ hỏa lực tầm gần.
Trong bối cảnh các hệ thống phòng không tầm xa của Iran đã bị suy yếu đáng kể, chính những vũ khí "nhỏ mà nguy hiểm" như MANPADS lại trở thành lớp phòng thủ dai dẳng nhất. Chúng không thể dễ dàng bị triệt tiêu hoàn toàn và luôn chờ đợi khoảnh khắc các máy bay hiện đại phải hạ thấp độ cao, thời điểm mà chúng dễ bị tổn thương nhất.
Tin nóng
Bộ Ngoại giao đã triển khai các biện pháp hỗ trợ công dân về nước hoặc đi đến nước thứ ba an toàn và đến nay đã hỗ trợ cho 556 công dân Việt Nam mắc kẹt tại Trung Đông.
IRGC cũng công bố một video được cho là ghi lại khoảnh khắc một tiêm kích 'của đối phương' bị tấn công ở phía nam đảo Qeshm và rơi xuống biển. Tuy nhiên, quân đội Mỹ đã bác bỏ thông tin này.
Ngày 2/4, hãng thông tấn nhà nước IRNA của Iran đưa tin ít nhất 8 dân thường nước này đã thiệt mạng và 95 người khác bị thương trong các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào một cây cầu cao tốc nối thủ đô Tehran với thành phố Karaj nhằm cắt đứt tuyến tiếp vận quan trọng phục vụ vận chuyển linh kiện tên lửa và thiết bị bay không người lái. Cây cầu này là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới hậu cần phục vụ các hoạt động quân sự của Iran.
Israel thông báo khôi phục hoạt động tại mỏ khí tự nhiên lớn nhất nước này nằm ngoài khơi bờ biển phía Bắc trên Địa Trung Hải, và khẳng định nguồn cung khí tự nhiên trong nước vẫn được duy trì.
Ngày 2/4, giới chức Libya cho biết nỗ lực lai dắt một tàu chở khí đốt của Nga bị hư hại sau loạt vụ nổ đã không thành công do điều kiện thời tiết xấu, khiến con tàu tiếp tục trôi dạt trên vùng biển Địa Trung Hải, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn hàng hải và môi trường.
Lữ đoàn Pháo binh số 52 của Lực lượng vũ trang Ukraine đã tiếp nhận pháo tự hành M110 do đồng minh viện trợ.
Tin mới
Việc thắt chặt hợp tác giữa Liên hợp quốc với các tổ chức khu vực được kỳ vọng sẽ tạo ra áp lực ngoại giao đồng bộ hơn giữa LHQ và các bên nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát chiến tranh toàn diện tại Trung Đông.
Căng thẳng Mỹ-Iran quanh eo biển Hormuz gia tăng khi Washington xem xét mở rộng chiến dịch, kể cả phương án trên bộ, đặt khu vực trước nguy cơ leo thang khó lường.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc triển khai lực lượng đặc nhiệm tới Iran nhằm thu giữ kho urani làm giàu cao của nước này, một kịch bản được giới chuyên gia nhận định là phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Hàng chục quốc gia đã tìm cách khôi phục các chuyến vận chuyển năng lượng quan trọng qua eo biển Hormuz vào ngày 2/4.
Đoạn video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy tiêm kích F-15 của Mỹ bám đuổi UAV Shahed được cho là của Iran trước khi một vụ nổ lớn xảy ra tại Iraq.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Bulgaria lo ngại các thế lực nước ngoài có thể tìm cách tác động đến cử tri thông qua mạng xã hội và các trang thông tin tuyên truyền.
Ngày 2/4, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) đã thực hiện bước đi lịch sử khi lần đầu tiên thảo luận chính thức về quan hệ hợp tác với Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) và tăng cường liên kết với Liên đoàn Arập (AL) nhằm tìm giải pháp cho xung đột khu vực.
Tháng Tư năm 1975, sau những đòn điểm huyệt chí mạng tại Tây Nguyên và cuộc tổng tiến công thần tốc quét sạch quân thù tại Huế - Đà Nẵng, đại quân ta như con tàu không phanh, lao về phía Nam với sức mạnh không gì cản nổi. Trong chuỗi thắng lợi huy hoàng ấy, giải phóng Nha Trang (02/4/1975) không chỉ là việc thu hồi một đô thị biển xinh đẹp, mà còn là một 'mắt xích vàng' chiến lược. Đây là nhát dao sắc lẹm cắt đứt huyết mạch duyên hải, vô hiệu hóa lá chắn Cam Ranh và chính thức khai tử Quân khu 2 của địch. Chiến thắng Nha Trang đã tạo ra một bàn đạp khổng lồ, góp phần xoay vần vận mệnh, đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước tiến nhanh đến ngày toàn thắng cuối cùng.