Tết Bính Ngọ 2026 nên cúng tất niên vào ngày nào?

Tết Nguyên đán không chỉ là thời điểm chuyển giao giữa hai năm âm lịch mà còn gắn liền với nhiều nghi lễ mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc. Một trong những nghi lễ quan trọng trước thềm năm mới là lễ cúng tất niên. Đây là nghi thức khép lại năm cũ, chuẩn bị cho một chu kỳ mới, đồng thời thể hiện lòng tri ân đối với tổ tiên và các vị thần linh đã được người Việt thờ phụng từ bao đời.

Theo quan niệm dân gian, vào thời khắc cuối năm, các vị thần linh phụ trách cai quản nhân gian sẽ hoàn tất nhiệm vụ của mình và thực hiện việc bàn giao cho thần mới. Chính vì vậy, lễ cúng tất niên mang ý nghĩa như một nghi thức tiễn đưa, cảm tạ và bày tỏ lòng biết ơn.

Không chỉ dừng lại ở yếu tố tâm linh, đây còn là dịp để các thành viên trong gia đình sum họp, cùng nhau nhìn lại chặng đường đã qua trong năm cũ, chia sẻ niềm vui, khó khăn và chuẩn bị tinh thần đón chào năm mới.

Việc xác định rõ thời gian lễ cúng tất niên vào ngày nào sẽ giúp mỗi gia đình chủ động hơn trong việc sắp xếp thời gian, thu xếp công việc cuối năm và chuẩn bị lễ nghi một cách chu đáo, trang trọng.

Tết Bính Ngọ 2026 nên cúng tất niên vào ngày nào?

Theo sách “Lịch âm dương cát tường năm Bính Ngọ 2026” của tác giả Cao Minh, do Nhà xuất bản Hồng Đức phát hành, trong năm 2026 có một số ngày được đánh giá là phù hợp để thực hiện lễ cúng tất niên. Các mốc thời gian này được nhiều gia đình tham khảo nhằm lựa chọn thời điểm thuận tiện cho việc tổ chức nghi lễ cuối năm.

Cụ thể, các ngày và khung giờ phù hợp để cúng tất niên bao gồm:

Ngày 29 tháng Chạp (tức ngày 16/2/2026 Dương lịch)

Giờ Thìn (7h – 9h)
Giờ Tỵ (9h – 11h)
Giờ Thân (15h – 17h)
Giờ Dậu (17h – 19h)

Ngày 28 tháng Chạp (tức ngày 15/2/2026 Dương lịch)

Giờ Thìn (7h – 9h)
Giờ Tỵ (9h – 11h)

Ngày 26 tháng Chạp (tức ngày 13/2/2026 Dương lịch)

Giờ Thìn (7h – 9h)
Giờ Ngọ (11h – 13h)
Giờ Mùi (13h – 15h)

Ngày 27 tháng Chạp (tức ngày 14/2/2026 dương lịch)

Giờ Tỵ (9h – 11h)
Giờ Thân (15h – 17h)

Theo nhận định của các chuyên gia phong thủy, thời điểm được xem là phù hợp nhất để thực hiện lễ cúng tất niên trong năm Bính Ngọ 2026 là ngày 29 tháng Chạp, tức ngày 16/2/2026 Dương lịch.

Ngày này rơi vào ngày Tân Dậu, trong đó khung giờ được đánh giá đẹp để lên hương là giờ Tỵ (từ 9h đến 11h). Đây là khoảng thời gian hoàng đạo, thường được nhiều gia đình lựa chọn với mong muốn khởi đầu năm mới trong không khí thuận hòa, tốt đẹp.

Tuy nhiên, trong đời sống hiện đại, việc lựa chọn ngày giờ cúng tất niên chủ yếu mang ý nghĩa văn hóa và tinh thần. Điều quan trọng hơn cả vẫn là sự chuẩn bị chu đáo, sự sum vầy của các thành viên trong gia đình và việc gìn giữ những giá trị truyền thống đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Tết Bính Ngọ 2026 nên cúng tất niên vào ngày nào? (Ảnh: Nhật Thùy)

Nên cúng tất niên trong nhà hay ngoài trời?

Lễ cúng tất niên về bản chất là nghi thức tạ ơn các vị gia thần và tổ tiên, đồng thời mời ông bà, tổ tiên về chung vui cùng con cháu trong những ngày đầu xuân. Vì vậy, phần lớn các gia đình Việt hiện nay lựa chọn thực hiện lễ cúng tất niên trong nhà, tại khu vực bàn thờ gia tiên.

Việc cúng trong nhà mang lại cảm giác ấm cúng, gần gũi, giúp các thành viên dễ dàng quây quần bên nhau. Không gian trong nhà cũng tạo điều kiện thuận lợi để nghi lễ được thực hiện một cách trang nghiêm, đồng thời tránh được những ảnh hưởng không mong muốn từ thời tiết, đặc biệt vào những ngày cuối năm.

Bên cạnh đó, một số gia đình có điều kiện về không gian, như sở hữu sân vườn rộng rãi hoặc khoảng sân trước nhà thoáng đãng, thường kết hợp thêm nghi thức cúng tất niên ngoài trời. Lễ cúng này thường dành cho trời đất, âm linh, cô hồn. Mâm lễ được đặt tại khu vực sạch sẽ, thông thoáng, đảm bảo sự trang nghiêm và phù hợp với không gian sinh hoạt của gia đình.

Mâm cúng tất niên theo phong tục nên đặt trong nhà. (Ảnh: Hương Giang)

Mâm cúng tất niên cần có những gì?

Dù được thực hiện trong nhà hay ngoài trời, mâm cúng tất niên vẫn cần được chuẩn bị đầy đủ lễ vật và thể hiện sự thành tâm của gia chủ. Tùy theo điều kiện kinh tế, phong tục vùng miền và truyền thống mỗi gia đình, cách sắp xếp mâm cúng có thể khác nhau, nhưng nhìn chung sẽ bao gồm các lễ vật cơ bản sau:

Hương và đèn
Trầu cau
Hoa tươi
Mâm ngũ quả

Mâm cỗ cúng cũng là phần quan trọng nhất trong lễ cúng tất niên, thể hiện sự đủ đầy và tấm lòng của gia đình. Mâm cỗ thường gồm cả món mặn và món chay, phản ánh sự phong phú của đời sống và mong muốn cầu tài, cầu lộc trong năm mới.

Tùy theo từng vùng miền, mâm cỗ cúng tất niên có những nét đặc trưng riêng. Người miền Bắc, đặc biệt tại Hà Nội, thường chuẩn bị mâm cơm cầu kỳ với các món truyền thống như gà luộc, canh măng, miến xào, bánh chưng.

Mâm cỗ có thể được bày theo quy mô 4 bát – 4 đĩa, 6 bát – 6 đĩa hoặc 8 bát – 8 đĩa. Với mâm lớn, các món có nước và món nóng thường được đặt ở vị trí trung tâm, có thể xếp thành 2 – 3 tầng.

Gợi ý mâm cỗ cúng tất niên Tết Bính Ngọ 2026. (Ảnh: Thu Hồng)

Mâm cỗ tất niên ở miền Trung thường giản dị hơn, gồm các món như giò lụa, thịt gà, thịt heo, bánh chưng, bánh tét và các đặc sản địa phương tùy từng vùng.

Miền Nam do đặc điểm khí hậu nóng, mâm cỗ cúng của người miền Nam thường có canh khổ qua, chả giò, thịt kho trứng, bánh tét ăn kèm củ kiệu.

Trong trường hợp cúng chay, mâm cỗ tất niên có thể bao gồm các món như rau củ xào chay, canh rau củ, đậu phụ chiên xào nấm, miến xào chay, giò chả chay, xôi gấc, đậu hũ kho, củ sen kho, nấm kho ngũ vị và các món cuốn chay khác.

Văn khấn cúng tất niên Tết Bính Ngọ 2026

Dưới đây là văn khấn cúng tất niên được biên soạn theo sách "Văn khấn nôm truyền thống", Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ, chư vị tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị tôn thần.

Con kính lạy tổ tiên nội ngoại họ [họ của gia chủ].

Hôm nay là ngày 29 tháng Chạp, năm Ất Tỵ nhằm ngày tất niên.

Tín chủ (chúng) con là: [họ và tên gia chủ]

Ngụ tại: [địa chỉ đầy đủ]

Nay nhân ngày cuối năm, tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật, cơm canh, trà rượu, bánh trái dâng lên trước án, kính mời:

- Các cụ tổ tiên nội ngoại

- Ông bà, cha mẹ đã khuất

- Chư vị hương linh

Về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.

Năm cũ sắp qua, năm mới sắp đến. Con cháu trong nhà sum họp, nhờ phúc ấm tổ tiên, được bình an, mạnh khỏe, làm ăn thuận lợi.

Nay xin kính mời các cụ, ông bà về đây hưởng Tết cùng con cháu, phù hộ độ trì cho toàn gia:

- Năm mới bình an, vạn sự như ý

- Già trẻ mạnh khỏe, công việc hanh thông

- Gia đạo hưng long, con cháu thành đạt

Chúng con lễ bạc tâm thành, kính dâng tổ tiên. Cúi xin chứng giám.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

(*) Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.

Nhật Thùy