Tết Đoan Ngọ: Giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt
Tết Đoan Ngọ (ngày 5/5 Âm lịch) từ lâu đã trở thành ngày Tết truyền thống, cái Tết sum họp đầm ấm của người Việt Nam sau Tết Nguyên đán.
Nguồn gốc và ý nghĩa ngày "diệt sâu bọ"
Tết Đoan Ngọ hay còn gọi là Tết Đoan dương, là ngày lễ truyền thống gắn liền với quan niệm về sự tuần hoàn của thời tiết tại một số quốc gia châu Á như Việt Nam, Triều Tiên, Nhật Bản và Trung Quốc. Tại nước ta, ngày lễ này thường rơi vào thời điểm nắng nóng kéo dài, sâu bọ phát triển nhiều nên còn được dân gian gọi là ngày "diệt sâu bọ" hay "giết sâu bọ". Năm 2026, ngày Tết Đoan Ngọ rơi vào thứ Sáu, ngày 19/6 Dương lịch.
Theo truyền thuyết dân gian, vào một năm trúng mùa, nông dân đang ăn mừng thì sâu bọ kéo đến tàn phá hết cây trái, thực phẩm đã thu hoạch. Giữa lúc người dân lo lắng, một ông lão tên là Đôi Truân xuất hiện và hướng dẫn mỗi nhà lập một đàn cúng đơn giản gồm bánh gio, trái cây, rồi ra trước nhà tập thể dục. Người dân làm theo và lập tức tiêu diệt được đàn sâu bọ. Ông lão dặn thêm, hằng năm vào đúng ngày này cứ làm theo lời dặn sẽ trị được chúng. Để tưởng nhớ ơn đức, người dân gọi đây là ngày Tết "diệt sâu bọ".
Tên gọi Tết Đoan Ngọ cũng ra đời từ đó do giờ cúng thường diễn ra vào giữa giờ Ngọ. Cho đến nay, lễ cúng này được duy trì nhằm mục đích phát động phong trào bắt sâu bọ, tiêu diệt sâu bệnh hại cây trồng và cầu mong một vụ mùa bội thu.
Nét đẹp sum họp và các tục lệ độc đáo
Tại một số làng quê Việt Nam, nếp xưa của ngày Tết Đoan Ngọ vẫn được trân trọng gìn giữ. Đây là dịp sum họp gia đình đầm ấm với nhiều tục lệ gắn kết, khiến con cháu dù làm ăn xa xôi cũng cố gắng thu xếp trở về.
Mâm cúng Tết Đoan ngọ được chuẩn bị chu đáo, thể hiện tấm lòng biết ơn. (Ảnh: Kiều Lê)
Vào thời điểm này, cây trái bắt đầu đơm hoa kết trái, do đó hoa quả là lễ vật cúng tổ tiên không thể thiếu trong mâm lễ của mọi gia đình với ước nguyện cầu mong mùa màng bội thu. Tùy thuộc vào từng địa phương và vùng miền mà mâm lễ cúng sẽ có những món ăn khác nhau theo tập quán riêng.
Ngay sau lễ cúng là các tục lệ giết sâu bọ đặc trưng. Tất cả các thành viên trong nhà sẽ quây quần cùng nhau ăn rượu nếp, bánh tro và các loại quả chua với quan niệm để diệt trừ sâu bọ bên trong cơ thể, đồng thời xua đuổi hết bệnh tật.
Tin nóng
Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Ủy ban Nhân dân Thành phố Hải Phòng tổ chức Hội Báo toàn quốc 2026 tại Trung tâm Hội nghị-Biểu diễn thành phố Hải Phòng từ ngày 19-21/6/2026.
Ngay từ sáng sớm ngày 19/6/2026 (ngày 5/5 Âm lịch), nhiều người dân Thủ đô đã tìm tới các khu chợ truyền thống mua rượu nếp, hoa quả... về thắp hương trong ngày Tết Đoan Ngọ.
Xu hướng đưa đặc sản địa phương đến với thực khách tại các đô thị lớn đang ngày càng phổ biến. Bên cạnh việc kinh doanh món ăn, nhiều người trẻ lựa chọn khai thác các giá trị văn hóa vùng miền như một cách gìn giữ và giới thiệu bản sắc quê hương.
Theo kinh nghiệm của nhiều đầu bếp, ngoài gừng và muối, việc sử dụng các loại quả có tính axit trong quá trình sơ chế sẽ giúp loại bỏ mùi hôi hiệu quả, đồng thời giữ cho thịt vịt săn chắc, thơm ngon hơn sau khi luộc.
Có một thời, muốn mua báo giấy ở Hà Nội là chuyện rất dễ dàng. Từ những tuyến phố trung tâm đến cổng cơ quan, trường học hay các khu tập thể, đâu đâu cũng có sạp báo. Người đọc có thể tìm thấy đủ loại nhật báo, tuần báo, tạp chí văn nghệ, thiếu nhi hay khoa học kỹ thuật.
Tối 18.6, chương trình biểu diễn âm nhạc của ca sĩ trẻ MONO và Nguyễn Đình Tuấn Dũng buộc phải hủy do sự cố thiên tai bất ngờ khiến sân khấu bị sập.
Tin mới
TP.HCM tiếp tục mở rộng hệ sinh thái du lịch đường thủy với sự xuất hiện của sản phẩm du thuyền boutique trên sông Sài Gòn, kỳ vọng mang đến những trải nghiệm giàu bản sắc văn hóa, góp phần nâng cao sức hấp dẫn của du lịch đường sông và hướng tới phân khúc khách trung, cao cấp.
Theo kế hoạch tổ chức Festival Hoa Đà Lạt lần thứ 11 của UBND tỉnh Lâm Đồng, sự kiện có chủ đề 'Đà Lạt - Bản giao hòa của sắc hoa và âm nhạc' dự kiến sẽ khai mạc vào tối 19-12, trong khi chương trình nghệ thuật chào năm mới 2027 kết hợp tổng kết, bế mạc Festival sẽ được tổ chức vào tối 31-12-2026.
Sáng 19/6, hàng nghìn người dân và du khách vượt sông Hậu về cồn Mỹ Phước của TP Cần Thơ để dự khai mạc và tham quan Ngày hội Sông nước miệt vườn. Lễ hội là một trong những điểm nhấn của Tuần lễ Văn hóa – Du lịch TP Cần Thơ năm 2026.
Hôm nay 19/6 (tức mùng 5/5 Âm lịch), chợ truyền thống Hà Nội nhộn nhịp từ sáng sớm, nhiều mặt hàng phục vụ mâm cúng Tết Đoan ngọ được tiêu thụ mạnh.
Ngày 21/6 tới, tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Thủ đô Paris (Pháp), Diễn đàn Gìn giữ tiếng Việt và Văn hóa Việt ở nước ngoài tổ chức chuỗi hoạt động quy mô lớn nhân kỷ niệm 5 năm thành lập (15/7/2021-15/7/2026). Sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, quy tụ các chuyên gia, giảng viên, giáo viên, nhà hoạt động cộng đồng và đông đảo người Việt đang sinh sống tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Hơn 2.000 lượt đoàn viên, thanh niên Bắc Ninh đã có mặt tại các điểm giải phóng mặt bằng dự án sân bay Gia Bình, hỗ trợ gần 1.000 hộ dân di dời tài sản. Đằng sau những giọt mồ hôi dưới nắng nóng 40 độ C là tinh thần xung kích, trách nhiệm và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ đối với công trình trọng điểm quốc gia.
Đà Nẵng và Hội An chỉ cách nhau khoảng 30 km, cùng nằm trong không gian văn hóa miền Trung. Thế nhưng, ẩm thực của hai địa phương lại mang những nét riêng khá rõ rệt, tạo nên những trải nghiệm khác nhau cho du khách.
Ngày 18-6, tại phường Bàn Thạch (TP Đà Nẵng), Ban tổ chức Giải Báo chí Huỳnh Thúc Kháng TP Đà Nẵng lần thứ I (2025 - 2026) tổ chức lễ tổng kết và trao thưởng cho các tác giả, nhóm tác giả đoạt giải. Đến dự và trao thưởng có Phó Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Ngô Xuân Thắng, Phó Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng Đoàn Ngọc Hùng Anh cùng đại diện lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể.