Tết nội hay Tết ngoại?

Ăn Tết nhà nội hay nhà ngoại?

Khi năm hết Tết đến, bên cạnh niềm háo hức dọn dẹp, sắm sửa, chuẩn bị mâm cơm cúng ông bà, thì đâu đó trong nhiều gia đình Việt – đặc biệt là các cặp vợ chồng trẻ – lại xuất hiện một câu hỏi tưởng chừng rất đời thường nhưng không dễ tìm được tiếng nói chung: "Năm nay ăn Tết nội hay Tết ngoại?". Câu hỏi ấy đôi khi không chỉ là một phép toán về quãng đường, thời gian hay chi phí di chuyển, mà còn là một ẩn số phức tạp trong mối quan hệ vợ chồng, quan hệ hai bên nội – ngoại, và sâu xa hơn là sức ép vô hình của những chuẩn mực truyền thống lâu đời.

Dưới góc nhìn của chuyên gia tâm lý, việc câu chuyện “Tết nội – Tết ngoại” trở thành mâu thuẫn trong nhiều gia đình là điều không khó lý giải. Bởi lẽ, Tết không chỉ là dịp lễ lớn nhất trong năm mà còn mang theo nhiều tầng ý nghĩa: đó là biểu tượng thiêng liêng của sự sum họp, đoàn viên và là thời điểm để mỗi người thể hiện lòng hiếu kính với đấng sinh thành.

Chính vì vậy, không chỉ cha mẹ hai bên mong con cháu trở về, mà bản thân mỗi người con dù đã lập gia đình cũng đều có nhu cầu rất tự nhiên là được ăn Tết cùng bố mẹ ruột của mình. Khi hai mong muốn chính đáng ấy cùng tồn tại trong khuôn khổ thời gian Tết ngắn ngủi, mâu thuẫn nảy sinh là điều khó tránh khỏi.

Ảnh minh họa - AI.

Mâu thuẫn nảy sinh khi mỗi người giữ vững quan điểm, mà không ai chịu lùi một bước hay không có cơ chế chia sẻ công bằng. Với các cặp vợ chồng trẻ, đặc biệt sống ở thành thị, xa quê, bận rộn và ít ngày nghỉ, việc lựa chọn "một nơi để về" trong dịp Tết lại càng khó khăn hơn bao giờ hết.

Áp lực truyền thống lâu đời cho rằng "làm dâu là phải Tết nhà chồng" vô hình trung đặt lên vai người phụ nữ một gánh nặng không nhỏ. Dưới góc độ tâm lý học gia đình, việc luôn phải ưu tiên nhà chồng trong dịp Tết khiến nhiều phụ nữ cảm thấy mình như bị sang một bên trong mối quan hệ với gia đình ruột thịt – nơi đã sinh ra và nuôi nấng họ trưởng thành. Những cảm xúc như tủi thân, bất công, tổn thương có thể âm thầm tích tụ, nhất là khi người chồng không thực sự thấu hiểu và lên tiếng san sẻ.

Trong nhiều trường hợp, người vợ vừa phải lo chu toàn việc nhà chồng, vừa đau đáu nỗi nhớ cha mẹ mình – điều đó khiến họ rơi vào trạng thái giằng xé tâm lý, dễ dẫn đến mệt mỏi, căng thẳng hoặc thậm chí là trầm cảm sau Tết.

Một khi trong mối quan hệ hôn nhân có người cảm thấy mình thiệt thòi hoặc không được tôn trọng về mặt cảm xúc – dù chỉ là chuyện "ăn Tết ở đâu, thì những tổn thương tâm lý có thể âm ỉ lâu dài. Ban đầu có thể chỉ là sự thất vọng thoáng qua, nhưng nếu lặp lại qua nhiều cái Tết mà không được lắng nghe, không được ghi nhận, những cảm xúc đó có thể tích tụ thành sự lạnh nhạt, xa cách hoặc mất kết nối trong đời sống vợ chồng. Không ít trường hợp, các xung đột lớn bùng phát trong hôn nhân lại xuất phát từ những chuyện nhỏ như vậy.

Ảnh minh họa - Nguồn: Internet.

Làm gì để tránh những tổn thương không đáng có?

Trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày càng đề cao sự bình đẳng, chia sẻ và tôn trọng cảm xúc lẫn nhau, nhiều gia đình trẻ đã lựa chọn phương án luân phiên Tết nội – Tết ngoại hoặc tách thời gian để có thể ghé thăm cả hai bên. Đây là một tín hiệu tích cực, phản ánh sự thay đổi trong tư duy thế hệ mới – nơi Tết không còn là "cuộc chiến ngầm" về trách nhiệm, mà trở lại đúng với giá trị cốt lõi là dịp đoàn viên của tất cả các thành viên trong đại gia đình.

Mỗi bên được yêu thương, được quan tâm, được hiện diện – đó là cái Tết trọn vẹn theo nghĩa tinh thần. Dẫu việc này không phải lúc nào cũng thuận lợi vì còn nhiều yếu tố địa lý, kinh tế hay sức khỏe người thân, nhưng việc có ý thức tạo ra sự cân bằng đã là một bước tiến lớn.

Để tránh những tổn thương không đáng có, các cặp vợ chồng nên chủ động trao đổi và lên kế hoạch Tết từ sớm. Hãy ngồi lại với nhau, không phải để tranh luận hơn thua mà để lắng nghe mong muốn, cảm xúc của nhau. Việc thống nhất nơi ăn Tết nên dựa trên sự công bằng, có thể theo chu kỳ năm – hoặc linh hoạt theo hoàn cảnh mỗi năm – nhưng điều quan trọng là cả hai đều cảm thấy được tôn trọng, được sẻ chia.

ThS Tâm lý lâm sàng Nguyễn Thị Sơn.

Đừng để Tết – vốn là dịp để gần nhau hơn – trở thành lý do khiến vợ chồng mâu thuẫn, xa cách. Một cuộc hôn nhân hạnh phúc không chỉ đến từ những điều lớn lao, mà đôi khi nằm ở việc rất nhỏ như cùng nhau chọn một nơi để đón giao thừa, một mái nhà để cùng chào năm mới với trọn vẹn nụ cười và bình yên trong lòng.

Chuyện "Tết nội – Tết ngoại" không đơn thuần là lựa chọn nơi chốn, mà là bài kiểm tra về sự cảm thông, công bằng và trưởng thành trong tình yêu đôi lứa. Giải quyết được câu chuyện ấy bằng sự tử tế và tôn trọng lẫn nhau, nghĩa là chúng ta đã có một cái Tết không chỉ ấm cúng bên ngoài, mà còn đủ đầy bên trong tâm hồn.

ThS Tâm lý lâm sàng Nguyễn Thị Sơn