Tết Trùng thập là ngày gì?
Tết Trùng thập diễn ra vào ngày 10/10 âm lịch, gắn với phong tục cúng cơm mới, tạ ơn tổ tiên và cầu mong mùa màng bội thu của người Việt.
Bên cạnh Tết Nguyên đán, Tết Trung thu hay Tết Đoan Ngọ, Tết Trùng thập cũng là ngày lễ có lịch sử lâu đời tại Việt Nam. Dù ngày nay không còn phổ biến ở nhiều địa phương, phong tục này vẫn mang những giá trị văn hóa đáng chú ý, phản ánh quan niệm sống gắn bó với thiên nhiên, mùa màng và tín ngưỡng của người Việt.
Tết Trùng thập là gì?
Tết Trùng thập (còn được gọi Tết Song thập, Tết Cơm mới tháng Mười), diễn ra vào mùng 10 tháng 10 âm lịch hàng năm. Tên gọi Trùng thập được hiểu là sự lặp lại của con số 10, bởi ngày mùng 10 nằm trong tháng 10 âm lịch.
Theo lịch âm năm 2026, Tết Trùng thập rơi vào thứ Tư, ngày 18/11 dương lịch, tức ngày Bính Thân, tháng Kỷ Hợi, năm Bính Ngọ.

Tết Trùng Thập năm nay rơi vào thứ Tư, ngày 18/11/2026 dương lịch. (Ảnh minh họa: AI)
Đây không phải ngày Tết phổ biến trên phạm vi cả nước như Tết Nguyên đán. Phong tục này chủ yếu được ghi nhận trong một số cộng đồng nông nghiệp, gia đình làm nghề thuốc và những người hoạt động trong lĩnh vực tín ngưỡng dân gian.
Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Trùng thập
Tết Trùng thập bắt nguồn từ quan niệm rằng ngày 10 tháng 10 âm lịch là ngày có năng lượng âm dương giao hòa. Trong văn hóa phương Đông, số 10 được xem là số của sự viên mãn, tròn đầy. Khi lặp lại, 10/10 mang ý nghĩa hoàn hảo tối thượng.
Tết Trùng thập lan truyền sang Việt Nam qua con đường văn hóa và giao thương, sau đó được người Việt bản địa hóa cho phù hợp với tín ngưỡng và tập tục của dân tộc.
Theo quan niệm dân gian, tháng 10 âm lịch là thời điểm nhiều vùng đã hoàn tất vụ thu hoạch, người dân có dịp nhìn lại thành quả lao động và bày tỏ lòng biết ơn đối với trời đất, thần linh và tổ tiên.
Vì vậy, Tết Trùng thập trở thành dịp để làm lễ tạ ơn thần linh, đặc biệt là các vị thần gắn với nông nghiệp, đồng thời tưởng nhớ tổ tiên. Những hạt gạo mới, đĩa xôi thơm hay bánh trái được dâng lên bàn thờ thể hiện mong muốn về cuộc sống no đủ, mùa màng thuận lợi.
Bên cạnh ý nghĩa nông nghiệp, ngày 10 tháng 10 âm lịch còn là dịp để các gia đình sửa soạn hương hoa, lễ vật dâng lên bàn thờ, tưởng nhớ tổ tiên và mời ông bà về cùng hưởng thành quả lao động của con cháu. Ở một số nơi, Tết Trùng Thập còn gắn với tục tưởng nhớ tổ nghề, tri ân những người đã truyền dạy kiến thức và kinh nghiệm trong công việc.
Với người làm nghề thuốc Đông y, Tết Trùng thập 10/10 âm lịch được xem là dịp có ý nghĩa đặc biệt. Theo quan niệm, đây là thời điểm cây thuốc hội tụ khí âm dương, trải qua sự vận hành của bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Vì vậy, người xưa coi trọng việc thu hái, bảo quản dược liệu và tổ chức các hoạt động liên quan đến nghề thuốc vào dịp này.
Phong tục đón Tết Trùng thập của người Việt
Tùy từng địa phương, gia đình và truyền thống nghề nghiệp, cách tổ chức Tết Trùng thập có sự khác biệt. Tuy nhiên, phổ biến nhất vẫn là tục chuẩn bị mâm cỗ, dâng sản vật mới và thực hiện các nghi lễ tưởng nhớ tổ tiên.
Cúng cơm mới, dâng lễ vật lên tổ tiên

Vào ngày 10/10 âm lịch, các gia đình thường chuẩn bị mâm cỗ, dâng sản vật mới và thực hiện các nghi lễ tưởng nhớ tổ tiên. (Ảnh minh họa: AI)
Tại những vùng quê có truyền thống làm nông nghiệp, người dân thường sử dụng gạo mới thu hoạch để nấu cơm hoặc đồ xôi, sau đó dâng lên bàn thờ gia tiên.
Mâm cúng có thể gồm cơm mới, xôi, gà luộc, bánh trái, hoa quả và những sản vật sẵn có trong gia đình. Tùy điều kiện kinh tế và phong tục từng nơi, lễ vật được chuẩn bị đơn giản hoặc cầu kỳ.
Hái thuốc nam
Theo quan niệm y học cổ truyền, ngày 10/10 âm lịch là thời điểm cây cỏ hội tụ đủ khí âm dương, đạt dược tính tốt nhất trong năm. Nhiều người thường đi hái các loại thảo dược (như ích mẫu, lá lốt, nghệ, gừng...) về phơi khô hoặc bào chế thành bài thuốc.
Dâng lễ tổ tiên
Trong ngày Tết Trùng thập, lễ cúng tổ tiên thường được tổ chức tại gia đình hoặc tại đình, đền làng. Mâm cỗ cúng thường có hương hoa, trầu cau, rượu nếp và những món ăn truyền thống. Sau lễ cúng, các thành viên cùng nhau dùng cơm, trò chuyện, thắt chặt tình thân.
Tắm nước lá thơm
Một số gia đình duy trì thói quen nấu nước từ các loại lá thơm tự nhiên (như lá mùi, sả, vỏ bưởi, ngũ trảo) để tắm gội nhằm giúp cơ thể thư thái, xua đi mệt mỏi và đón nhận năng lượng tốt lành.
Nguồn VTC: https://vtcnews.vn/tet-trung-thap-la-ngay-gi-ar1051877.html

