Thái Nguyên giới thiệu hơn 700 hình ảnh, tư liệu tại triển lãm kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh

Kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh Thái Nguyên (04/11/1831 - 04/11/2026), triển lãm chuyên đề “Thái Nguyên 195 năm - Thành tựu, hội nhập và phát triển” được tổ chức với quy mô hơn 700 hình ảnh, hiện vật, tư liệu. Nội dung trưng bày được xây dựng thành 3 phần, 8 chủ đề, giúp công chúng tìm hiểu về lịch sử hình thành, truyền thống cách mạng và những bước chuyển mình của địa phương qua gần hai thế kỷ.

Không gian triển lãm giới thiệu các tư liệu lịch sử, sách, tạp chí về đất và người Thái Nguyên; đồng thời trưng bày những sản phẩm tiêu biểu phản ánh thành tựu kinh tế, văn hóa - xã hội, công nghiệp, nông nghiệp, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số của tỉnh.

Thái Nguyên giới thiệu hơn 700 hình ảnh, tư liệu tại triển lãm kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh (Ảnh: Sở Văn hóa TT&DL Thái Nguyên)

Từ vùng đất giàu truyền thống cách mạng đến trung tâm của vùng Việt Bắc

Nội dung triển lãm được chia làm 3 không gian chính theo dòng thời gian:

Phần I: Thái Nguyên từ khi thành lập đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945;

Phần II: Thái Nguyên trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc (1946 - 1975);

Phần III: Thái Nguyên trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, đổi mới, hội nhập và phát triển (từ năm 1975 đến nay).

Phần thứ nhất của triển lãm giới thiệu Thái Nguyên từ khi thành lập đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945, tập trung vào quá trình hình thành tỉnh và các phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX.

Theo tư liệu trưng bày, năm Minh Mệnh thứ 12 (1831), trong quá trình tổ chức lại đơn vị hành chính, trấn Thái Nguyên trở thành tỉnh Thái Nguyên. Ngày 04/11/1831, triều đình ban hành cơ chế quản lý hành chính mới, thành lập hơn 20 tỉnh. Khi đó, tỉnh Thái Nguyên bao gồm 2 phủ là Thông Hóa và Phú Bình; 9 huyện gồm Cảm Hóa, Tư Nông, Bình Tuyền, Phú Lương, Võ Nhai, Đại Từ, Phổ Yên, Văn Lãng, Đồng Hỷ và 2 châu Bạch Thông, Đinh Châu.

Trải qua các giai đoạn lịch sử, Thái Nguyên luôn giữ vị trí chiến lược quan trọng trong vùng Việt Bắc. Trong những năm thực dân Pháp xâm lược, nhiều phong trào đấu tranh của công nhân và nhân dân địa phương diễn ra mạnh mẽ. Tiêu biểu là cuộc đấu tranh của công nhân mỏ Hích năm 1913, công nhân Phấn Mễ năm 1913 và cuộc Khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917 do Trịnh Văn Cấn và Lương Ngọc Quyến lãnh đạo.

Đặc biệt, triển lãm giới thiệu sự kiện thành lập cơ sở Đảng đầu tiên trên địa bàn tỉnh vào cuối năm 1936 tại xóm Lau Sau, xã La Bằng, huyện Đại Từ. Tại đây, 4 quần chúng ưu tú được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, đánh dấu bước phát triển mới của phong trào cách mạng địa phương.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào cách mạng ở Thái Nguyên và Bắc Kạn ngày càng phát triển. Tháng 8/1945, nhân dân hai địa phương vùng lên lật đổ chính quyền địch, thành lập chính quyền cách mạng, góp phần làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Phần thứ hai tái hiện Thái Nguyên trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ (1946 - 1975). Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Thái Nguyên cùng các địa phương vùng Việt Bắc trở thành địa bàn chiến lược quan trọng của cách mạng, là nơi bảo vệ an toàn Chủ tịch Hồ Chí Minh, các đồng chí lãnh đạo Trung ương, Chính phủ và các cơ quan đầu não của cuộc kháng chiến.

Tỉnh đồng thời đóng góp sức người, sức của cho các chiến trường, đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trong kháng chiến chống Mỹ, quân và dân Thái Nguyên tiếp tục vừa chiến đấu bảo vệ quê hương, vừa chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến miền Nam, góp phần vào thắng lợi mùa Xuân năm 1975.

Một nội dung đáng chú ý là những dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thái Nguyên. Trong giai đoạn 1946 - 1954, Thái Nguyên vinh dự được Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh lựa chọn làm An toàn khu Trung ương, trung tâm thủ đô kháng chiến của cả nước.

Sau năm 1954, dù trở về Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành sự quan tâm sâu sắc đối với đồng bào các dân tộc tỉnh Thái Nguyên. Từ năm 1954 đến năm 1964, Người đã 7 lần trở lại thăm, làm việc, động viên cán bộ và nhân dân địa phương.

Đặc biệt, ngày 01/01/1964, trong chuyến thăm lần thứ 7, Bác Hồ đến thăm cán bộ, công nhân Khu Gang thép Thái Nguyên, Nhà máy điện Cao Ngạn và nói chuyện với đông đảo cán bộ, công nhân, nhân dân tại sân vận động thành phố. Khoảng 45 nghìn đại biểu, cán bộ, công nhân và nhân dân trong tỉnh đã vui mừng, xúc động được đón Bác. Người căn dặn cán bộ và nhân dân phải nỗ lực xây dựng Thái Nguyên trở thành một trong những tỉnh giàu có, phồn thịnh nhất miền Bắc.

Những thành tựu nổi bật trên hành trình đổi mới và hội nhập

Phần thứ ba của triển lãm giới thiệu Thái Nguyên trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, thực hiện công cuộc đổi mới, hội nhập và khát vọng phát triển từ năm 1975 đến nay.

Từ một tỉnh chủ yếu dựa vào nông nghiệp và công nghiệp truyền thống, Thái Nguyên từng bước vươn lên trở thành trung tâm công nghiệp, giáo dục, y tế và khoa học - công nghệ quan trọng của vùng, có vị thế ngày càng cao trong cả nước.

Trên lĩnh vực xây dựng Đảng, chính quyền, tỉnh tập trung triển khai công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; củng cố hệ thống chính trị, kiện toàn bộ máy chính quyền theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Cải cách hành chính, chuyển đổi số, tăng cường kỷ luật, kỷ cương được đẩy mạnh nhằm nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Hoạt động đối ngoại, xúc tiến đầu tư và hợp tác quốc tế ngày càng mở rộng. Lãnh đạo tỉnh tham gia các đoàn công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và làm việc tại Mông Cổ, Pháp, Ireland, Trung Quốc; đồng thời tổ chức các đoàn xúc tiến đầu tư, hợp tác tại Anh, Đức, Hà Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nga, Pháp... Qua đó góp phần quảng bá hình ảnh, tiềm năng, thế mạnh và môi trường đầu tư của Thái Nguyên đến bạn bè quốc tế.

Trong phát triển kinh tế, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước. Hệ thống khu, cụm công nghiệp được đầu tư, mở rộng; nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn như Samsung, Masan, TNG đã lựa chọn Thái Nguyên làm địa bàn đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Các khu công nghiệp Yên Bình, Sông Công, Điềm Thụy, Nam Phổ Yên đang phát huy hiệu quả, thu hút nguồn vốn đầu tư, thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ cao, chế biến, may mặc, vật liệu và điện tử.

Cùng với công nghiệp, nông nghiệp đặc trưng của địa phương được thúc đẩy theo hướng ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản. Từ vùng chè đến các sản phẩm OCOP, việc ứng dụng công nghệ góp phần nâng cao chất lượng, minh bạch nguồn gốc, gia tăng giá trị và mở rộng thị trường.

Một trong những dấu ấn nổi bật được giới thiệu tại triển lãm là kết quả chuyển đổi số. Thái Nguyên là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong triển khai chuyển đổi số, xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (IOC), hướng tới mục tiêu mỗi người dân trở thành một công dân số, mỗi xã trở thành một đơn vị chuyển đổi số. Đặc biệt, tỉnh là địa phương đầu tiên trong cả nước lựa chọn ngày 31/12 hằng năm là Ngày Chuyển đổi số của tỉnh.

Trên lĩnh vực văn hóa - xã hội, Thái Nguyên chú trọng gìn giữ, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống. Hiện nay, toàn tỉnh có 399 di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, trong đó có 3 di tích quốc gia đặc biệt, 67 di tích quốc gia và 329 di tích cấp tỉnh; 1 di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại và 45 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Với cảnh sắc thiên nhiên và văn hóa trà đặc trưng, tỉnh có nhiều điểm đến như Tân Cương, Hồ Núi Cốc, Di tích quốc gia đặc biệt danh lam thắng cảnh Hồ Ba Bể, Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, ATK Chợ Đồn cùng nhiều địa danh lịch sử, văn hóa khác.

Ngành y tế đạt nhiều kết quả tích cực, hệ thống khám, chữa bệnh được phát triển đồng bộ. Giáo dục Thái Nguyên tiếp tục giữ vai trò trung tâm đào tạo của vùng trung du và miền núi phía Bắc, trong đó Đại học Thái Nguyên là đại học vùng, đại học trọng điểm quốc gia, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đa ngành, đa lĩnh vực.

Cùng với đó, lực lượng vũ trang tỉnh Thái Nguyên tiếp tục được củng cố, xây dựng vững mạnh; Công an tỉnh giữ vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn.

Thông qua 3 phần, 8 chủ đề, triển lãm không chỉ giới thiệu những dấu mốc lịch sử quan trọng mà còn khắc họa những thành tựu nổi bật của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên trong 195 năm xây dựng và phát triển.

Phát huy truyền thống và những kết quả đã đạt được, Thái Nguyên xác định tiếp tục đổi mới tư duy, hành động quyết liệt, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế để phát triển mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030 theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Một số hình ảnh, hiện vật tại triển lãm: