Thái Nguyên-Khởi sắc trên thủ đô gió ngàn

Sau ngày Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946), các cơ quan Trung ương và Bộ Quốc phòng-Tổng Chỉ huy đã hoàn thành tổng di chuyển lên căn cứ địa Việt Bắc an toàn. Việt Bắc trở thành "Thủ đô kháng chiến" và Thái Nguyên - nơi đứng chân của nhiều cơ quan lãnh đạo, trở thành “Thủ đô gió ngàn” của Việt Bắc.

Thái Nguyên đứng đầu cả nước về diện tích, sản lượng chè. (Trong ảnh: Người dân xã Tân Cương chăm sóc cây chè). (Ảnh: TUẤN SƠN)

Thái Nguyên đứng đầu cả nước về diện tích, sản lượng chè. (Trong ảnh: Người dân xã Tân Cương chăm sóc cây chè). (Ảnh: TUẤN SƠN)

Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Thái Nguyên giữ vị trí đặc biệt trong căn cứ địa Việt Bắc, nơi Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra nhiều quyết sách quan trọng.

Định Hóa trở thành trung tâm của An toàn khu (ATK) Trung ương. Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Chính phủ và nhiều cơ quan Trung ương đã làm việc tại đây, lãnh đạo cuộc kháng chiến. ATK Chợ Đồn giữ vị trí quan trọng trong Chiến khu Việt Bắc, là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo Trung ương hoạt động trong những năm kháng chiến.

Tại ATK Định Hóa, tháng 6/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Lời kêu gọi Thi đua ái quốc, mở đầu một phong trào rộng lớn, đưa tinh thần yêu nước thành hành động cụ thể trong chiến đấu, sản xuất và phục vụ kháng chiến.

Người dân xã Nghĩa Tá, xã trung tâm An toàn khu Chợ Đồn, thu hoạch lúa nếp đặc sản theo cách truyền thống. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Người dân xã Nghĩa Tá, xã trung tâm An toàn khu Chợ Đồn, thu hoạch lúa nếp đặc sản theo cách truyền thống. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Với vị trí trung tâm vùng Việt Bắc, Thái Nguyên còn được xác định là đầu tàu phát triển kinh tế. Ngày 1/1/1964, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Thái Nguyên, nói chuyện với hơn 4,5 vạn cán bộ, công nhân và nhân dân trong tỉnh, Người nhắc đến những điều kiện thuận lợi của Thái Nguyên, từ truyền thống cách mạng, tài nguyên đến nông nghiệp, thủ công nghiệp và công nghiệp. Người căn dặn: “Toàn thể đồng bào và cán bộ phải ra sức làm cho Thái Nguyên trở nên một trong những tỉnh giàu có, phồn thịnh nhất ở miền Bắc nước ta”.

Lời căn dặn ấy được Người gửi gắm khi Thái Nguyên đang từng bước hình thành một trung tâm công nghiệp lớn với Khu gang thép Thái Nguyên. Và sau 80 năm, kể từ ngày Toàn quốc kháng chiến, trên không gian mới, Thái Nguyên đã và đang tiếp tục khẳng định là trung tâm kinh tế, thủ phủ công nghiệp, công nghệ cao và xuất khẩu, giáo dục đào tạo, y tế… của vùng Trung du và miền núi phía bắc.

Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên thăm nhà máy cán thép của Công ty cổ phần Gang Thép Thái Nguyên. (Ảnh: Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên)

Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên thăm nhà máy cán thép của Công ty cổ phần Gang Thép Thái Nguyên. (Ảnh: Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên)

Từ vị thế lá cờ đầu của công nghiệp miền bắc từ những năm 60 của thế kỷ trước, Công ty cổ phần Gang Thép Thái Nguyên (TISCO) đã từng bước tái khẳng định vị thế của mình. Những ngày cuối tháng 7 và đầu tháng 8/2026 đánh dấu những tín hiệu mới đối với Công ty cổ phần Gang Thép Thái Nguyên sau giai đoạn gặp nhiều khó khăn.

Ngày 31/7/2026, thông qua sự kết nối của tỉnh Thái Nguyên, TISCO đã ký các biên bản ghi nhớ hợp tác với 12 chủ đầu tư, doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng 168.000 tấn thép cho các công trình, dự án trên địa bàn. Chỉ hơn một tuần sau, ngày 8/8/2026, TISCO tiếp tục ký kết với 6 chủ đầu tư dự án, tổng nhu cầu sử dụng 75.000 tấn thép.

Từng bước vượt qua khó khăn, trong 10 tháng năm 2026, giá trị sản xuất công nghiệp của Công ty đạt 12.217 tỷ đồng, bằng 113% kế hoạch năm; tổng doanh thu đạt hơn 16,7 nghìn tỷ đồng, bằng 106% kế hoạch; sản lượng tiêu thụ thép cán đạt hơn 810 nghìn tấn, bằng 103% kế hoạch. Lợi nhuận trước thuế đạt hơn 37,2 tỷ đồng, bằng 583% kế hoạch năm.

Trên vùng ATK Định Hóa và ATK Chợ Đồn, những di tích lịch sử cách mạng từng ghi đậm dấu ấn của Bác Hồ, Trung ương Đảng, Chính phủ, các cơ quan Trung ương trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp được tỉnh Thái Nguyên và Trung ương quan tâm tu bổ, tôn tạo, trở thành “địa chỉ đỏ” về nguồn.

Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo các dự án xây dựng, giao thông trên địa bàn. (Ảnh: Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên)

Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo các dự án xây dựng, giao thông trên địa bàn. (Ảnh: Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên)

Theo Bí thư Đảng ủy xã Nghĩa Tá Ma Doãn Kháng, xã trung tâm ATK Chợ Đồn, được sự quan tâm rất lớn của tỉnh, xã đang triển khai 5 dự án với tổng mức đầu tư hơn 75 tỷ đồng phục vụ kỷ niệm 80 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng, Chính phủ về ATK. Các công trình, gồm: đường Nà Quân-Bản Ca; đường Nghĩa Tá-Yên Phong; bãi để xe di tích Nà Quân và Bản Ca; cầu kết nối Quốc lộ 3C sang đường Nà Quân-Bản Ca; Trường tiểu học và trung học cơ sở Nghĩa Tá sẽ tạo động lực mới thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch lịch sử và giáo dục cho địa phương.

Trong hơn một năm qua, kể từ khi hợp nhất giữa Bắc Kạn cũ và Thái Nguyên cũ, trên không gian mới, tỉnh Thái Nguyên đã thật sự chuyển mình với hàng loạt các công trình, dự án trọng điểm. Trong hai ngày 29 và 30/10, Thái Nguyên đồng loạt khởi công 6 công trình dự án với tổng vốn đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng.

Lãnh đạo Chính phủ, tỉnh Thái Nguyên, các cơ quan Trung ương cùng chủ đầu tư nhấn nút khởi công dự án Cảng bốc xếp hàng hóa Yên Bình. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Lãnh đạo Chính phủ, tỉnh Thái Nguyên, các cơ quan Trung ương cùng chủ đầu tư nhấn nút khởi công dự án Cảng bốc xếp hàng hóa Yên Bình. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Trong số này, lớn nhất là dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Tây Phổ Yên-giai đoạn 1 với tổng mức đầu tư khoảng 5.400 tỷ đồng; quy mô gần 500ha do Công ty cổ phần Viglacera Thái Nguyên đầu tư.

Theo Giám đốc Công ty Trần Anh Tuấn, khu được quy hoạch tập trung đa ngành, với tiêu chí tăng trưởng xanh và thân thiện môi trường, hướng tới khu công nghiệp sinh thái bền vững. Ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp điện tử, viễn thông, dược phẩm, công nghiệp hỗ trợ, vật liệu mới, công nghiệp năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, năng lượng thông minh; công nghiệp chế biến-chế tạo, dữ liệu (data center), logistics...

Thái Nguyên đã trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn đa quốc gia hoạt động trong lĩnh vực điện tử, công nghệ cao và công nghiệp chế biến, chế tạo. Khu vực FDI luôn giữ vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế của tỉnh, nhiều năm liên tiếp đóng góp trên 95% giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh.

Thái Nguyên đã trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn đa quốc gia hoạt động trong lĩnh vực điện tử, công nghệ cao và công nghiệp chế biến, chế tạo. Khu vực FDI luôn giữ vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế của tỉnh, nhiều năm liên tiếp đóng góp trên 95% giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh.

Chỉ trong 8 tháng năm 2026, Thái Nguyên tiếp tục tạo dấu ấn thu hút mới và điều chỉnh tăng thêm hơn 8 tỷ USD vốn FDI, mức cao nhất từ trước tới nay và đứng thứ 2 cả nước. Đến nay, toàn tỉnh có 249 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký 19,48 tỷ USD.

Những động lực này đã góp phần đưa GRDP của tỉnh 9 tháng năm 2026 tăng 11,24%, đứng đầu 9 địa phương trong vùng và xếp thứ 6/34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng quý III đạt 13,96% cho thấy đà phát triển tiếp tục được duy trì và tăng tốc trong những tháng cuối năm. Thái Nguyên cũng là địa phương duy nhất trong vùng được dự báo đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số năm 2026.

Thái Nguyên là điểm sáng trên cả nước về xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp FDI. (Trong ảnh: Cán bộ Đội Hải quan Thái Nguyên kiểm tra, làm thủ tục hàng hóa). (Ảnh: TUẤN SƠN)

Thái Nguyên là điểm sáng trên cả nước về xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp FDI. (Trong ảnh: Cán bộ Đội Hải quan Thái Nguyên kiểm tra, làm thủ tục hàng hóa). (Ảnh: TUẤN SƠN)

Tại lễ kỷ niệm 195 năm ngày thành lập tỉnh (4/11/1831-4/11/2026), Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường khẳng định, sau 40 năm thực hiện đường lối đổi mới đất nước, Thái Nguyên đã tạo lập nhiều kỳ tích phát triển kinh tế-xã hội, khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp, giáo dục-đào tạo, y tế, khoa học, công nghệ của vùng Trung du và miền núi phía bắc và của cả nước.

Thái Nguyên hiện có quy mô không gian phát triển rộng lớn hơn sau hợp nhất, trong đó lợi thế nổi bật của tỉnh là sự kết hợp đặc biệt giữa công nghiệp công nghệ cao, không gian sinh thái, di sản cách mạng, bản sắc văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong thực tiễn thời gian qua, không gian mới đó đã tạo ra động lực mới và được chuyển hóa thành sức mạnh phát triển.

Và trên hết, niềm tin, tinh thần đoàn kết và sự đồng thuận của nhân dân đã trở thành nền tảng để Thái Nguyên vươn lên trong giai đoạn mới, xây dựng tỉnh Thái Nguyên “Kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển”, là một cực tăng trưởng, hướng đến Thái Nguyên là Thành phố trực thuộc Trung ương.

TUẤN SƠN

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/thai-nguyen-khoi-sac-tren-thu-do-gio-ngan-post1002359.html