Thái Nguyên vươn mình từ nền tảng con người

Một trong những lợi thế nổi bật của Thái Nguyên là trên địa bàn tỉnh có hệ thống giáo dục đại học đa ngành, trong đó Đại học Thái Nguyên giữ vai trò nòng cốt. Trong ảnh: Trung tâm Số (Đại học Thái Nguyên) được đầu tư đồng bộ, hiện đại.

Tạo sức bật từ chất lượng nguồn nhân lực

Bước vào giai đoạn phát triển mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là động lực chủ yếu, Thái Nguyên xác định rõ con người là giá trị cốt lõi, là nền tảng lâu dài của quá trình phát triển. Phát triển không dừng ở quy mô hay tốc độ, mà được thể hiện ở năng lực làm chủ tri thức, công nghệ và khả năng tạo ra giá trị gia tăng, trong đó chất lượng nguồn nhân lực giữ vai trò quyết định.

Đồng chí Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, nhấn mạnh: Mục tiêu xây dựng Thái Nguyên trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030 gắn chặt với chiến lược phát triển quốc gia trong giai đoạn mới. Đây là điều kiện để tỉnh hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, qua đó đóng góp thiết thực vào sự nghiệp phát triển đất nước theo định hướng của Đảng và Nhà nước.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, phát triển không còn dừng lại ở việc xây dựng nhiều công trình hay thu hút nhiều vốn đầu tư. Yếu tố quyết định nằm ở năng lực làm chủ tri thức, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực.

Đại học Thái Nguyên định hướng đào tạo theo nhu cầu thị trường, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và mở rộng các chương trình liên kết quốc tế. Trong ảnh: Sinh viên Trường Đại học Khoa học trong giờ thực hành.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, nhiều địa phương từng đạt tốc độ tăng trưởng cao nhờ đầu tư hạ tầng và thu hút vốn, song sau đó đối mặt với nguy cơ chững lại do thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao. Với vị thế là trung tâm công nghiệp và giáo dục của khu vực Trung du, miền núi phía Bắc, Thái Nguyên có cơ hội tránh được hạn chế này nếu kiên định đặt con người vào trung tâm chiến lược phát triển.

Dưới góc nhìn giáo dục, đầu tư cho con người cần được tiếp cận theo hướng xây dựng hệ sinh thái giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo gắn chặt với nhu cầu thực tiễn của nền kinh tế và sự chuyển dịch nhanh của thị trường lao động, thay vì dừng ở mở rộng quy mô đào tạo. Đây là yêu cầu mang tính nền tảng để địa phương nâng cao chất lượng tăng trưởng trong dài hạn.

Một trong những lợi thế nổi bật của Thái Nguyên là trên địa bàn tỉnh có hệ thống giáo dục đại học đa ngành, trong đó Đại học Thái Nguyên (ĐHTN) giữ vai trò nòng cốt. Là đại học vùng thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia và phát triển khu vực Trung du, miền núi phía Bắc, ĐHTN hiện có 7 trường đại học thành viên, 5 đơn vị đào tạo trực thuộc và nằm trong nhóm 10 cơ sở giáo dục đại học có số lượng công bố quốc tế nhiều nhất cả nước. Mô hình gắn kết giữa nhà trường với địa phương và thực tiễn phát triển được đánh giá là một trong những điểm mạnh nổi bật.

Giảng dạy gắn với thực hành tại Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp (Đại học Thái Nguyên) giúp sinh viên rèn kỹ năng, phát triển tư duy sáng tạo.

Với hơn 350 chương trình đào tạo và quy mô khoảng 120.000 sinh viên, ĐHTN hiện đứng đầu cả nước về số lượng người học. Thực tế cho thấy, đội ngũ cán bộ, công chức tại nhiều địa phương trong khu vực Trung du và miền núi phía Bắc là cựu sinh viên của nhà trường, đang trực tiếp tham gia vào quá trình phát triển ở cơ sở.

PGS.TS Hoàng Văn Hùng, Giám đốc ĐHTN, khẳng định: Giáo dục đại học cần gắn chặt hơn với phát triển kinh tế - xã hội. Nhà trường định hướng đào tạo theo nhu cầu thị trường, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và mở rộng các chương trình liên kết quốc tế, nhằm giúp sinh viên có khả năng hội nhập ngay sau khi tốt nghiệp.

Từ thực tiễn đó cho thấy, lợi thế lớn của Thái Nguyên nằm ở sự kết hợp giữa truyền thống giáo dục và khả năng thích ứng với yêu cầu mới. Nếu được đầu tư đúng hướng, các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn có thể trở thành nguồn cung nhân lực chất lượng cao cho các ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh tập trung đổi mới chương trình, gắn đào tạo với nhu cầu của doanh nghiệp và thực tiễn sản xuất.

Trong chiến lược phát triển dài hạn, nhiều chuyên gia thống nhất cho rằng giáo dục, khoa học và y tế là 3 trụ cột gắn bó chặt chẽ. Giáo dục tạo ra tri thức, khoa học thúc đẩy đổi mới, còn y tế bảo đảm sức khỏe, nền tảng cho mọi hoạt động kinh tế - xã hội.

Tại Thái Nguyên, sự hiện diện của Trường Đại học Y - Dược cùng hệ thống bệnh viện và cơ sở y tế liên kết đã góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân. Đây là yếu tố quan trọng để thu hút lao động, chuyên gia và nhà đầu tư, bởi môi trường sống chất lượng luôn là điều kiện then chốt của phát triển bền vững.

Cùng với đó, khoa học và công nghệ đang trở thành "chìa khóa" giúp Thái Nguyên chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa vào tri thức. Thực tế cho thấy, nếu thiếu đầu tư cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, địa phương dễ rơi vào vòng lặp gia công, phụ thuộc và khó nâng cao giá trị gia tăng.

Chiều sâu phát triển trong giai đoạn mới

Các công trình hạ tầng, khu đô thị và dự án công nghiệp quy mô lớn đang góp phần thay đổi diện mạo Thái Nguyên, tạo động lực tăng trưởng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, giá trị bền vững của những công trình này chỉ được phát huy khi được vận hành bởi đội ngũ nhân lực có tri thức, kỹ năng và tinh thần trách nhiệm.

Vì vậy, đầu tư cho con người cần được nhìn nhận toàn diện, từ giáo dục phổ thông, đào tạo nghề đến giáo dục đại học và sau đại học, đồng thời chú trọng trang bị kỹ năng mềm, ngoại ngữ, năng lực số và xây dựng văn hóa học tập suốt đời.

Các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh luôn cần nguồn nhân lực chất lượng cao.

PGS.TS Phùng Trung Nghĩa, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông (ĐHTN), cho biết: Các cơ sở đào tạo trên địa bàn tỉnh đang đẩy mạnh đổi mới chương trình theo hướng gắn với nhu cầu doanh nghiệp, tăng cường thực hành và mở rộng hợp tác quốc tế. Mục tiêu là đào tạo thế hệ sinh viên có chuyên môn vững, khả năng thích ứng nhanh và sẵn sàng đóng góp cho sự phát triển của địa phương.

Ở bậc giáo dục phổ thông, ông Nguyễn Văn Hưng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng dạy và học, chú trọng kỹ năng số, ngoại ngữ và tư duy sáng tạo cho học sinh ngay từ sớm. Đây là nền tảng để hình thành nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Khi thế hệ trẻ được đào tạo bài bản, có tư duy toàn cầu nhưng gắn bó với quê hương, họ sẽ trở thành lực lượng nòng cốt giúp tỉnh bắt kịp và đi trước trong một số lĩnh vực như công nghệ số, công nghiệp thông minh và y tế chất lượng cao.

Trong chiến lược phát triển dài hạn, nhiều chuyên gia thống nhất cho rằng giáo dục, khoa học và y tế là 3 trụ cột gắn bó chặt chẽ. Trong ảnh: Các bác sĩ Khoa Ngoại tim mạch - Lồng ngực (Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên) phẫu thuật nội soi cho bệnh nhân bị hở van tim.

Tại Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Thái Nguyên khóa XIV đã thông qua Nghị quyết quy định chính sách thu hút, hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực y tế giai đoạn 2026-2030. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để tỉnh chủ động thu hút nhân lực y tế chất lượng cao, đồng thời nâng cao năng lực đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ tại chỗ, đáp ứng yêu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Kỷ nguyên vươn mình của Thái Nguyên được xác lập từ chất lượng nguồn nhân lực được đào tạo và sử dụng hiệu quả. Khi con người trở thành trung tâm của chính sách phát triển, những công trình hôm nay sẽ tạo nền tảng vững chắc cho tương lai. Đầu tư cho con người là khoản đầu tư sinh lời cao nhất và là con đường bền vững để Thái Nguyên vươn cao trong hội nhập toàn cầu.

Lệ Thủy