Kiểm soát sản xuất theo chuỗi an toàn

Báo Hànôịmới đã ghi nhận ý kiến của đại diện cơ quan quản lý, giới chuyên gia và các hợp tác xã sản xuất, qua đó làm rõ những định hướng, giải pháp và mô hình thực tiễn nhằm nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam:
Thúc đẩy sản xuất nông nghiệp an toàn gắn với kết nối tiêu thụ sản phẩm

Với vai trò là trung tâm kinh tế, chính trị của cả nước, Hà Nội xác định việc phát triển nông nghiệp theo hướng an toàn, bền vững và kiểm soát chặt chẽ theo chuỗi giá trị là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài.

Đây không chỉ là giải pháp bảo đảm sức khỏe người dân Thủ đô mà còn góp phần nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường. Thúc đẩy sản xuất nông nghiệp an toàn gắn với kết nối tiêu thụ sản phẩm. Trọng tâm là phát triển các vùng sản xuất tập trung, đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; từng bước hình thành các chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất, sơ chế, chế biến đến phân phối ra thị trường. Thông qua kiểm soát đồng bộ toàn bộ quy trình, chất lượng và an toàn thực phẩm được bảo đảm ngay từ khâu đầu vào.

Cùng với việc tổ chức lại sản xuất, các địa phương trong đó có Hà Nội cần đẩy mạnh hợp tác liên vùng, tăng cường liên kết với các tỉnh, thành phố trong cả nước nhằm đưa các đặc sản địa phương, nông sản có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng về thị trường Thủ đô.

Việc kiểm soát theo chuỗi giúp các sản phẩm lưu thông trên thị trường được truy xuất nguồn gốc, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và hạn chế tình trạng trà trộn thực phẩm kém chất lượng.

Bên cạnh đó, cần hướng dẫn nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp ký cam kết sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm bảo đảm an toàn và rõ ràng về nguồn gốc. Công tác tuyên truyền, tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm, quy trình sản xuất sạch cũng được chú trọng nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người sản xuất.

Song song với giải pháp hỗ trợ sản xuất, các địa phương tiếp tục siết chặt công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm. Những trường hợp vi phạm quy định về an toàn thực phẩm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, góp phần lập lại trật tự trong hoạt động sản xuất, kinh doanh nông sản.

Tiến sĩ Phan Thị Phương Thảo (Học viện Nông nghiệp Việt Nam):
Chất lượng và an toàn thực phẩm chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế

Việt Nam đang sở hữu thị trường thực phẩm đầy tiềm năng, với kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đã vượt mốc 70 tỷ USD. Cùng với đó là nhiều cơ hội đến từ các chính sách hỗ trợ của Chính phủ, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao.

Tuy nhiên, chất lượng và an toàn thực phẩm vẫn là khâu yếu, chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế; tình trạng vi phạm an toàn thực phẩm tuy có xu hướng giảm nhưng vẫn ở mức đáng lo ngại; tổn thất sau thu hoạch lớn khiến lợi nhuận của người nông dân còn thấp...

Để khắc phục những hạn chế trên, các địa phương cần tập trung xây dựng chuỗi giá trị nông, lâm, thủy sản dựa trên 3 trụ cột chính: Thứ nhất là an toàn, chất lượng và truy xuất được nguồn gốc thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, sản xuất hữu cơ, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giám sát và minh bạch thông tin sản phẩm.

Thứ hai là phát triển theo hướng bền vững, tuần hoàn và giảm phát thải, trong đó tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân bón hữu cơ, năng lượng sinh học, góp phần giảm chất thải và tiết kiệm tài nguyên.

Thứ ba là tăng cường liên kết chuỗi giá trị theo mô hình “4 nhà”, gắn kết chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp, nhà khoa học và Nhà nước, lấy hợp tác xã kiểu mới làm hạt nhân kết nối.

Mặt khác, chính sách hỗ trợ của Nhà nước cần tập trung vào tín dụng xanh, đất đai, chuyển đổi số, cấp mã truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh truyền thông về nông sản an toàn. Về phía doanh nghiệp, cần tăng cường đầu tư công nghệ bảo quản, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và hệ thống tem truy xuất rõ ràng. Người sản xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, bảo đảm chất lượng sản phẩm đồng đều, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.

Giám đốc Hợp tác xã sản xuất và dịch vụ nông nghiệp Thanh Hà (xã Hồng Vân) Bùi Thị Thanh Hà:
Kiên định áp dụng quy trình gieo trồng theo nguyên tắc “5 không”

Khu sản xuất rau mầm của Hợp tác xã sản xuất và dịch vụ nông nghiệp Thanh Hà hiện có quy mô hơn 2,1ha. Đơn vị đã mạnh dạn đầu tư nhiều tỷ đồng để xây dựng 6 nhà màng, nhà lưới với tổng diện tích khoảng 10.000m², tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất rau mầm quanh năm, hạn chế tối đa tác động bất lợi của thời tiết và sâu bệnh.

Ngay từ khi bắt tay vào sản xuất, Hợp tác xã đã kiên định áp dụng quy trình gieo trồng theo nguyên tắc “5 không”: Không sử dụng phân bón hóa học, không thuốc bảo vệ thực vật hóa học, không thuốc trừ cỏ, không chất kích thích tăng trưởng và không sử dụng giống cây trồng biến đổi gen. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hợp tác xã tạo ra những sản phẩm rau mầm đạt tiêu chuẩn an toàn cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của thị trường Thủ đô.

Bên cạnh đó, Hợp tác xã ký kết hợp đồng với các doanh nghiệp cung cấp giống cây trồng uy tín, có cam kết rõ ràng về tỉ lệ nảy mầm và chất lượng hạt giống.

Trong suốt quá trình sản xuất, thành viên Hợp tác xã tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, từ khâu chọn giống, kiểm soát nguồn nước tưới, vệ sinh nhà màng, nhà lưới đến chăm sóc và thu hoạch rau mầm.

Mỗi năm đơn vị cung ứng ra thị trường hơn 200 tấn rau mầm các loại, doanh thu khoảng 4 tỷ đồng/năm; đồng thời tạo việc làm thường xuyên, thu nhập ổn định cho hàng chục lao động, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp sạch, bền vững tại địa phương.

Quỳnh Dung