Tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu: Liên kết thị trường có ý nghĩa then chốt

Để bắt nhịp với chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam (DN) đang nỗ lực từng bước đưa sản phẩm có chất lượng tham gia, tuy nhiên để đảm bảo tính bền vững đòi hỏi cái bắt tay chặt chẽ hơn nữa của nhiều bên.

Chủ động nguồn cung nguyên phụ liệu

Sản phẩm dệt may là một điển hình, với việc xuất khẩu chiếm tới trên 80% sản lượng sản xuất hàng năm, kim ngạch xuất khẩu năm 2025 dự kiến đạt khoảng 46 tỷ USD, trong khi thị trường nội địa có quy mô không lớn, chỉ khoảng 5 - 6 tỷ USD, xuất khẩu gần như là con đường duy nhất để ngành phát triển.

Bài toán nguồn cung nguyên phụ liệu vẫn cần lời giải căn cơ cho DN

Như chia sẻ của ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), hàng dệt may Việt Nam hiện được tiêu thụ tại khoảng 138 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó Mỹ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản, ASEAN, Hàn Quốc là những thị trường xuất khẩu chính. Hiện Việt Nam có một lượng lớn các FTA đã và đang thực thi đã tạo sức hút mạnh mẽ đầu tư cả trong và ngoài nước cho ngành.

“Gốc vấn đề của dệt may chính là việc chủ động nguồn cung nguyên phụ liệu trong nước còn yếu, đặc biệt là vải, dệt và nhuộm. Đây là vấn đề từ DN, cơ quan quản lý Nhà nước và địa phương chưa giải quyết triệt để, trong khi sức ép cạnh tranh, tiêu chuẩn của các nhà nhập khẩu ngày một lớn. Do đó, để giữ vững và mở rộng thị phần một cách bền vững, bài toán nguồn cung nguyên phụ liệu vẫn cần lời giải căn cơ hơn”, ông Cẩm nêu vướng mắc.

Thời gian qua, Mỹ luôn được xem là đích đến của nhiều ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là thực phẩm, nhóm hàng vốn có lợi thế cạnh tranh mạnh. Sức tiêu thụ lớn cùng yêu cầu chất lượng cao khiến thị trường này trở thành phép thử, nhưng cũng là cơ hội để sản phẩm Việt nâng tầm. Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam cho biết, ngành đã đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhưng Mỹ vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 23%, nhờ biên độ lợi nhuận hấp dẫn.

“Ngay cả khi chưa có Hiệp định thương mại song phương, nhưng Việt Nam được Mỹ áp dụng quy chế tối huệ quốc (MFN) trong khuôn khổ WTO, nên từ lâu nhiều mặt hàng gia vị đã được hưởng thuế nhập khẩu 0%. Đây là yếu tố quan trọng, giúp kim ngạch xuất khẩu gia vị sang Mỹ duy trì mức tăng tích cực”, bà Liên nói.

Đầu tư công nghệ nâng cao chất lượng sản phẩm tham gia chuỗi cung ứng

Những biến động toàn cầu thời gian qua cũng mở ra cơ hội để DN Việt chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế. Ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số - eComDX (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số - Bộ Công Thương) cho rằng, chuỗi cung ứng chất lượng cao là nền tảng quan trọng để kết nối giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa thị trường nội địa và thị trường quốc tế, giúp Việt Nam chuyển mình từ "quốc gia sản xuất" thành "quốc gia sản xuất có năng lực cạnh tranh cao".

“DN xuất khẩu cần tăng cường kết nối với các nền tảng thương mại điện tử lớn trên thế giới, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài để quảng bá và xúc tiến xuất khẩu hàng Việt. Những hoạt động này không chỉ giúp DN tận dụng mô hình thương mại điện tử hiện đại, còn tạo động lực để hàng hóa Việt Nam vươn xa, gia tăng sự hiện diện trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Tuấn nhìn nhận.

Liên kết thị trường là then chốt

Trước những thách thức đang đặt ra của thị trường trong và ngoài nước, các yêu cầu mới về phát triển bền vững, giảm phát thải carbon, chuyển đổi xanh và số hóa thương mại đang trở thành tiêu chuẩn dẫn dắt của nhiều thị trường, ông Bùi Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, DN Việt Nam muốn duy trì chỗ đứng và mở rộng thị phần xuất khẩu, có chỗ đứng bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu buộc phải nhanh chóng thích ứng.

“Việc tăng cường liên kết thị trường có ý nghĩa then chốt. Liên kết giúp gắn bó chặt chẽ giữa các khâu sản xuất - phân phối - tiêu thụ, tạo dòng chảy thông suốt của hàng hóa, giảm chi phí trung gian, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm”, ông Hưng chỉ rõ.

Nhằm tăng khả năng tận dụng cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, Bộ Công Thương cũng cho biết đã phối hợp rất chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương, các tổ chức quốc tế và các DN như Samsung, Toyota,… để hỗ trợ các DN công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam nâng cao được năng lực cũng và khả năng kết nối các DN trong chuỗi cung ứng.

Sản phẩm của Việt Nam ngày càng có năng lực cạnh tranh cao

Đại diện Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho hay, với việc mở rộng thị trường, ngoài việc xúc tiến đầu tư, Cục sẽ phối hợp với các Bộ, ngành để xây dựng các khu, cụm công nghiệp liên kết ngành và khu vực liên kết ngành. Qua đó thu hút đầu tư từ nhóm các DN đầu đàn, kéo theo các DN công nghiệp hỗ trợ, từ đó giảm giá thành sản phẩm, tăng lợi thế doanh nghiệp.

Hiện Cục Công nghiệp đang đẩy nhanh xây dựng Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp phía Bắc và phía Nam, đóng vai trò hỗ trợ đổi mới sáng tạo, hỗ trợ kỹ thuật cho các DN công nghiệp, đặc biệt là các DN vừa và nhỏ. Ngoài ra, Cục cũng hỗ trợ và khuyến khích các địa phương xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo công nghiệp, từ đó mở ra điều kiện cho phát triển công nghiệp ngay tại các địa phương.

Nguyễn Quỳnh/VOV.VN