Thảm họa lũ quét, sạt lở ở biên giới Nepal-Trung Quốc: Gần 1.500 người mất tích, chạy đua cứu hộ, cộng đồng quốc tế chung sức

Một ngôi nhà và cây cầu bị hư hại ở Nuwakot, Nepal, vào ngày 26/8 do lũ lụt và sạt lở. Trận lũ mạnh, bắt nguồn từ khu vực Tây Tạng của Trung Quốc, đã tràn vào Nepal, gây ra lũ lụt trên diện rộng và thiệt hại cho đường sá, cầu cống, nhà cửa và các cơ sở hạ tầng khác. (Nguồn: Anadolu)

Thảm họa xảy ra tại khu vực miền núi hiểm trở, trên tuyến hành lang nối Lhasa của Tây Tạng với Kathmandu của Nepal, vốn là địa bàn thu hút đông du khách và người hành hương tới hồ Mansarovar, một địa điểm linh thiêng đối với người Hindu.

Hãng thông tấn Anadolu đưa tin, theo Cơ quan Quản lý và Giảm nhẹ rủi ro thiên tai quốc gia Nepal, tính đến thời điểm hiện tại, nước này ghi nhận 165 người thiệt mạng và 826 người mất tích, trong đó có khách du lịch, công dân nước ngoài, quan chức, binh sĩ, cảnh sát và người dân địa phương.

Theo cảnh sát và cơ quan du lịch Nepal, trong số những người mất tích có gần 500 là người nước ngoài đến từ hơn 20 quốc gia. Những người mất tích gồm 177 công dân Ấn Độ, 63 người Mỹ, 34 người Australia, 33 người Anh và 25 người Canada.

Trong khi đó, tại huyện Cát Long thuộc Khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) cho biết, 558 người vẫn mất tích, trong đó có 260 người nước ngoài. Trung Quốc xác nhận ít nhất 3 người đã thiệt mạng.

Các hình ảnh vệ tinh ban đầu cho thấy thảm họa có thể bắt nguồn từ việc một khối băng lớn tại khu vực sông băng trên dãy Himalaya, cách cửa khẩu biên giới Rasuwa-Rasuwagadhi khoảng 20 km về phía Đông Bắc, bị sụp đổ. Khối băng và đất đá sau đó đổ xuống sông Bhotekoshi, tạo thành dòng lũ mang theo lượng lớn bùn đá.

Theo các nguồn tin quốc tế, hiện tượng địa chấn được ghi nhận ban đầu từng bị cho là liên quan một trận động đất. Tuy nhiên, Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) sau đó xác định tín hiệu này thực chất có thể xuất phát từ vụ sạt lở quy mô lớn.

Chạy đua tìm kiếm người mất tích

Chính phủ Nepal đã triển khai quân đội, huy động các công ty trực thăng tư nhân và lực lượng cứu hộ để tìm kiếm người mất tích, đồng thời di dời người dân khỏi các khu vực nguy hiểm.

Quân đội Nepal và các đơn vị trực thăng tư nhân đã đưa được 114 người tới nơi an toàn. Nhà chức trách cũng đề nghị những người bị mắc kẹt, trong trường hợp có thể, đốt lửa hoặc tạo khói để báo hiệu vị trí cho lực lượng cứu hộ.

Huyện Chitwan thuộc tỉnh Bagmati ghi nhận số người thiệt mạng cao nhất, với 64 trường hợp, tiếp đến là Dhading với 27 người và Nawalparasi East với 22 người. Cảnh sát Nepal cho biết 28 cảnh sát vẫn đang mất tích.

Theo báo cáo ban đầu, lũ quét và sạt lở đã phá hủy 19 cây cầu cùng đoạn đường dài khoảng 40 km trên một tuyến giao thông quan trọng, khiến nhiều khu vực bị cô lập và làm phức tạp đáng kể công tác cứu hộ.

Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal cảnh báo, thiên tai đã gây thiệt hại nghiêm trọng tại nhiều địa phương và thông tin hiện có mới chỉ là sơ bộ. Ông kêu gọi tăng cường cảnh giác dọc các lưu vực sông Bhotekoshi và Trishuli, đặc biệt tại các huyện Nuwakot, Dhading, Gorkha và Chitwan, nơi nguy cơ lũ bùn và sạt lở vẫn ở mức cao.

Chính phủ Nepal đã ban bố tình trạng khu vực khủng hoảng thiên tai trong thời hạn 3 tháng đối với các địa phương Rasuwa, Nuwakot và Dhading.

Trung Quốc huy động lực lượng lớn tới Tây Tạng

Hình ảnh chụp từ trên không của một con sông bị ngập lụt ở Nuwakot, Nepal, vào ngày 26/8. (Nguồn: Anadolu)

Tại phía Trung Quốc, ngay sau khi xảy ra thảm họa, quân đội, lực lượng cứu hỏa, các doanh nghiệp cứu hộ chuyên nghiệp, ngành điện lực, giao thông và Hội Chữ thập đỏ đã được điều động tới hiện trường.

Sáng 27/8, một máy bay vận tải quân sự Y-20 của Không quân Chiến khu miền Tây Trung Quốc đã đưa tổ công tác chỉ đạo tới Tây Tạng để điều phối hoạt động cứu hộ liên hợp.

Cùng ngày, đội cứu hộ gồm 111 cán bộ, chiến sĩ cứu hỏa từ Bắc Kinh và tỉnh Tứ Xuyên đã tới sân bay Định Nhật, trước khi di chuyển bằng đường bộ tới khu vực xảy ra thiên tai. Lực lượng này mang theo thiết bị chuyên dụng phục vụ công tác tìm kiếm, cứu nạn, phá dỡ, thông tin liên lạc và hậu cần.

Công ty An Năng Trung Quốc cũng điều động 310 nhân viên cứu hộ cùng 120 bộ thiết bị chuyên dụng từ Thành Đô và Trùng Khánh tới Cát Long. Các cơ quan điện lực và giao thông được tăng cường để khôi phục hạ tầng thiết yếu và hỗ trợ hoạt động cứu nạn.

Hội Chữ thập đỏ Trung Quốc đã phân bổ 2.500 bộ vật tư cứu trợ, trong khi Quỹ Chữ thập đỏ Trung Quốc cung cấp hơn 5.500 thùng nhu yếu phẩm phục vụ công tác sơ tán, bố trí nơi ở tạm thời và hỗ trợ người dân vùng thiên tai.

Nhà chức trách Trung Quốc cũng đang theo dõi một hồ nước bị chặn dòng ở khu vực thượng nguồn tại Cát Long, do lo ngại nguy cơ này có thể tiếp tục gây khó khăn cho công tác cứu hộ và làm gia tăng rủi ro lũ quét.

Hỗ trợ quốc tế được tăng cường

Trong bối cảnh quy mô thiệt hại ngày càng rõ hơn, nhiều nước và tổ chức quốc tế đã cam kết hỗ trợ Nepal.

Ngày 26/8, chính phủ Mỹ thông báo viện trợ khẩn cấp 500.000 USD nhằm hỗ trợ các hoạt động cứu hộ và cứu trợ. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, Washington cũng đã cử một cố vấn ứng phó thảm họa tới khu vực bị ảnh hưởng. Khoản viện trợ sẽ được sử dụng cho nhu cầu về nơi ở khẩn cấp, nhu yếu phẩm, nước sạch và vệ sinh.

Đại sứ quán Mỹ tại Kathmandu đang phối hợp với chính quyền Nepal để xác định và hỗ trợ các công dân Mỹ tại khu vực thiên tai.

Ấn Độ cũng tăng cường hỗ trợ, trong đó Ngoại trưởng nước này cho biết New Delhi đã điều máy bay thứ hai chở 37,5 tấn hàng viện trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa, bao gồm thuốc men và thực phẩm, tới Nepal.

Liên minh châu Âu (EU) cũng tuyên bố hỗ trợ, đồng thời kích hoạt chương trình quan sát Trái đất Copernicus để lập bản đồ các khu vực bị ảnh hưởng và hỗ trợ hoạt động ứng phó trên thực địa. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết EU sẵn sàng huy động thêm nguồn lực nếu cần thiết.

Thủ tướng Nepal Balendra Shah đã gửi lời chia buồn tới các gia đình nạn nhân và kêu gọi người dân đoàn kết trong thời điểm khó khăn. Ông khẳng định chính phủ sẽ huy động các nguồn lực cần thiết để hỗ trợ người dân và khắc phục hậu quả thiên tai.