Tham khảo kinh nghiệm của Nhật Bản để áp dụng ở lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn

Đoàn công tác do Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai Vũ Xuân Thành (hàng đầu, thứ tư từ trái sang) làm trưởng đoàn đã tham quan, học tập, tham khảo kinh nghiệm tại Nhật Bản. Ảnh: ĐOÀN CÔNG TÁC

Lãnh đạo Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Tài nguyên nước và thủy lợi (Sở Nông nghiệp và Môi trường) thành phố Đà Nẵng và Đài Khí tượng thủy văn Trung Bộ tham gia đoàn công tác.

Đây là một hoạt động trong khuôn khổ Dự án hợp tác kỹ thuật để quy hoạch phát triển về phục hồi sau lũ lụt và xây dựng quy hoạch tổng thể về phòng, chống thiên tai ở miền Trung Việt Nam và được Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) hỗ trợ, nhằm trao đổi, học hỏi kinh nghiệm thực tiễn của Nhật Bản trong công tác phòng, chống lũ; quản lý tổng hợp lưu vực sông…

Đồng thời, nghiên cứu khả năng vận dụng phù hợp vào quá trình xây dựng Quy hoạch tổng thể phòng, chống thiên tai và phục hồi sau lũ đối với khu vực miền Trung của Việt Nam, trọng tâm là lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn.

Đoàn công tác tham quan, khảo sát đập Amagase tại Kyoto. Ảnh: ĐOÀN CÔNG TÁC

Theo đó, đoàn công tác đã khảo sát nhiều công trình phòng, chống lũ và quản lý nguồn nước tại Nhật Bản, như: kênh phân lưu Sekiya, kênh phân lũ Okozu, cống sông Shinano và hệ thống đập lớn Niigata…

Đoàn cũng tìm hiểu phương thức quản lý, vận hành tổng hợp hệ thống đập và đập tràn trên toàn lưu vực sông Yodo để kết hợp kiểm soát triều và tiêu thoát lũ trong một hệ thống quản lý thống nhất. Đây là kinh nghiệm đáng tham khảo trong nghiên cứu các giải pháp phòng, chống thiên tai cho lưu vực Vu Gia - Thu Bồn.

Từ kinh nghiệm vận hành đập Amagase trên sông Yodo tại Kyoto, đoàn công tác cũng trao đổi về khả năng tham khảo trong cải tạo, nâng cấp các đập thủy điện trên lưu vực Vu Gia - Thu Bồn; đồng thời, nâng cao khả năng chủ động điều tiết lũ và tăng dung tích phòng lũ.

Qua khảo sát, đoàn tập trung nghiên cứu một số nội dung có thể xem xét trong điều kiện Việt Nam nói chung và lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn nói riêng như: quản lý lũ theo lưu vực; kết hợp đồng bộ giữa công trình và giải pháp phi công trình; xây dựng, vận hành công trình phân lũ.

Nâng cao năng lực dự báo và vận hành hồ chứa theo thời gian thực; chủ động tạo dung tích phòng lũ; kết nối dữ liệu khí tượng, thủy văn, hồ chứa và cảnh báo sớm; quản lý công trình theo chu trình từ thiết kế, thi công, vận hành, bảo trì đến cải tạo sau thiên tai.

Kinh nghiệm của Nhật Bản cho thấy đầu tư công trình phòng, chống thiên tai cần được đặt trong tổng thể quy hoạch sử dụng đất, phát triển đô thị, bảo vệ dân cư và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Hệ thống đập, công trình điều tiết trên sông Yodo tại Osaka được đoàn công tác khảo sát, học tập kinh nghiệm. Ảnh: ĐOÀN CÔNG TÁC

Đoàn công tác đề xuất các đối tác Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ nghiên cứu phương án phân lũ đối với công trình đập Quảng Huế; đồng thời, đánh giá đầy đủ tác động đến cấp nước, xâm nhập mặn, sản xuất nông nghiệp và hệ sinh thái.

Đoàn cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế vận hành hồ chứa dựa trên dự báo lũ nhằm tăng khả năng chủ động tạo dung tích phòng lũ trước các trận mưa lớn; hoàn thiện hệ thống thông tin quản lý ở cấp lưu vực, kết nối dữ liệu khí tượng thủy văn, hồ chứa và cảnh báo sớm.

Đồng thời, đề nghị nghiên cứu cơ chế phân kỳ đầu tư theo mức độ ưu tiên, lượng hóa hiệu quả giảm thiệt hại, xác định rõ trách nhiệm trong quản lý, vận hành và bảo trì công trình.

Tại buổi làm việc tại Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), đoàn công tác cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của JICA và các cơ quan Nhật Bản trong nghiên cứu chi tiết, chuyển giao kinh nghiệm, nâng cao năng lực và hoàn thiện Quy hoạch quản lý tổng hợp lưu vực Vu Gia - Thu Bồn.

Các nội dung trao đổi của đoàn công tác với JICA là cơ sở quan trọng để hai bên tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các nội dung của Dự án hợp tác kỹ thuật để quy hoạch phát triển về phục hồi sau lũ lụt và xây dựng quy hoạch tổng thể về phòng, chống thiên tai ở miền Trung Việt Nam trong thời gian đến, hướng tới xây dựng các giải pháp phòng, chống thiên tai phù hợp với điều kiện thực tiễn ở miền Trung, trong đó có lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn.