Thẩm tra sơ bộ dự án Luật Nhà ở (sửa đổi)

Theo Tờ trình dự án Luật, sau gần hai năm thi hành, Luật Nhà ở năm 2023 đã góp phần thúc đẩy phát triển nhà ở, tăng tính công khai, minh bạch và tạo sự thống nhất với pháp luật về đầu tư, đất đai, quy hoạch. Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng cho thấy một số quy định cần được sửa đổi để phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, mô hình chính quyền địa phương hai cấp và những thay đổi của hệ thống pháp luật có liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Vì vậy, việc sửa đổi Luật nhằm tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, an toàn; đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đầu tư xây dựng; phát triển đa dạng các loại hình nhà ở, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở; đồng thời khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn.

Dự thảo Luật gồm 13 chương, 145 điều, giảm 53 điều so với Luật hiện hành. Nội dung sửa đổi tập trung vào 6 nhóm chính sách lớn, bao quát các vấn đề từ phát triển, sở hữu, tài chính, quản lý, sử dụng đến giao dịch về nhà ở.

Quang cảnh phiên họp

Một trong những định hướng đáng chú ý là ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, từng bước hình thành thị trường cho thuê ổn định, lâu dài. Dự thảo Luật dành một chương riêng điều chỉnh loại hình này, làm rõ nguồn vốn đầu tư, quỹ đất, chính sách ưu đãi, giá thuê và cơ chế quản lý. Chính phủ đồng thời đề xuất xây dựng Quỹ nhà ở tại địa phương nhằm tạo nguồn lực bền vững cho việc đầu tư, tạo lập quỹ nhà cho thuê.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Bên cạnh đó, dự thảo Luật bổ sung chính sách phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp; hoàn thiện chính sách nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và các loại nhà ở dành cho nhóm đối tượng chính sách. Một số cơ chế đặc thù đã được thực tiễn kiểm nghiệm trong phát triển nhà ở xã hội cũng được nghiên cứu luật hóa, gắn với yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc mua, bán, cho thuê, thuê mua, hạn chế tình trạng trục lợi chính sách.

Dự thảo Luật cũng đặt vấn đề bổ sung quy định đối với chung cư có thời hạn; hoàn thiện cơ chế cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư; quản lý các loại hình bất động sản có mục đích lưu trú; đổi mới mô hình hoạt động của Ban Quản trị nhà chung cư và rà soát các quy định về huy động vốn, thế chấp, giải chấp dự án nhà ở.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi), cho rằng các nhóm chính sách cơ bản đã bám sát chủ trương, định hướng về phát triển nhà ở. Tuy nhiên, đây là dự án luật có nội dung phức tạp, liên quan trực tiếp đến nhiều luật và tác động lớn đến người dân, doanh nghiệp, do đó các chính sách mới cần được tiếp tục nghiên cứu thận trọng, đánh giá tác động đầy đủ.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Lê Thanh Hoàn phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Một số ý kiến đề nghị làm rõ hơn chính sách đối với nhà ở thương mại giá phù hợp, nhất là tiêu chí xác định “giá phù hợp” và sự khác biệt với nhà ở thương mại thông thường, nhà ở xã hội. Việc thiết kế chính sách phải tránh giao thoa về đối tượng, cơ chế ưu đãi và giới hạn lợi nhuận, qua đó hạn chế vướng mắc trong tổ chức thực hiện.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Bên cạnh đó, các đại biểu lưu ý, nhiều dự án luật liên quan cũng đang được nghiên cứu sửa đổi, do đó, cơ quan soạn thảo cần phối hợp chặt chẽ, bảo đảm dự thảo Luật thống nhất với pháp luật về đất đai, kinh doanh bất động sản, ngân sách nhà nước, đầu tư công và dân sự. Hồ sơ dự án Luật cần tiếp tục được hoàn thiện trên cơ sở đánh giá đầy đủ nguồn lực, điều kiện thi hành và quy định chuyển tiếp, bảo đảm các chính sách khi được ban hành có tính khả thi, ổn định và thực sự tháo gỡ được những điểm nghẽn của thị trường nhà ở.