Tham vọng của SpaceX làm rung chuyển thị trường viễn thông Mỹ

Thông qua hai thương vụ được công bố trong năm ngoái, SpaceX đã mua lại 65 MHz giấy phép phổ tần không dây từ EchoStar với tổng giá trị 19,6 tỷ USD, qua đó giúp Starlink có thêm băng tần để mở rộng sang lĩnh vực dịch vụ di động.

"Phổ tần mà chúng tôi mua từ EchoStar có cả thành phần hạ tầng mặt đất, vì vậy chắc chắn chúng tôi sẽ phát triển mạng lưới mặt đất", Chủ tịch SpaceX Gwynne Shotwell cho biết trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh.

Shotwell cho biết công ty sẽ xây dựng hạ tầng cần thiết để biến Starlink thành một dịch vụ di động thực thụ, đồng thời kỳ vọng sẽ thu hút được khá nhiều khách hàng từ ba nhà mạng lớn của Mỹ.

Những phát biểu này là dấu hiệu rõ ràng nhất từ trước đến nay cho thấy SpaceX có ý định kết hợp mạng lưới vệ tinh với hạ tầng viễn thông mặt đất nhằm cung cấp dịch vụ không dây toàn diện hơn, thay vì chỉ dừng ở dịch vụ kết nối trực tiếp đến thiết bị tại những khu vực không có sóng di động như hiện nay.

Sau thông tin trên, cổ phiếu của Verizon và T-Mobile đã giảm từ 1% đến 2,4% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa hôm thứ Tư.

SpaceX gây lo ngại cho giới đầu tư khi hé lộ kế hoạch phát triển dịch vụ di động, đưa Starlink cạnh tranh trực tiếp với Verizon, AT&T và T-Mobile. Ảnh: Reuters

Starlink cùng các hoạt động kết nối khác của SpaceX hiện vẫn là nguồn tạo doanh thu chủ lực của công ty, đóng vai trò tài chính quan trọng cho các khoản đầu tư quy mô lớn của Elon Musk vào trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và thế hệ tên lửa mới.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng việc biến Starlink thành một doanh nghiệp viễn thông không dây phủ sóng toàn quốc sẽ cần nhiều năm đầu tư và triển khai.

Ba nhà mạng lớn nhất nước Mỹ đã chi hàng trăm tỷ USD trong suốt ba thập kỷ để mua giấy phép phổ tần, xây dựng và nâng cấp hạ tầng mạng, đồng thời đầu tư mạnh nhằm thu hút và giữ chân thuê bao. Theo các chuyên gia, đây là lợi thế mà SpaceX sẽ rất khó bắt kịp.

"Nếu Starlink không thể đạt được thỏa thuận MVNO (nhà mạng di động ảo) với một trong các nhà mạng hiện hữu để có vùng phủ sóng cơ bản, thì rất khó hình dung dịch vụ di động trực tiếp tới người tiêu dùng của Starlink có thể cạnh tranh với các nhà mạng trong vòng 5 năm tới", Craig Moffett, chuyên gia của MoffettNathanson, nhận định.

MVNO là mô hình cung cấp dịch vụ di động mà doanh nghiệp không sở hữu mạng viễn thông trên phạm vi toàn quốc. Thay vào đó, họ thuê dung lượng mạng từ các nhà mạng hiện có và kinh doanh dưới thương hiệu riêng.

Theo Matt Britzman, chuyên gia phân tích cổ phiếu cấp cao của Hargreaves Lansdown, con đường nhanh nhất để SpaceX mở rộng sang lĩnh vực di động có thể là mua lại một nhà mạng quy mô nhỏ hoặc các tài sản sở hữu phổ tần, trạm phát sóng và tệp khách hàng. Ông cũng cho rằng các nhà mạng lớn khó có khả năng cho thuê hạ tầng đối với một đối thủ đang nổi lên.

Về chi phí triển khai dịch vụ di động, Gwynne Shotwell cho biết bà không muốn tiết lộ con số cụ thể vì SpaceX đang có "những ý tưởng mới và hiệu quả" để xây dựng mạng lưới với mức đầu tư tối ưu.

Trong khi đó, David Barden của New Street Research nhận định: "SpaceX không có lý do gì để cố gắng sao chép những gì các nhà mạng mặt đất đã xây dựng suốt 30 năm với tổng cộng khoảng 1.000 MHz phổ tần, chỉ bằng 65 MHz mà họ đang sở hữu".

Dù vậy, một số nhà đầu tư cho rằng thị trường vẫn đang đánh giá thấp khả năng tạo ra sự thay đổi của SpaceX.

"Tôi hoàn toàn đồng ý với nhận định của Elon rằng các nhà đầu tư đang định giá thấp mảng kinh doanh này", David Wagner, Giám đốc quản lý danh mục đầu tư tại Aptus Capital Advisors, cho biết.

Theo Wagner, các nhà mạng truyền thống có nguy cơ bị SpaceX vượt mặt nhờ khả năng đổi mới và tốc độ phát triển của công ty.

Hiện nay, trong khuôn khổ hợp tác với T-Mobile, SpaceX đang sử dụng các vệ tinh Starlink để cung cấp kết nối trực tiếp tới điện thoại thông minh tương thích ở những khu vực nằm ngoài vùng phủ sóng di động truyền thống. Dịch vụ này đóng vai trò bổ trợ cho mạng lưới của T-Mobile, thay vì cạnh tranh trực tiếp.