Tháng 5 còn bao nhiêu đợt không khí lạnh?

Nhiều nơi ghi nhận nhiệt độ trong ngày vượt giá trị lịch sử

Bà Trần Thị Chúc, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, thời tiết từ cuối tháng 3 đến nay trên phạm vi cả nước đã ghi nhận một số trận dông, lốc và mưa đá, gây ảnh hưởng cục bộ tại nhiều địa phương.

Tại khu vực Bắc Bộ, đã xuất hiện liên tiếp các đợt mưa diện rộng vào các ngày 22–23/3, 29–30/3, 01–02/4 và từ 17–20/4. Nhiều nơi ghi nhận mưa vừa, mưa to, tập trung chủ yếu ở khu vực Đông Bắc Bộ trong các ngày 17–18/4 và Tây Bắc Bộ từ 19–20/4. Đáng chú ý, đợt mưa từ 17–20/4 đã mở rộng xuống khu vực Thanh Hóa và Nghệ An trong các ngày 18–19/4. Riêng tại Như Xuân và Tĩnh Gia (Thanh Hóa), ngày 18/4 xuất hiện mưa to đến rất to. Lượng mưa đo được tại trạm Tĩnh Gia đạt 129,9mm, vượt giá trị lịch sử cùng kỳ (81,9mm ghi nhận ngày 20/4/1991).

Trong khi đó, khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ nhìn chung ít mưa trong phần lớn thời kỳ. Riêng khu vực cao nguyên Trung Bộ có xu hướng gia tăng mưa từ khoảng ngày 15/4 đến nay.

Dự báo tháng 5 vẫn còn các đợt không khí lạnh nhẹ. Ảnh: Tuấn Anh

Về nắng nóng, khu vực Tây Bắc Bộ ghi nhận hai đợt nắng nóng diện rộng từ ngày 5–13/4 và 15–16/4. Đợt nắng nóng đầu tháng 4 có phạm vi ảnh hưởng rộng, lan sang khu vực Việt Bắc từ 6–12/4 và đồng bằng Bắc Bộ trong các ngày 6, 7/4 và 11–12/4, với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 36–39 độ C, có nơi cao hơn.

Tại Trung Bộ, nắng nóng diện rộng xảy ra vào các ngày 30–31/3 và kéo dài từ 3–16/4, với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 37–40 độ C, có nơi vượt ngưỡng này. Khu vực cao nguyên Trung Bộ cũng ghi nhận các đợt nắng nóng từ 27–28/3 và 4–14/4, nhiệt độ cao nhất dao động từ 35–38 độ C.

Đặc biệt, tại Nam Bộ, nắng nóng diện rộng xuất hiện kéo dài trong nhiều ngày. Từ ngày 28/3, nắng nóng bắt đầu ở miền Đông Nam Bộ và mở rộng ra toàn khu vực từ ngày 5/4 đến nay. Một số trạm khí tượng đã ghi nhận nhiệt độ cao nhất tuyệt đối trong ngày vượt giá trị lịch sử cùng kỳ.

Về nhiệt độ trung bình, khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng cao hơn từ 2–4 độ C so với trung bình nhiều năm, có nơi cao hơn. Các khu vực khác phổ biến cao hơn từ 0,5–1,5 độ C hoặc xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Tổng lượng mưa trên cả nước nhìn chung thấp hơn từ 30–50mm so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Riêng khu vực Tây Bắc Bộ và phía Nam cao nguyên Trung Bộ có mức thiếu hụt lớn hơn, phổ biến từ 70–100mm, có nơi thiếu hụt trên 120mm.

Các hiện tượng thời tiết nguy hiểm có tần suất cao hơn

Cơ quan khí tượng cho biết, từ nay đến cuối tháng 5, tổng lượng mưa tại khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế được nhận định phổ biến ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm. Riêng khu vực Đông Bắc Bộ có khả năng ghi nhận lượng mưa cao hơn từ 10–30%. Trong khi đó, các khu vực còn lại trên cả nước dự báo có tổng lượng mưa thấp hơn từ 15–30% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Từ nay đến cuối tháng 5, trên khu vực Biển Đông ít có khả năng xuất hiện xoáy thuận nhiệt đới. Số lượng bão và áp thấp nhiệt đới dự báo ở mức thấp, trung bình nhiều năm chỉ khoảng 0,4 cơn và hầu như không có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam.

Hoạt động của không khí lạnh ở phía Bắc được nhận định ở trạng thái yếu. Tuy nhiên, khối không khí này có thể gây nén rãnh áp thấp từ phía Nam Trung Quốc xuống khu vực Bắc Bộ, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các đợt mưa dông kèm theo lốc, sét và gió giật mạnh, tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trên phạm vi cả nước, khả năng xảy ra một số đợt mưa diện rộng vẫn hiện hữu. Trong đó, khu vực Bắc Bộ được dự báo là nơi tập trung lượng mưa nhiều hơn so với các khu vực khác.

Đáng chú ý, nắng nóng có xu hướng gia tăng tại khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Đối với Bắc Bộ và Trung Bộ, nắng nóng được dự báo sẽ quay trở lại và có thể gia tăng rõ rệt từ tháng 5/2026. Số ngày nắng nóng có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm, tập trung chủ yếu tại khu vực Tây Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế.

Bên cạnh đó, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể xuất hiện trên phạm vi cả nước, với tần suất cao hơn tại Bắc Bộ, khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Người dân cần theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo để chủ động phòng tránh.

Cơ quan khí tượng cho biết, trên đất liền, không khí lạnh hoạt động yếu nén rãnh áp thấp có thể gây ra các đợt mưa dông diện rộng, có thể kèm theo hiện tượng thời tiết nguy hiểm như lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, gây tác động đến các hoạt động dân sinh. Tại các khu vực Tây Bắc Bộ, các tỉnh từ Thanh Hóa-Huế và Nam Bộ, hiện tượng nắng nóng và nắng nóng gay gắt gây ảnh hưởng đáng kể đến đời sống và sản xuất của người dân. Ngoài ra, trên biển cần đề phòng lốc xoáy cục bộ kèm gió giật mạnh trên các khu vực thuộc Biển Đông.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết, khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều hình thái nguy hiểm, cực đoan. Do đó, đề nghị các cấp chính quyền và người dân thường xuyên cập nhật và tích hợp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn 1-3 ngày, để kịp thời điều chỉnh các kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó phù hợp đảm bảo an toàn cho các hoạt động sản xuất và dân sinh.