Thanh Hóa đẩy nhanh xây dựng khu tái định cư cho hơn 2.300 hộ dân nhường đất làm đường sắt cao tốc

Gấp rút đẩy nhanh tiến độ

Từ ngày 12/6/2026 cho đến hiện tại, ghi nhận của phóng viên tại xã Trung Chính, Thanh Hóa cho thấy nhiều khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang được thi công khẩn trương. Khu tái định cư thôn Bi Kiều đã hoàn thành, trong khi các khu tái định cư thôn Phú Quý, thôn Thanh Liêm cùng khu nghĩa trang phục vụ di dời mồ mả đang được đẩy nhanh tiến độ.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua địa bàn xã Trung Chính với chiều dài khoảng 4 km, ảnh hưởng khoảng 33,5 ha đất. Trong đó, gần 25 ha phải thu hồi để thực hiện dự án, 7,5 ha dành cho xây dựng các khu tái định cư và hơn 1 ha phục vụ di dời nghĩa trang.

Theo phương án được UBND tỉnh chấp thuận, địa phương xây dựng ba khu tái định cư tại các thôn Bi Kiều, Phú Quý, Thanh Liêm và một khu nghĩa trang tập trung. Chính quyền xã đã tổ chức lấy ý kiến người dân, khảo sát thực địa để lựa chọn vị trí phù hợp, đáp ứng nhu cầu ổn định cuộc sống sau di dời.

Đường sắt cao tốc Bắc Nam đi qua Thanh Hóa tổng chiều dài hơn 95km.

Ông Lê Hùng Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Chính, cho biết các khu tái định cư hiện đạt khoảng 50% khối lượng xây dựng.

"Địa phương đang theo dõi sát sao, thường xuyên đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành các điểm tái định cư theo yêu cầu", ông Sơn nói.

Tại phường Bỉm Sơn, không khí thi công cũng diễn ra khẩn trương. Trên công trường khu tái định cư phía Tây đường Yết Kiêu, máy móc, nhân lực được huy động tối đa để đẩy nhanh tiến độ.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua địa bàn phường với chiều dài khoảng 5,2 km, ảnh hưởng 41 hộ dân phải bố trí tái định cư. Để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, địa phương quy hoạch khu tái định cư rộng 1,36 ha.

Sau khi được phê duyệt điều chỉnh quy hoạch và dự án, công trình được khởi công từ ngày 19/12/2025. Đến nay, khối lượng thi công đạt khoảng 70%.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch UBND phường Bỉm Sơn, cho biết địa phương yêu cầu nhà thầu báo cáo tiến độ hàng tuần nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

"Việc theo dõi sát tiến độ giúp địa phương chủ động xử lý các vấn đề phát sinh, tạo điều kiện để đơn vị thi công đẩy nhanh khối lượng công việc", ông Tùng nói.

Có địa phương còn đang chậm

Trong khi đó, tại phường Đông Tiến, công tác chuẩn bị tái định cư vẫn đang ở giai đoạn hoàn thiện các thủ tục ban đầu. Tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua 6 khu phố với chiều dài hơn 3 km, ảnh hưởng gần 400 hộ dân phải di dời và khoảng 280 ngôi mộ cần di chuyển. Địa phương đã quy hoạch 3 khu tái định cư cùng một khu nghĩa trang tập trung với tổng diện tích khoảng 14,6 ha.

Ông Nguyễn Hồng Quang, Chủ tịch UBND phường Đông Tiến, cho biết địa phương đang thực hiện niêm yết phương án giá bồi thường giải phóng mặt bằng. Sau khi có mặt bằng sạch mới tiến hành lựa chọn nhà thầu thi công hạ tầng kỹ thuật các khu tái định cư.

Các khu tái định cư phục vụ dự án đang được đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Lý giải nguyên nhân tiến độ còn chậm, ông Trần Văn Xuân, Trưởng phòng Kinh tế - Đô thị phường Đông Tiến, cho biết các khu tái định cư đều được quy hoạch mới trên đất nông nghiệp nên phải trải qua nhiều bước thủ tục từ khảo sát, lập quy hoạch đến hoàn thiện hồ sơ đầu tư.

"Các mặt bằng xây dựng khu tái định cư hoàn toàn mới nên mất khá nhiều thời gian thực hiện thủ tục, ảnh hưởng đến tiến độ chung", ông Xuân nói.

Theo lãnh đạo địa phương, một khó khăn khác là dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam mới được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư nhưng chưa hoàn thành việc cắm mốc ngoài thực địa. Điều này khiến địa phương chưa thể xác định chính xác phạm vi ảnh hưởng, số hộ phải di dời và quy mô giải phóng mặt bằng.

Vì vậy, phường Đông Tiến kiến nghị Ban Quản lý dự án đường sắt và Bộ Xây dựng sớm triển khai cắm mốc thực địa để làm cơ sở xác định ranh giới dự án, phục vụ công tác kiểm kê, bồi thường và tái định cư.

Theo Sở Xây dựng Thanh Hóa, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua 19 xã, phường trên địa bàn tỉnh với tổng chiều dài hơn 95 km. Dự án dự kiến thu hồi gần 573 ha đất, trong đó có hơn 91 ha đất ở. Khoảng 2.363 hộ dân sẽ phải bố trí tái định cư cùng nhiều công trình hạ tầng, công trình tín ngưỡng và nghĩa trang phải di dời.

Để phục vụ giải phóng mặt bằng, tỉnh dự kiến xây dựng 40 khu tái định cư tại 17 xã, phường với tổng diện tích gần 136 ha. Tuy nhiên, đến nay mới có 6 khu tại 5 địa phương đang triển khai xây dựng hạ tầng kỹ thuật; 34 khu còn lại vẫn chưa hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu và bị đánh giá chậm tiến độ theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh.

Sở Xây dựng đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát trách nhiệm, đẩy nhanh lựa chọn nhà thầu, đồng thời bảo đảm hoàn thành toàn bộ các khu tái định cư chậm nhất trong tháng 9/2026 để đáp ứng yêu cầu giải phóng mặt bằng dự án.

Bên cạnh đó, sở cũng kiến nghị Ban Quản lý dự án đường sắt sớm hoàn thành việc cắm mốc giải phóng mặt bằng, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và phối hợp với địa phương rà soát các vướng mắc. Đây được xem là điều kiện then chốt để xác định chính xác số hộ dân bị ảnh hưởng, xây dựng phương án bồi thường và đẩy nhanh tiến độ triển khai một trong những dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia.