Thành phố 500 năm tuổi và câu chuyện về đế chế hùng mạnh nhất Nam Ấn
Giữa vùng đất đá khô cằn miền Nam Ấn Độ từng tồn tại một thành phố khổng lồ với đền đài tráng lệ và vô số huyền thoại.
Vijayanagara, hay còn gọi là Hampi, từng là một trong những đô thị giàu có và hùng mạnh nhất thế giới thời Trung Cổ. Nằm bên bờ sông Tungabhadra thuộc bang Karnataka, miền Nam Ấn Độ, thành phố này là thủ đô của Đế quốc Vijayanagara – một cường quốc tồn tại từ năm 1336 đến 1646, từng kiểm soát phần lớn khu vực Deccan và đóng vai trò là trung tâm văn hóa, thương mại và tôn giáo quan trọng của Ấn Độ.
Ảnh: Wikimedia Commons
Được thành lập bởi hai anh em Harihara I và Bukka Raya I vào thế kỷ XIV, Vijayanagara ra đời trong bối cảnh các vương quốc Hindu ở Nam Ấn tìm cách chống lại sự mở rộng của các vương triều Hồi giáo từ phía Bắc. Thành phố nhanh chóng phát triển thành một trung tâm quyền lực khổng lồ, nơi quy tụ các học giả, nghệ sĩ, thương nhân và chiến binh từ khắp châu Á.
Ảnh: discoverindiasite.wordpress
Vào thời kỳ hưng thịnh nhất, đặc biệt dưới triều vua Krishnadevaraya (trị vì 1509–1529), Vijayanagara được các du khách nước ngoài mô tả là một trong những thành phố lớn nhất thế giới. Nhà lữ hành người Bồ Đào Nha Domingo Paes từng kể rằng nơi đây có những khu chợ rộng lớn, cung điện nguy nga, đền thờ cao vút và lượng hàng hóa phong phú không kém các đô thị nổi tiếng của châu Âu đương thời. Vàng bạc, đá quý, gia vị và ngựa chiến là những mặt hàng quan trọng trong mạng lưới thương mại quốc tế của thành phố.
Ảnh: Wikimedia Commons
Kiến trúc Vijayanagara là sự kết hợp độc đáo giữa nghệ thuật Dravidian truyền thống và những ảnh hưởng từ nhiều nền văn hóa khác nhau. Những công trình nổi bật như đền Virupaksha với tháp cổng cao đồ sộ, khu đền Vittala với cỗ xe đá nổi tiếng hay những cột đá có khả năng tạo ra âm thanh khi gõ nhẹ đã trở thành biểu tượng cho trình độ xây dựng đáng kinh ngạc của người Ấn Độ thời Trung Cổ.
Một trong những bí ẩn thú vị của Hampi là quy mô của thành phố. Khu đô thị cổ trải rộng hàng chục km², bao gồm hàng trăm công trình tôn giáo, cung điện, hồ chứa nước, đường phố và khu thương mại. Hệ thống quản lý nước tinh vi cho phép cư dân duy trì cuộc sống trong vùng khí hậu tương đối khô nóng của miền Nam Ấn Độ.
Tuy nhiên, thời kỳ huy hoàng của Vijayanagara kết thúc sau trận Talikota năm 1565, khi liên minh các vương quốc Hồi giáo Deccan đánh bại quân đội Vijayanagara. Thành phố bị chiếm đóng và tàn phá trong nhiều tháng, khiến trung tâm quyền lực từng rực rỡ này dần trở thành một phế tích.
Ngày nay, Hampi là một trong những địa điểm khảo cổ quan trọng nhất Ấn Độ và được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Những bức tường đá, đền tháp và con đường cổ còn sót lại vẫn gợi nhớ về một thời kỳ mà Vijayanagara từng là biểu tượng của sự giàu có, sáng tạo và quyền lực ở Nam Á.
Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước
Tin nóng
Lễ Thắp nến tri ân tại Nghĩa trang Liệt sĩ A1 (Điện Biên) góp phần lan tỏa đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', bồi đắp truyền thống yêu nước và lòng biết ơn.
Theo phong tục truyền thống, vào ngày Rằm tháng 6 năm Bính Ngọ 2026, nhiều gia đình Việt thường chuẩn bị hương hoa, lễ vật dâng lên các vị thần linh, gia tiên và đọc văn khấn bày tỏ lòng thành kính và cầu mong được bề trên phù hộ bình an.
'Lửa thiêng Đồng Khởi' là không gian lưu giữ hơn 500 kỷ vật cách mạng do Đại đức Thích Thanh Toàn dày công sưu tầm suốt nhiều năm.
Trải qua nhiều thập kỷ, nghề nuôi cá lồng ở sông Son có lúc thăng trầm, nhưng gần đây ngày càng thịnh vượng nhờ sự phát triển du lịch ở di sản thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng.
'Trong số 4 liệt sĩ, một người chú của tôi đến nay vẫn chưa tìm thấy hài cốt. Đó là nỗi đau canh cánh của gia đình suốt bao nhiêu năm qua', ông Trần Chiến Chinh 78 tuổi, thành phố Đà Nẵng chia sẻ.
Bên cạnh quả dâu thơm ngon, lá và ngọn non của cây dâu còn là nguyên liệu tạo nên nhiều món ăn dân dã, độc đáo và mang lại nhiều lợi ích đối với sức khỏe.
Tin mới
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng với Mẹ Việt Nam Anh hùng Hồ Thị Vàng (90 tuổi, ngụ phường Tân Triều, thành phố Đồng Nai), tình yêu thương dành cho chồng, cho con và niềm tự hào về những liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc vẫn luôn vẹn nguyên trong trái tim mẹ.
Đắk Lắk dự kiến xây dựng Tháp Sầu riêng cao khoảng 18 m tại Quảng trường 10 Tháng 3 (phường Buôn Ma Thuột), lấy hình tượng chiếc gùi truyền thống của người Ê Đê làm cảm hứng thiết kế. Công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn của Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026, đồng thời tỉnh đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị xác lập Kỷ lục Việt Nam.
Lễ hội Đền Hương Nao không chỉ là một nghi lễ tâm linh thuần túy mà còn là sợi dây vô hình, bền bỉ nối liền cội rễ huyết thống ngàn đời.
Rừng đặc dụng Tà Xùa hiện còn nhiều cánh rừng nguyên sinh với các loài thực vật có giá trị bảo tồn nguồn gen, nhiều loại gỗ quý hiếm. Tuy nhiên, do địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn, trữ lượng diện tích hiện còn tập trung ở vùng cao, vùng giáp ranh, lực lượng mỏng... là những thách thức không nhỏ đối với cán bộ, nhân viên Ban Quản lý rừng đặc dụng Tà Xùa.
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ nhưng ở đâu đó, trong từng quả đồi, tấc đất, lớp đá trên mảnh đất hình chữ S và nước bạn Lào, hài cốt của các Anh hùng liệt sĩ vẫn chưa được tìm thấy. Đó là nỗi trăn trở lớn nhất của thân nhân liệt sĩ, của đồng đội từng 'vào sinh ra tử' nơi chiến trường. Với những người lính trở về từ chiến trường thì 'vinh quang thuộc về những người đang nằm lại'.
Đã hơn nửa thế kỷ đất nước giành độc lập, thế nhưng có những hành trình đến hôm nay vẫn chưa kết thúc. Chiến dịch thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được triển khai toàn quốc nhằm xây dựng ngân hàng dữ liệu gen phục vụ đối sánh và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Tại Tuyên Quang, với mục tiêu thu nhận trên 3.800 mẫu ADN, chiến dịch mở ra cánh cửa hy vọng đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương.
Triều Tiên đã tổ chức hàng loạt hoạt động quy mô lớn nhân dịp niệm 73 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Giải phóng Tổ quốc (27/7), với sự tham dự của nhà lãnh đạo Kim Jong Un cùng nhiều quan chức cấp cao, cựu chiến binh và đoàn ngoại giao các nước.
Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026), tối 27/7, tại sân Nhà tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ Nhà tù Sơn La, UBND tỉnh tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề 'Địa ngục trần gian'.