Thành phố Hồ Chí Minh: Kiến tạo tương lai, vươn tầm siêu đô thị văn minh, hiện đại

Hành trình phát triển của TP. Hồ Chí Minh cho thấy tăng trưởng kinh tế chỉ thực sự bền vững khi đi cùng tạo sinh kế, nâng cao chất lượng sống và củng cố nội lực xã hội. Ảnh: chinhphu.vn

Giữ vững động lực tăng trưởng

Nhìn lại quá trình phát triển, kinh tế TP. Hồ Chí Minh luôn là một điểm sáng của cả nước, nhiều năm duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số: Giai đoạn 1991-1995 đạt 12,6%; giai đoạn 1996-2000 đạt 10,1%; giai đoạn 2001-2005 đạt 11% và giai đoạn 2006-2010 đạt 11,4%.

Bước sang giai đoạn 2011-2020, trong quá trình chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình phát triển theo chiều sâu, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục duy trì mức tăng trưởng bình quân 6,86%/năm, cao hơn mức tăng trưởng chung của cả nước (5,96%). Kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế và đóng góp quan trọng của Thành phố đối với sự phát triển chung.

Đến năm 2020, quy mô kinh tế của Thành phố tăng gấp 2,7 lần so với năm 2010; thu nhập bình quân đầu người tăng gấp 2,39 lần. Kết quả này có được từ quá trình kiên trì đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng phát triển trên nền tảng ứng dụng khoa học và công nghệ. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tập trung vào công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp công nghệ cao, từng bước hướng tới phát triển bền vững.

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt khi cả nước sắp xếp lại tổ chức bộ máy, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. TP. Hồ Chí Minh hoàn tất hợp nhất với hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, tạo nên một không gian phát triển mới với quy mô chưa từng có.

Sau sáp nhập, TP. Hồ Chí Minh thiết lập những kỷ lục mới: Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 7,53%; GRDP bình quân đầu người cả năm đạt 8.755 USD. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 800.043 tỷ đồng, bằng 119,1% dự toán được giao - mức cao nhất từ trước đến nay.

Cùng với kết quả kinh tế, Thành phố ghi dấu ấn trong vận hành mô hình chính quyền 2 cấp. Hàng loạt dự án hạ tầng kỹ thuật, giao thông trọng điểm được đưa vào hoạt động, góp phần giải quyết các vấn đề dân sinh và tạo thêm động lực cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Lấy người dân làm trung tâm của phát triển

Đằng sau những con số tăng trưởng, TP. Hồ Chí Minh còn đặt mục tiêu phát triển bền vững trên nền tảng lấy người dân làm trung tâm.

Với triết lý lấy dân làm gốc, Đảng bộ Thành phố dựa vào Nhân dân để phát động các phong trào thi đua yêu nước sâu rộng. Sự đồng thuận giữa chính quyền và người dân trở thành nguồn lực quan trọng để thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - văn hóa - xã hội.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, sự ổn định chính trị với nền tảng là an dân là cơ sở quan trọng để Thành phố dám nghĩ, dám làm, đi đầu cùng cả nước, vì cả nước thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa; đồng thời nâng cao vai trò của Thành phố đối với cả nước và các đô thị lớn trong khu vực, trên thế giới.

Một đô thị đáng sống không chỉ được đo bằng những tòa nhà cao tầng hay quy mô kinh tế, mà còn bởi chiều sâu văn hóa và chất lượng đời sống tinh thần. Bám sát định hướng xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, TP. Hồ Chí Minh đã đầu tư có trọng tâm, trọng điểm vào các lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật.

Các di tích lịch sử, văn hóa, công trình kiến trúc nghệ thuật và hệ thống thiết chế văn hóa, thể dục thể thao vừa góp phần gìn giữ giá trị truyền thống, vừa mở rộng không gian học tập, sinh hoạt, vui chơi, giải trí lành mạnh cho người dân. Đặc biệt, việc xây dựng và phát huy hệ giá trị gia đình Việt Nam được đặt ở vị trí trung tâm, góp phần hình thành nền tảng của một xã hội văn minh.

Một điểm sáng khác là hệ thống an sinh và bảo trợ xã hội. Cùng với triển khai các chương trình giảm nghèo bền vững, Thành phố thực hiện nhiều chính sách nhằm thu hẹp khoảng cách về mức sống giữa khu vực đô thị và nông thôn; hỗ trợ sinh kế, tạo điều kiện để người nghèo tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi; xây dựng, sửa chữa nhà cho người có hoàn cảnh khó khăn; cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, thực hiện chính sách miễn, giảm học phí cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn…

Mở không gian phát triển mới

Hành trình phát triển của TP. Hồ Chí Minh cho thấy tăng trưởng kinh tế chỉ thực sự bền vững khi đi cùng tạo sinh kế, nâng cao chất lượng sống và củng cố nội lực xã hội. Đây cũng là nền tảng để Thành phố hướng tới mục tiêu trở thành siêu đô thị văn minh, hiện đại, năng động và có sức cạnh tranh quốc tế.

Kỳ vọng đó được cụ thể hóa bằng những mục tiêu lớn. Đến năm 2030, TP. Hồ Chí Minh là đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo; trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics và hội nhập quốc tế; đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, có vị trí nổi trội ở khu vực Đông Nam Á.

Đến năm 2045, TP. Hồ Chí Minh hướng tới trở thành đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo; trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của châu Á; điểm đến hấp dẫn toàn cầu, có nền văn hóa, xã hội phát triển đặc sắc, chất lượng cuộc sống cao và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Giai đoạn 2026-2046, Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm. Đến năm 2030, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 14.000 USD, kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP; đến năm 2035, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 25.000 USD, kinh tế số chiếm khoảng 60% GRDP; đến năm 2045, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 75.000 USD.

Để hiện thực hóa những mục tiêu này, Thành phố được yêu cầu xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh; đồng thời xây dựng thể chế đột phá, vượt trội, trong đó có việc xây dựng và ban hành Luật Đô thị đặc biệt.

Cùng với đó là quy hoạch phát triển với tầm nhìn dài hạn, ổn định, thích ứng với biến đổi khí hậu; huy động, khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; xây dựng đô thị đặc biệt văn minh, hiện đại và không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Từ một trung tâm kinh tế năng động, TP. Hồ Chí Minh đang đứng trước một bước chuyển mới: Từ mở rộng quy mô sang nâng tầm chất lượng phát triển; từ phát huy lợi thế sẵn có sang kiến tạo những động lực tăng trưởng mới. Thành công của Thành phố trong giai đoạn tới không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng hay quy mô GRDP, mà còn bằng năng lực quản trị, chất lượng thể chế, sức sáng tạo và khả năng tạo dựng một không gian sống tốt cho người dân./.