Thành phố Huế: 'Thời điểm vàng' bứt phá, hoàn thiện mô hình quản trị đô thị di sản

Là địa phương đang bước vào giai đoạn phát triển với nhiều khát vọng mới, Huế xác định đây không chỉ là yêu cầu đổi mới về tổ chức, mà còn là cơ hội để nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ. Đồng chí Nguyễn Đình Trung, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Huế chia sẻ vấn đề này với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam.

Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung trả lời phỏng vấn TTXVN về chính quyền địa phương hai cấp. Ảnh: TTXVN phát

Xin đồng chí cho biết mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Huế đã vận hành hiệu quả ra sao sau một năm triển khai và một số vấn đề còn tồn tại trong vận hành mô hình mới này?

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Huế cơ bản bảo đảm sự ổn định tổ chức bộ máy, duy trì thông suốt hoạt động quản lý nhà nước, không làm gián đoạn việc phục vụ người dân và doanh nghiệp. Mô hình mới bước đầu phát huy hiệu quả theo hướng tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, tăng cường phân cấp, phân quyền và nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị được triển khai đồng bộ, thống nhất; năng lực điều hành và khả năng xử lý các vấn đề phát sinh từ thực tiễn được nâng lên; công tác dân vận và tuyên truyền được thực hiện linh hoạt, hiệu quả.

Cải cách hành chính và chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực; việc xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử, tăng cường sử dụng các nền tảng số trong chỉ đạo, điều hành và hỗ trợ nghiệp vụ đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động bộ máy; tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn, trước hạn của thành phố đạt 96%, cấp xã đạt trên 98%.

Mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước tiếp tục được duy trì ở mức cao; đa số các địa phương, đơn vị ghi nhận tỷ lệ hài lòng đạt từ 90-100%; môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện rõ nét. Năm 2025, Huế nằm trong Top 5 cả nước về Chỉ số hài lòng của người dân, đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS).

Thực tiễn ứng phó với các đợt mưa lũ lớn cuối năm 2025 cho thấy, mô hình chính quyền địa phương hai cấp phát huy hiệu quả rõ nét trong công tác phòng, chống thiên tai, khi năng lực chỉ huy điều hành được nâng cao, thời gian xử lý tình huống được rút ngắn, góp phần hạn chế thiệt hại và bảo đảm an toàn cho nhân dân.

Một năm mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỷ lệ đơn thư gửi vượt cấp lên Bí thư Thành ủy để chỉ đạo giải quyết giảm 41%. Điều này khẳng định, hiệu quả của việc tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân, đối thoại và giải quyết khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở.

Một số tồn tại trong triển khai mô hình này đang được khắc phục như khối lượng công việc tại cấp xã tăng đáng kể, trong khi nguồn nhân lực ở cơ sở còn thiếu và chưa đồng đều, nhất là đội ngũ có chuyên môn sâu về đất đai, xây dựng, công nghệ thông tin, quản lý dự án; cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống thông tin chuyên ngành chưa thực sự hiệu quả.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Huế đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; đồng thời có cơ chế kiểm tra, giám sát như thế nào để phát huy tinh thần dám nghĩ dám làm, thưa đồng chí?

Thành phố đã triển khai đồng bộ việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ cơ chế phối hợp và rõ nguồn lực thực hiện”; bảo đảm thống nhất với các quy định của Trung ương và phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Thành phố rà soát, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị bảo đảm nguyên tắc “một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính trong tổ chức thực hiện”.

Ở khối Đảng, thực hiện phân cấp 84 nhiệm vụ, trong đó Ban Thường vụ Thành ủy phân cấp 65 nhiệm vụ cho Đảng ủy xã, phường; trước khi quyết định, phải xin ý kiến Ban Thường vụ Thành ủy 11 nhiệm vụ; Ban Thường vụ Thành ủy quyết định 8 nhiệm vụ.
Hội đồng nhân dân thành phố đã kịp thời ban hành các nghị quyết về phân cấp trên các lĩnh vực để chính quyền xã, phường triển khai thực hiện, bảo đảm thông suốt, hiệu quả đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra.

Ủy ban nhân dân thực hiện phân cấp, ủy quyền tổng cộng 411 nhiệm vụ gồm: 209 nhiệm vụ phân cấp và 202 nhiệm vụ ủy quyền từ Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố cho các sở, ban, ngành và Ủy ban nhân dân cấp xã. Mặt trận Tổ quốc có tổng số nhiệm vụ được phân cấp, phân định là 4 nhiệm vụ. Về phân cấp, ủy quyền cho Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cấp xã.

Thời gian tới, thành phố tiếp tục đẩy mạnh phân cấp trong công tác quản lý cán bộ, giao quyền chủ động nhiều hơn cho các sở, ngành, địa phương trong quản lý, sử dụng, đánh giá cán bộ gắn với trách nhiệm người đứng đầu; tiếp tục phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và tỷ lệ phần trăm phân chia nguồn thu ngân sách giữa ngân sách thành phố và ngân sách cấp xã giai đoạn 2027-2030, bảo đảm chủ động nguồn ngân sách cấp xã.

Về cơ chế giám sát, Ban Thường vụ Thành ủy đã chỉ đạo xây dựng kế hoạch, các kịch bản tăng trưởng, cụ thể hóa các chỉ tiêu tăng trưởng theo từng ngành, lĩnh vực; xác định rõ các chương trình, dự án trọng điểm trong và ngoài ngân sách, gắn với bảo đảm nguồn lực và lộ trình thực hiện. Việc phân công trách nhiệm được gắn chặt với từng cơ quan, đơn vị, từng xã, phường, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu.

Định kỳ hằng quý, thành phố thực hiện đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ theo KPI, gắn với sản phẩm đầu ra cụ thể, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ kết quả và trách nhiệm của người đứng đầu; duy trì cơ chế theo dõi, đánh giá tiến độ công việc hằng tuần để kịp thời tháo gỡ khó khăn, chấn chỉnh những nhiệm vụ chậm tiến độ và nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ.

Qua thực tiễn vận hành có thể khẳng định, tình trạng chồng chéo giữa cấp huyện và cấp xã trước đây, đã cơ bản được khắc phục do cấp huyện không còn tồn tại. Các nhiệm vụ đã được giao cơ bản bảo đảm rõ đầu mối chủ trì, rõ trách nhiệm thực hiện. Chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của cấp thành phố và cấp xã đã được phân định rõ hơn; nhiều nhiệm vụ được giao trực tiếp cho cấp xã theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Hạ tầng của thành phố Huế đã và đang được đầu tư đồng bộ, hiện đại, tạo động lực cho phát triển trong kỷ nguyên vươn mình. Ảnh minh họa: Nguyên Lý/TTXVN

Thưa đồng chí, Bộ Chính trị đã ra Kết luận số 40-KL/TW, ngày 2/6/2026 về bổ sung, sửa đổi Quy định về quản lý biên chế của hệ thống chính trị; giao biên chế của hệ thống chính trị năm 2026 và định hướng giai đoạn 2027-2031. Thành phố Huế triển khai thực hiện theo tinh thần chỉ đạo của kết luận này như thế nào?

Thành phố xác định, đây là “thời điểm vàng” để tiếp tục bứt phá, hoàn thiện mô hình quản trị đô thị di sản, thông minh đã nỗ lực triển khai thời gian qua. Thành phố đã giảm từ 133 đơn vị hành chính cấp xã xuống còn 40 đơn vị. Số lượng cơ quan chuyên môn trực thuộc Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố còn 19 (giảm 7 cơ quan). Thành phố cũng đã hoàn thành việc xây dựng phương án sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập; dự kiến sau sắp xếp còn 456 đơn vị, giảm 263 đơn vị. Đây là tiền đề cực kỳ quan trọng để Huế thực hiện lộ trình tinh giản 5-10% biên chế Trung ương giao.

Thành phố xác định công tác cán bộ và quản lý biên chế phải được thực hiện đồng bộ, quyết liệt nhưng có trọng tâm, trọng điểm, không cào bằng. Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt là “tinh giản biên chế phải gắn liền với tinh gọn bộ máy và cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ; lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và sự phát triển của thành phố làm thước đo cao nhất”.

Trên tinh thần này, thành phố tập trung rà soát tổng thể, khoa học để hoàn thiện bản mô tả công việc và khung năng lực cho từng vị trí việc làm, làm cơ sở khách quan cho việc tuyển dụng, đánh giá và trả lương. Triệt để giảm các cấp trung gian, sắp xếp lại các đầu mối bên trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng đa ngành, đa lĩnh vực; sáp nhập hoặc giải thể các đơn vị hoạt động kém hiệu quả, trùng lắp chức năng, đảm bảo mỗi việc chỉ do một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính. Xây dựng lộ trình tinh giản biên chế cụ thể cho từng năm, đảm bảo mục tiêu giảm 5-10% theo yêu cầu của Bộ Chính trị; việc tinh giản phải linh hoạt, gắn liền với đánh giá hiệu quả công việc thực chất, không cắt giảm cơ học ở những lĩnh vực trọng yếu, trực tiếp phục vụ nhân dân.

Lấy chuyển đổi số, cải cách hành chính và đổi mới phương thức quản trị làm động lực để tinh giản biên chế bền vững; nâng cao thực chất công đánh giá, sử dụng và phát triển đội ngũ cán bộ; sàng lọc nghiêm ngặt, kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy những cán bộ, công chức năng lực yếu kém, sợ sai, đùn đẩy trách nhiệm; mạnh dạn bố trí, sử dụng, đề bạt những cán bộ dám nghĩ, dám làm, có năng lực thực tiễn và kết quả thực hiện nhiệm vụ xuất sắc, bất kể tuổi đời. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trực tiếp, nếu để xảy ra tình trạng “phình to” bộ máy, tuyển dụng sai quy định hoặc giấu giếm cán bộ yếu kém.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã ký Công điện số 39/CĐ-TTg ngày 14/5/2026 về việc đẩy nhanh tiến độ khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính các cấp. Huế đã triển khai thực hiện công tác này như thế nào, thưa đồng chí?

Vấn đề này có khối lượng công việc rất lớn, khi thành phố có 3.198 trụ sở, cơ sở nhà, đất thuộc diện phải sắp xếp, bố trí lại theo mô hình tổ chức mới. Bản thân tôi cùng các đồng chí trong Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy Huế trực tiếp làm việc với các xã, phường để rà soát hiện trạng, thống nhất phương án xử lý đối với từng cơ sở nhà, đất cụ thể. Quan điểm xuyên suốt là “không để xảy ra tình trạng tài sản công bị bỏ hoang, xuống cấp hoặc sử dụng không hiệu quả”.

Thành phố không chỉ dừng lại ở việc sắp xếp lại trụ sở làm việc mà còn gắn việc xử lý nhà, đất dôi dư với quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, nhu cầu phát triển hạ tầng xã hội và mục tiêu tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển. Nhiều cơ sở được định hướng chuyển đổi công năng để phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, các thiết chế cộng đồng. Các cơ sở có vị trí thuận lợi được nghiên cứu khai thác, đấu giá hoặc kêu gọi đầu tư theo quy định nhằm phát huy tối đa giá trị tài sản công.

Đến nay, thành phố đã sắp xếp được 2.656/3.198 cơ sở, đạt tỷ lệ trên 83%; đồng thời hoàn thành rà soát tổng thể quỹ nhà, đất dôi dư trên địa bàn và xây dựng phương án xử lý đối với 542 cơ sở còn lại; đây là kết quả rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, thành phố cũng đang đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc trong quá trình xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư; nhất là đối với các cơ sở tồn đọng từ nhiều năm trước, cơ sở xuống cấp, vướng mắc liên quan đến hồ sơ pháp lý, chuyển đổi công năng, điều chỉnh quy hoạch...

Thời gian tới, thành phố tiếp tục rà soát, hoàn thiện các phương án khai thác, sử dụng hiệu quả quỹ nhà, đất dôi dư gắn với quy hoạch phát triển đô thị, phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu của người dân tại cơ sở. Đối với vướng mắc vượt thẩm quyền, thành phố chủ động phối hợp với các bộ, ngành Trung ương để tháo gỡ, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ đưa các cơ sở nhà, đất vào khai thác, sử dụng.

Vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, từ nay trở đi, yêu cầu trọng tâm là phải chuyển từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy, từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị, từ phân cấp nhiệm vụ sang đảm bảo năng lực thực thi. Từ kết quả một năm qua, đồng chí cho biết những giải pháp cốt lõi phù hợp với đặc thù của Huế trong thời gian tới, góp phần thực sự tạo ra động lực mới cho sự phát triển, cũng như thực hiện mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong nhiệm kỳ này?

Trước hết, thành phố xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, tăng tỷ trọng công nghiệp xanh, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chủ yếu phát triển theo chiều rộng sang phát triển hợp lý giữa chiều rộng và chiều sâu; trong đó tập trung vào các ngành công nghiệp chế biến sâu, công nghiệp công nghệ thông tin, công nghiệp phần mềm, công nghiệp dược liệu và thiết bị y tế; phát triển mô hình kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn.

Đẩy mạnh phát triển kinh tế dựa trên các lợi thế ngành dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao và kinh tế biển. Trong đó, du lịch là mũi nhọn; dịch vụ y tế chuyên sâu, giáo dục chất lượng cao, tài chính, ngân hàng, cảng biển, logistic, đào tạo nguồn nhân lực là nòng cốt; công nghiệp công nghệ thông tin, công nghiệp công nghệ cao là bứt phá; kinh tế biển là thiết yếu.

Thành phố cũng đẩy mạnh công tác xúc tiến đầu tư, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh để thu hút các nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội; phát triển mạnh các loại hình doanh nghiệp, các thành phần kinh tế, nhất là kinh tế tư nhân. Tập trung khai thác, phát huy tối đa lợi thế đô thị di sản, ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế di sản gắn với du lịch, đưa di sản vào hoạt động phát triển dịch vụ; công nghiệp văn hóa, chú trọng các ngành mũi nhọn như điện ảnh, thời trang, ẩm thực, thiết kế và du lịch di sản số; chuyển hóa không gian di sản trở thành nguồn lực, động lực tăng trưởng mới. Tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị; phấn đấu đến năm 2030, quy mô kinh tế số đạt 30%, đây là động lực mới đóng góp tăng trưởng mạnh giai đoạn 2026-2030.

Ban Thường vụ Thành ủy đã chỉ đạo xây dựng cơ chế “luồng xanh” để tạo cơ chế thông thoáng, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính; quyết liệt cắt giảm 50% thời gian thực hiện thủ tục hành chính; thành lập Ban chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm. Tối ưu hóa đầu tư công, khi giảm tối thiểu 30% số dự án đầu tư công giai đoạn 2026-2030 so với giai đoạn trước, để ưu tiên bố trí cho các dự án liên xã, phường; dự án có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời tập trung xử lý các dự án tồn đọng, đẩy nhanh tiến độ và đưa vào sử dụng các dự án trọng điểm.

Trân trọng cảm ơn đồng chí!