Thanh toán không dùng tiền mặt trong y tế: Tăng tốc để nâng chất lượng phục vụ người bệnh

Sáng 9/4, tại Bộ Y tế, GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia đã chủ trì cuộc họp trực tiếp và trực tuyến đôn đốc tiến độ thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt trong các cơ sở khám chữa bệnh.

GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia phát biểu.

Tham dự cuộc họp tại điểm cầu Bộ Y tế có đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan của Bộ Y tế, một số bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế; cuộc họp kết nối đến nhiều điểm cầu các bệnh viện thuộc Bộ trên toàn quốc, các Sở Y tế, các bệnh viện trực thuộc Sở Y tế các tỉnh, thành phố...

Từng bước thay đổi thói quen thanh toán trong bệnh viện

Những năm gần đây, cùng với chủ trương chuyển đổi số quốc gia, ngành y tế đã tích cực triển khai các giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt tại các cơ sở khám, chữa bệnh. Từ hình thức thanh toán truyền thống bằng tiền mặt, nhiều bệnh viện đã chuyển sang áp dụng đa dạng phương thức hiện đại như quét mã QR, thanh toán qua thẻ ngân hàng, ví điện tử hay tích hợp trên các ứng dụng khám chữa bệnh.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, kết quả khảo sát 828 cơ sơ khám chữa bệnh gồm: đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế, y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu... cho thấy 95% đơn vị được khảo sát đã triển khai kết hợp cả thanh toán bằng tiền mặt và không dùng tiền mặt.

Việc thanh toán không dung tiền mặt được thực hiện qua phương thức: quét mã QR, chuyển khoản tài khoản, thẻ ghi nợ/thẻ tín dụng, ứng dụng trực tuyến và dịch vụ công quốc gia. Trong đó, thanh toán bằng quét mã QR chiếm gần 89%, qua chuyển khoản tài khoản hơn 84%.

Tại một số bệnh viện tuyến Trung ương và một số bệnh viện tuyến tỉnh, tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đã đạt mức cao, có đơn vị ghi nhận trên 70–90% giao dịch viện phí được thực hiện qua phương thức điện tử. Đây là con số cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong thói quen của người bệnh cũng như nỗ lực của các cơ sở y tế trong việc cải tiến quy trình phục vụ.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh Dương Huy Lương báo cáo tại cuộc họp.

Không chỉ dừng ở các đô thị lớn, xu hướng này đang dần lan tỏa xuống tuyến cơ sở. Nhiều bệnh viện đã triển khai đồng bộ hệ thống thanh toán điện tử, liên thông với phần mềm quản lý bệnh viện, giúp giảm thiểu sai sót trong thu chi, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục cho người dân.

Thực tế cho thấy, thay vì phải xếp hàng chờ đợi tại quầy thu ngân, người bệnh có thể hoàn tất thanh toán chỉ trong vài thao tác đơn giản trên điện thoại. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh lượng bệnh nhân ngày càng tăng, góp phần giảm áp lực cho nhân viên y tế và cải thiện trải nghiệm của người bệnh.

Lợi ích kép: Tiện lợi cho người dân, minh bạch cho hệ thống

Thực tế cho thấy, thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ mang lại tiện ích cho người bệnh mà còn giúp nâng cao hiệu quả quản lý trong các cơ sở y tế. Việc số hóa các giao dịch tài chính giúp các bệnh viện dễ dàng theo dõi, kiểm soát dòng tiền, hạn chế sai sót và tăng tính minh bạch.

Đối với người bệnh, lợi ích dễ nhận thấy nhất là sự thuận tiện. Người dân không cần chuẩn bị tiền mặt, không lo thiếu tiền lẻ hay phải di chuyển nhiều lần giữa các khu vực trong bệnh viện. Đặc biệt, trong những trường hợp cấp cứu hoặc cần xử lý nhanh, thanh toán điện tử giúp tiết kiệm thời gian quý báu.

Ở góc độ quản lý, việc áp dụng thanh toán số còn góp phần giảm tải cho bộ phận thu ngân, tối ưu hóa nguồn nhân lực và hạn chế các rủi ro liên quan đến tiền mặt. Đồng thời, dữ liệu thanh toán được lưu trữ và kết nối với hệ thống quản lý giúp nâng cao hiệu quả điều hành và ra quyết định.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, thông tin tại cuộc họp cho thấy, việc triển khai thanh toán không dùng tiền mặt trong y tế vẫn còn một số thách thức. Tại nhiều cơ sở tuyến dưới, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ; một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi, vẫn còn e ngại hoặc chưa quen với các phương thức thanh toán điện tử.

Các đại biểu phát biểu ý kiến tại điểm cầu Bộ Y tế.

Ngoài ra, việc liên thông dữ liệu giữa các hệ thống vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm tính đồng bộ và an toàn thông tin. Đây là những vấn đề cần được giải quyết trong thời gian tới để thanh toán không tiền mặt thực sự trở thành phổ biến trong toàn hệ thống y tế.

Đẩy nhanh tiến độ: Yêu cầu cấp thiết từ chuyển đổi số ngành y tế

Qua nghe báo cáo và ý kiến thảo luận tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết, nhận thức về thanh toán không dùng tiền mặt trong ngành y tế đã có những chuyển biến tích cực.

"Nhiều mô hình đã được hình thành, nhiều cơ sở y tế bước đầu tạo điều kiện thuận lợi cho người bệnh trong thanh toán viện phí, đồng thời góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý tài chính bệnh viện. Đây là những ưu điểm rất rõ của thanh toán không dùng tiền mặt" - Thứ trưởng nhấn mạnh.

Thứ trưởng cũng biểu dương một số địa phương, đơn vị đã triển khai hiệu quả như tỉnh Lào Cai; một số bệnh viện thuộc Sở Y tế Hà Nội như BVĐK Đức Giang, Bệnh viện Thanh Nhàn… cùng nhiều cơ sở y tế khác.

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Y tế thẳng thắn nhìn nhận, kết quả triển khai hiện nay vẫn chưa đồng đều và chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra. Dù độ bao phủ đã được mở rộng, nhưng mức độ sử dụng thực chất còn có sự chênh lệch giữa các địa phương, các tuyến và từng cơ sở y tế.

"Vẫn còn một bộ phận cơ sở chưa triển khai hoặc triển khai ở mức rất thấp. Hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế; việc kết nối dữ liệu, xác thực người bệnh, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin cũng như tổ chức các phương thức thanh toán thuận tiện cho người dân vẫn còn nhiều việc phải tiếp tục hoàn thiện"- Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nêu rõ.

Nhấn mạnh định hướng trong thời gian tới, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn yêu cầu việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong y tế cần tiếp tục được quán triệt và triển khai bám sát các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và Chính phủ.

Theo đó, quá trình triển khai phải được thực hiện trên tinh thần: lấy người dân làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy chuyển đổi số làm động lực; đồng thời gắn chặt với Đề án 06, với cải cách hành chính, với hồ sơ bệnh án điện tử và mục tiêu xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu quả.

Đại biểu các điểm cầu phát biểu.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, để thúc đẩy tiến trình này, các đơn vị cần tập trung thực hiện 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, đẩy nhanh tiến độ triển khai thanh toán không dùng tiền mặt tại tất cả các tuyến khám, chữa bệnh, đặc biệt là tuyến tỉnh và tuyến cơ sở – nơi còn nhiều dư địa nhưng cũng tồn tại không ít khó khăn về hạ tầng và thói quen sử dụng của người dân.

Thứ hai, chuẩn hóa và kết nối đồng bộ hệ thống thanh toán với phần mềm quản lý bệnh viện, bảo đảm liên thông dữ liệu giữa các khâu từ tiếp đón, khám bệnh, chỉ định cận lâm sàng đến thanh toán viện phí, hướng tới quy trình khép kín, thuận tiện cho người bệnh.

Thứ ba, tăng cường ứng dụng công nghệ số, đa dạng hóa các phương thức thanh toán như mã QR, ví điện tử, thẻ ngân hàng, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu trong toàn bộ quá trình vận hành.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác truyền thông, hướng dẫn người dân, đặc biệt là người cao tuổi và các nhóm yếu thế, tiếp cận và sử dụng các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt một cách dễ dàng, thuận tiện.

Thứ năm, tăng cường phối hợp giữa các cơ sở y tế với các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán và doanh nghiệp công nghệ nhằm hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng phạm vi triển khai.

Thứ sáu, gắn việc triển khai thanh toán không dùng tiền mặt với các nhiệm vụ chuyển đổi số trọng tâm của ngành như bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử và các cơ sở dữ liệu y tế, qua đó hình thành hệ sinh thái y tế số đồng bộ, hiện đại.

"Thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước chuyển quan trọng trong đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh và minh bạch hóa hoạt động tài chính trong các cơ sở y tế"- Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh: Thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước chuyển quan trọng trong đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh và minh bạch hóa hoạt động tài chính trong các cơ sở y tế.

Cùng đó, Thứ trưởng đánh giá cao kết quả bước đầu Cổng bảo lãnh viện phí đã kết nối được 70 đơn vị, tuy nhiên Thứ trưởng yêu cầu Cục Quản lý Khám chữa bệnh phối hợp, hỗ trợ đơn vị đầu mối làm việc trực tiếp với các bệnh viện; đề nghị các bệnh viện tạo điều kiện thuận lợi tối đa thực hiện việc này để tiến tới 100% các cơ sở y tế thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt một cách hiệu quả, an ninh và an toàn.