Thanh tra Chính Phủ: Bộ Tư pháp còn 99 nhà đất thiếu hồ sơ pháp lý, 70 cơ sở chưa bàn giao

Thanh tra Chính phủ vừa công khai Kết luận thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Tư pháp.

Theo KLTT, Thanh tra Chính phủ đánh giá Bộ Tư pháp đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai rà soát, sắp xếp, xử lý tài sản công sau khi tổ chức lại bộ máy. Một số cơ sở nhà, đất dôi dư đã được điều chuyển, bố trí sử dụng cho các cơ quan có nhu cầu, góp phần tiết kiệm ngân sách và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.

Thanh tra chín phủ chỉ ra Bộ Tư pháp còn 99 cơ sở nhà, đất thiếu hồ sơ pháp lý, 70 cơ sở chưa bàn giao.

Tuy nhiên, cơ quan thanh tra cũng chỉ ra hàng loạt tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý, sử dụng và xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư.

Đáng chú ý, công tác chỉ đạo, kiểm tra hiện trạng cơ sở nhà, đất của Cục Quản lý Thi hành án dân sự (THADS) được đánh giá chưa quyết liệt, chưa sâu sát, dẫn đến 99 cơ sở nhà, đất chưa bảo đảm hồ sơ pháp lý theo quy định tại Điều 31 Luật Đất đai năm 2024. Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm thuộc các đơn vị đang trực tiếp quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất này.

Bên cạnh đó, việc cập nhật dữ liệu cơ sở nhà, đất vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công tại nhiều cơ quan THADS địa phương còn chậm. Theo kết luận thanh tra, nhiều đơn vị gặp khó khăn khi truy cập hệ thống, không đăng nhập được để thực hiện kê khai, đồng bộ và chuẩn hóa dữ liệu, dẫn đến việc cập nhật thông tin chưa kịp thời theo quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng phát hiện 03 cơ sở nhà, đất chưa thực hiện đăng ký biến động quyền sử dụng đất, chưa đúng quy định tại Điều 133 Luật Đất đai năm 2024. Các cơ sở này gồm trụ sở Báo Pháp luật Việt Nam tại Đà Lạt, Cục Quản lý THADS và Trung tâm Đăng ký giao dịch, tài sản tại Tp.HCM.

Thanh tra chỉ ra cơ sở nhà đất tại tại 139 Nguyễn Thái Học có diện tích 1.270 m2 đang bị lấn chiếm, tranh chấp nhiều năm chưa xử lý được.

Một trong những trường hợp nổi bật được kết luận thanh tra đề cập là cơ sở nhà, đất tại 139 Nguyễn Thái Học (quận Ba Đình, Hà Nội). Khu đất có diện tích 1.270 m², diện tích sàn sử dụng 2.838 m² được điều chuyển từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sang Bộ Tư pháp quản lý từ năm 2017 nhưng đến thời điểm thanh tra vẫn tồn tại tình trạng tranh chấp, lấn chiếm.

Theo Thanh tra Chính phủ, tại khu đất này hiện có hai ki-ốt với diện tích khoảng 36,6 m² đang được người dân sử dụng để kinh doanh; một khu bể nước ngầm khoảng 35,1 m² phía sau trụ sở có nhà cấp 4 phục vụ sinh hoạt cộng đồng và một căn nhà 4 tầng khoảng 40 m² do hộ dân sử dụng làm nhà ở. Bộ Tư pháp đã hai lần có văn bản đề nghị phối hợp xử lý nhưng chưa nhận được phản hồi. Đến thời điểm thanh tra, tình trạng tranh chấp, lấn chiếm vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Kết luận thanh tra cũng cho biết, trước khi sắp xếp tổ chức bộ máy, Bộ Tư pháp quản lý tổng cộng 834 cơ sở nhà, đất. Sau quá trình rà soát, xác định có 397 cơ sở nhà, đất dôi dư cần xử lý. Trong đó, mới bàn giao 327 cơ sở, còn 70 cơ sở chưa hoàn tất thủ tục bàn giao cho địa phương quản lý, xử lý.

Đáng chú ý, có 19 cơ sở nhà, đất được bàn giao cho địa phương chậm so với quy định tại Nghị định số 186/2025/NĐ-CP. Ngoài ra, cơ sở nhà, đất tại 200C Võ Văn Tần, Tp.HCM đã được Bộ Tư pháp giao cho THADS Tp.HCM quản lý để bố trí nơi làm việc nhưng đến thời điểm thanh tra, thủ tục bàn giao vẫn chưa được hoàn tất.

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra rằng sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình mới, nhiều cơ quan THADS khu vực vẫn phải hoạt động trên hai trụ sở khác nhau, gây khó khăn cho công tác quản lý, điều hành. Một số trụ sở chưa đáp ứng tiêu chuẩn, định mức sử dụng; việc bố trí diện tích làm việc và không gian dùng chung còn chưa phù hợp với quy định hiện hành.

Theo kết luận thanh tra, trong 70 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa bàn giao, có 56 cơ sở đủ điều kiện để xử lý ngay vì không còn vướng mắc về pháp lý, trong khi 14 cơ sở vẫn chưa đủ điều kiện do đang trong quá trình quyết toán đầu tư, sử dụng tạm làm kho vật chứng hoặc còn thiếu thủ tục pháp lý để bàn giao.

Thanh tra còn chỉ rõ việc xây dựng phương án sắp xếp cơ sở nhà, đất của các cơ quan THADS còn thiếu tính tổng quát, khiến quá trình thực hiện phát sinh nhiều thay đổi; Cục Quản lý THADS còn chậm tham mưu thủ tục chuyển giao cơ sở nhà, đất về địa phương.

Trên cơ sở những tồn tại nêu trên, Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Tư pháp khẩn trương hoàn thiện thủ tục để bàn giao 70 cơ sở nhà, đất dôi dư; chỉ đạo các cơ quan THADS phối hợp với địa phương hoàn thiện hồ sơ pháp lý đối với 99 cơ sở nhà, đất còn thiếu hồ sơ, đồng thời rà soát, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý theo quy định.