Tháo điểm nghẽn bằng công nghệ, đổi mới cách làm ở Mặt trận Nghệ An

Giải phóng khỏi việc thủ công

Những thay đổi ấy đang diễn ra trong công việc thường ngày của cán bộ Mặt trận Nghệ An. Nhiều giải pháp không bắt đầu từ những bài toán công nghệ phức tạp mà xuất phát từ chính những khâu công việc vốn tiêu tốn nhiều thời gian, nhân lực. Cán bộ trực tiếp làm, nhận diện điểm nghẽn, nghiên cứu cách giải quyết, thử nghiệm rồi đưa vào sử dụng.

Đồng chí Hồ Ngọc Luật - Chuyên viên Ban Tổ chức, Kiểm tra Cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cùng các đồng nghiệp trao đổi về các sáng kiến. Ảnh: Thành Duy

Từ công việc tổng hợp thi đua, đồng chí Hồ Ngọc Luật - Chuyên viên Ban Tổ chức, Kiểm tra cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cùng các đồng nghiệp đã xây dựng Hệ thống quản lý, tổng hợp, chấm điểm và đánh giá tiêu chí thi đua đối với các đơn vị trong cụm thi đua Ủy ban MTTQ Việt Nam các xã, phường.

Khối lượng dữ liệu phải xử lý rất lớn. Bộ tiêu chí thi đua gồm hơn 10 nhóm chính, trên 160 tiêu chí thành phần. Toàn tỉnh có 130 xã, phường thuộc 8 cụm thi đua. Theo phương thức cũ, các đơn vị gửi báo cáo, cán bộ phụ trách phải nhập dữ liệu, cộng điểm, kiểm tra từng tiêu chí, sau đó đối chiếu hồ sơ minh chứng, có thời điểm mất cả tuần.

Áp lực còn nằm ở độ chính xác. Mỗi con số, mỗi tiêu chí đều cần được rà soát. Khi dữ liệu nằm trong nhiều báo cáo riêng lẻ, việc kiểm tra thủ công vừa mất thời gian vừa tiềm ẩn sai sót. Hệ thống mới thay đổi quy trình đó. Mỗi xã, phường được cấp tài khoản riêng để trực tiếp nhập điểm theo từng tiêu chí trên nền tảng trực tuyến. Các trường dữ liệu được thiết kế theo yêu cầu chấm điểm; hồ sơ minh chứng được cập nhật bằng đường link ngay tại tiêu chí tương ứng.

Đồng chí Hồ Ngọc Luật - Chuyên viên Ban Tổ chức, Kiểm tra Cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh thao tác với Hệ thống web tổng hợp, theo dõi thông tin Trưởng ban Công tác Mặt trận khối, thôn, xóm. Ảnh: Thành Duy

Đồng chí Hồ Ngọc Luật cho biết: Dữ liệu sau khi nhập được hệ thống tổng hợp và hiển thị kết quả. Cán bộ phụ trách có thể kiểm tra điểm của từng đơn vị, đối chiếu thông tin và mở trực tiếp hồ sơ minh chứng khi cần.

Xuất phát từ bài toán quản trị nhân sự, cán bộ cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tiếp tục xây dựng Hệ thống web tổng hợp, theo dõi thông tin trưởng ban công tác Mặt trận khối, thôn, xóm. Hệ thống hiện quản lý dữ liệu của 1.962 trưởng ban công tác Mặt trận trên 130 xã, phường.

Trước đây, khi được yêu cầu số liệu phục vụ công tác tổ chức, các đơn vị cơ sở thường gửi về cấp tỉnh tổng hợp. Hàng trăm file được tập hợp, kiểm tra, chuẩn hóa, xử lý trùng lặp rồi mới có thể sử dụng. Chỉ một thay đổi về nhân sự cũng kéo theo việc cập nhật qua nhiều khâu.

Với hệ thống mới, từng xã, phường trực tiếp cập nhật thông tin trên nền tảng trực tuyến bằng tài khoản riêng. Dữ liệu được tập trung và cập nhật theo thời gian thực. Cơ chế phân quyền giúp mỗi đơn vị thao tác trong phạm vi dữ liệu được giao.

Khi cần số liệu về số lượng, trình độ, chuyên môn, giới tính hoặc biến động nhân sự, cán bộ có thể khai thác trực tiếp trên hệ thống. Một kho dữ liệu thống nhất “đúng, đủ, sạch, sống” được hình thành.

Chuyển đổi số cũng đang được đưa vào những công việc gắn trực tiếp với đời sống người dân. Tại xã Anh Sơn, đồng chí Nguyễn Thị Thắm - chuyên viên cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Anh Sơn đã xây dựng Trang thông tin số hóa nhà "Đại đoàn kết" nhằm theo dõi, cập nhật và công khai, minh bạch toàn bộ quá trình vận động, hỗ trợ, xây dựng và bàn giao nhà ở cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.

Trang thông tin số hóa nhà "Đại đoàn kết" xã Anh Sơn. Ảnh: Thành Duy

“Các tổ chức, cá nhân và Nhân dân có thể dễ dàng theo dõi tiến độ từng công trình từ khi khảo sát, khởi công đến khi hoàn thành, bàn giao các khoản tiền hỗ trợ. Đồng thời, đây cũng là kênh để Nhân dân trực tiếp giám sát quá trình triển khai, bảo đảm việc sử dụng các nguồn lực đúng mục đích, công khai, minh bạch và hiệu quả”, đồng chí Nguyễn Thị Thắm cho biết.

Ở cấp cơ sở, chuyển đổi số đang tiếp tục được mở rộng bằng nhiều cách làm sáng tạo. Mô hình Mặt trận số thông qua Câu lạc bộ “Đại đoàn kết vì Cửa Lò xanh” hướng tới nâng cao hiệu quả tập hợp Nhân dân và giám sát cộng đồng đã chứng minh hiệu quả trong công tác tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân về môi trường, du lịch, an sinh xã hội.

Lãnh đạo xã Anh Sơn kiểm tra tiến độ nhà "Đại đoàn kết" cho người dân. Ảnh: Thành Duy

Lãnh đạo xã Anh Sơn trao nhà "Đại đoàn kết" cho người dân. Ảnh: Thành Duy

Tại xã Mậu Thạch, sáng kiến “Lắng nghe để hành động - hành động để phục vụ - số hóa đến người dân” thiết lập kênh tương tác trực tuyến 24/7. Quy trình xử lý thông tin được chuẩn hóa thành 4 bước: Tiếp nhận, phân loại, chuyển cơ quan thẩm quyền, phản hồi công khai đã tạo một kênh tương tác liên tục với người dân, thay cho việc chủ yếu tiếp nhận ý kiến qua các cuộc họp định kỳ. Người đi làm ăn xa vẫn có thể gửi phản ánh, ý kiến mà không bị giới hạn bởi khoảng cách.

Tại xã Nghĩa Đồng, giải pháp phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên trong hỗ trợ chuyển đổi số đối với công tác Mặt trận được xây dựng với 5 nội dung: Thành lập Tổ thanh niên hỗ trợ số; xây dựng mô hình “Mặt trận số - Thanh niên đồng hành”; số hóa khảo sát ý kiến người dân; QR hóa 100% tài liệu họp; phổ cập VNeID và dịch vụ công cho người dân theo phương thức “cầm tay chỉ việc”.

Phương thức quản trị mới

Những sáng kiến trên xuất hiện trong thời điểm hoạt động của Mặt trận đứng trước yêu cầu thay đổi lớn khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Cấp trung gian không còn, quan hệ công tác giữa tỉnh và cấp xã được thiết lập theo trục trực tiếp. 130 xã, phường trở thành các đầu mối trực tiếp trong hệ thống, đặt ra yêu cầu cao hơn về tốc độ truyền đạt thông tin, khả năng tổng hợp và năng lực quản trị dữ liệu.

Nếu tiếp tục phụ thuộc vào hồ sơ giấy, tài liệu riêng lẻ, báo cáo thủ công và phương thức trao đổi phân tán, khối lượng công việc tại cấp tỉnh sẽ tăng lên. Việc kiểm tra, đối chiếu, theo dõi tiến độ cũng khó bảo đảm tính kịp thời.

Cán bộ Mặt trận xã Anh Sơn hướng dẫn người dân thực hiện phản ánh, đóng góp ý kiến qua online về thực hiện thủ tục hành chính và chuyển đổi số tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã. Ảnh: Mai Hoa

Trong bối cảnh ấy, Mặt trận cần một phương thức vận hành mới. Thông tin chỉ đạo phải được truyền đạt nhanh; dữ liệu cơ sở cần được cập nhật thường xuyên; báo cáo phải có khả năng tổng hợp tự động; nhiệm vụ phải xác định rõ người phụ trách, thời hạn và kết quả. Phương châm “5 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả được đặt vào quy trình xử lý công việc trên môi trường số.

Phong trào thi đua đoàn kết, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong công tác Mặt trận giai đoạn 2025-2026 đã tạo không gian để cán bộ đề xuất, thử nghiệm những cách làm mới. Tính đến tháng 6/2026, toàn hệ thống đã tiếp nhận tổng cộng 157 ý tưởng sáng kiến và 29 nhiệm vụ, giải pháp chuyển đổi số chuyên sâu đến từ 7 ban chuyên môn cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và 87 xã, phường được đăng ký.

Các sáng kiến được phân chia thành 4 nhóm lĩnh vực trọng tâm: Số hóa quản lý, tác nghiệp và cải cách hành chính; đổi mới công tác tuyên truyền, vận động trên nền tảng số; giám sát, phản biện xã hội và kết nối ý kiến Nhân dân; số hóa dữ liệu an sinh xã hội và chăm sóc cộng đồng.

Trong đó, nhóm số hóa quản lý, tác nghiệp và cải cách hành chính tập trung tối ưu hóa quy trình làm việc nội bộ, tăng khả năng kết nối trực tiếp giữa các cấp Mặt trận. Nhóm tuyên truyền, vận động trên nền tảng số hướng tới việc chuyển tải các chủ trương của Đảng, Nhà nước, tỉnh, địa phương thành sản phẩm đa phương tiện, giúp người dân dễ tiếp cận và tương tác.

Lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh kiểm tra việc thực hiện một số ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động của Mặt trận các cấp. Ảnh: Mai Hoa

Nhóm giám sát, phản biện xã hội và kết nối ý kiến Nhân dân hướng tới thực hiện phương châm “Lắng nghe dân nói” một cách trực tiếp, đa chiều. Nhóm số hóa dữ liệu an sinh xã hội và chăm sóc cộng đồng tập trung vào tính minh bạch, chính xác trong thực hiện chính sách hỗ trợ đối tượng yếu thế.

Đồng chí Trần Văn Lâm - Trưởng ban Tổ chức, Kiểm tra Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho biết, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã thẩm định, lựa chọn 24 sáng kiến tiêu biểu để biểu dương, tặng Bằng khen cho các cá nhân tác giả, dự kiến tổ chức vào chiều 23/9.

Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị tập huấn công tác chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống Mặt trận các cấp. Ảnh: Mai Hoa

Thay vì chấp nhận những công việc thủ công như một phần tất yếu, đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp ở Nghệ An đã tìm cách giải quyết điểm nghẽn ngay trong quy trình mình đang thực hiện. Mỗi giải pháp xử lý một điểm nghẽn cụ thể nhưng khi được kết nối thành hệ thống, những thay đổi ấy đang tạo ra một phương thức quản trị mới cho Mặt trận.

Có thể nói, với Mặt trận Nghệ An, chuyển đổi số đã vượt khỏi phạm vi của những thử nghiệm riêng lẻ, quá trình ấy đang bắt đầu bằng những việc rất cụ thể, có thể đo, đếm bằng thời gian, chi phí và hiệu quả công việc. Đó cũng là nền tảng để hình thành một “Mặt trận số” hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân và sát thực tiễn.