Tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện Quy hoạch điện VIII tại miền Trung - Tây Nguyên

Phát biểu khai mạc phiên thảo luận, Phó Cục Trưởng Cục Điện lực Bùi Quốc Hùng khẳng định sự quan tâm đặc biệt của Bộ Công Thương đối với công tác phát triển năng lượng và cung ứng điện tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Theo ông Bùi Quốc Hùng, miền Trung và Tây Nguyên sở hữu tiềm năng phát triển nguồn điện rất lớn, từ nhiệt điện, điện khí, thủy điện, điện gió, điện mặt trời cho đến các nguồn năng lượng tái tạo khác. Tuy nhiên, tiến độ triển khai thực hiện quy hoạch hiện nay còn nhiều hạn chế. Dù Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đã được ban hành từ tháng 4/2025, tiến độ chung toàn vùng vẫn rất chậm, mới chỉ hoàn thành khoảng 8% kế hoạch. Cả các dự án nguồn điện mới lẫn hệ thống lưới điện truyền tải đều đang gặp nhiều vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Toàn cảnh Phiên thảo luận chuyên đề Năng lượng.

Đại diện Cục Điện lực cũng nhấn mạnh, phiên thảo luận là cơ hội quan trọng để cơ quan quản lý nghe trực tiếp ý kiến từ lãnh đạo các Sở Công Thương địa phương. Cục Điện lực và các bộ phận chuyên môn sẽ trực tiếp trao đổi, giải trình các vấn đề trong thẩm quyền, đồng thời tổng hợp đầy đủ các đề xuất, kiến nghị vượt thẩm quyền để báo cáo Bộ trưởng Bộ Công Thương chỉ đạo tháo gỡ kịp thời.

Tại phiên họp, đại diện Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trong khu vực đã tập trung thảo luận sâu về tình hình thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Các đại biểu đã thẳng thắn phân tích sự bất cân xứng lớn giữa khả năng phát điện và phụ tải tiêu thụ, dù tiềm năng nguồn điện tại miền Trung và Tây Nguyên rất dồi dào, nhưng nhu cầu tiêu thụ điện tại chỗ lại rất thấp. Do đó, phần lớn lượng điện sản xuất ra phải truyền tải đi xa để cấp cho các trung tâm phụ tải lớn ở miền Bắc (Hà Nội và các tỉnh lân cận) cũng như miền Nam (TP Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận).

Từ thực tiễn này, các tham luận và ý kiến trao đổi đã tập trung vào những vấn đề trọng tâm như Hạ tầng truyền tải & phân phối; Vướng mắc thể chế & mặt bằng… Trên cơ sở chia sẻ những cách làm hay và kinh nghiệm quản lý nhà nước tại địa phương, các đại biểu đã thống nhất đề xuất nhiều giải pháp kiến nghị lên các Bộ, ngành Trung ương nhằm tháo gỡ cơ chế, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ các dự án và đảm bảo an toàn cung ứng điện quốc gia.

Phó Cục trưởng Cục Điện lực Bùi Quốc Hùng phát biểu tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc với các địa phương.

Chia sẻ tại phiên họp, ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực cho biết Bộ Công Thương đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai hàng loạt giải pháp trọng tâm nhằm khơi thông các điểm nghẽn của ngành điện. Trong đó, tập trung giải quyết vướng mắc cơ chế giá và thủ tục đầu tư, đối với 172 dự án năng lượng tái tạo đang gặp khó khăn về giá FIT, vướng mắc đã được tháo gỡ theo nghị quyết của Quốc hội và hiện EVN đang tích cực thực hiện. Để đơn giản hóa thủ tục, Luật Điện lực sửa đổi sẽ cắt giảm quy trình với các dự án đã có trong quy hoạch; đồng thời mở ra cơ chế đầu tư đường dây truyền tải theo hình thức BOT để thu hút vốn ngoài ngân sách.

Về mảng điện mặt trời mái nhà, Bộ Công Thương đang hoàn thiện cơ chế trình Chính phủ để khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tại hộ gia đình, công sở, đơn vị sự nghiệp, đồng thời đề nghị ngành điện đẩy mạnh việc mua lại lượng điện dư để tạo động lực đầu tư cho người dân. Song song đó, việc bổ sung các dự án nguồn điện (nhiệt điện than, điện khí LNG, thủy điện tích năng) sẽ dựa trên đề xuất địa phương và năng lực truyền tải thực tế. Riêng với điện gió ngoài khơi, do tính chất phức tạp liên quan đến quốc phòng, an ninh và giao thông đường thủy, việc quy hoạch cần được xem xét cẩn trọng và đồng bộ với quy hoạch không gian biển.