Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng

Xác định rõ động lực tăng trưởng

Phát biểu tại phiên thảo luận về tình hình phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt nhấn mạnh vai trò của Thủ đô đối với nền kinh tế. Để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả nước, Hà Nội cần quyết tâm cao, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhất là trong quý IV. Dẫn chứng trong quá trình phát triển của thành phố, đại biểu đề nghị cần tập trung vào những vấn đề tác động trực tiếp đến chất lượng tăng trưởng, từ cơ cấu ngành kinh tế, giải ngân vốn đầu tư công đến tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả chuyển đổi số và bảo đảm sức mua của người dân.

Đáng chú ý, về đầu tư công, đến hết tháng 9/2026, Hà Nội đã giải ngân trên 115.000 tỷ đồng, tuy nhiên, đại biểu cho rằng thành phố cần tránh tình trạng giải ngân vốn nhưng chưa chuyển hóa tương xứng thành khối lượng xây lắp thực tế; gắn tiến độ giải ngân với khả năng hoàn thành công trình và hiệu quả sử dụng nguồn lực. "Đề nghị rà soát từng dự án, xác định rõ khối lượng có thể hoàn thành trước ngày 31/12, chủ động phương án về thiết kế, tổ chức thi công và huy động nhà thầu. Đây là cơ sở để điều hành nguồn vốn sát thực tế, hạn chế tình trạng giải ngân nhưng khối lượng thực hiện chưa đáp ứng yêu cầu", ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt đề xuất.

ĐBQH Dương Đức Hải (Hà Nội) phát biểu thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Duy Linh

Từ thực tiễn công tác tại cơ sở, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt cho rằng khó khăn trong sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp có thể xuất phát từ thủ tục kéo dài, mặt bằng sản xuất, chi phí đầu vào, khả năng tiếp cận thông tin và đơn hàng. Do đó, thành phố cần yêu cầu các sở, ngành phối hợp với xã, phường rà soát những vấn đề có thể tháo gỡ ngay, xác định rõ đầu mối và tiến độ giải quyết, tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đối với thương mại, dịch vụ và du lịch, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt đề nghị không chỉ đánh giá kết quả qua lượng khách đến Hà Nội mà cần quan tâm đến giá trị tăng thêm, mức chi tiêu của du khách và hiệu quả lưu trú.

Cũng tại phiên thảo luận tổ, nhiều ĐBQH cho rằng Hà Nội cần điều hành đồng bộ các động lực tăng trưởng trong quý IV; xác định rõ ngành, lĩnh vực có khả năng tạo thêm giá trị; gắn giải ngân đầu tư công với khối lượng thực tế; tháo gỡ kịp thời khó khăn cho doanh nghiệp; nâng cao hiệu quả đầu tư khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời quan tâm sức mua và thu nhập thực chất của người dân. Đặc biệt, tăng trưởng của Thủ đô không chỉ cần đạt mục tiêu về quy mô mà còn phải nâng cao chất lượng, hiệu quả phát triển và cải thiện đời sống nhân dân.

Nâng cao hiệu quả đầu tư công, mở rộng dư địa phát triển

Đồng quan điểm trong công tác quản lý đầu tư công, ĐBQH Dương Đức Hải khẳng định nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đã huy động là dư địa quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng, nhất là trong bối cảnh GDP 9 tháng tăng 9,01%, cần gắn giải ngân với khối lượng thực hiện, chuẩn bị kỹ dự án trước khi giao vốn và bảo đảm công trình sớm được đưa vào khai thác.

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 1. Ảnh: Duy Linh

Đồng thời, đại biểu đề nghị đánh giá giải ngân trên cơ sở làm rõ số tiền thanh toán cho khối lượng hoàn thành, vốn tạm ứng chưa thu hồi và tình trạng trong hạn, quá hạn. Trường hợp ứng vốn nhưng công việc chậm chuyển biến cần kiểm tra nguyên nhân, xử lý kịp thời. Việc đánh giá chủ đầu tư phải gắn với khối lượng công việc, chất lượng và thời hạn hoàn thành, không chỉ dựa vào tỷ lệ giải ngân... Riêng đối với các dự án dự kiến triển khai năm 2027, cần phân loại rõ vướng mắc về thủ tục, mặt bằng, vật liệu, năng lực chủ đầu tư và nhà thầu để xác định giải pháp, trách nhiệm phù hợp. Trước khi giao vốn, phải rà soát điều kiện thực hiện, xác định rõ người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành; việc điều chuyển vốn cần căn cứ vào khả năng triển khai thực tế của đơn vị tiếp nhận.

Đáng chú ý, với hơn 1.000 dự án đã được tháo gỡ, không còn vướng mắc, đại biểu đề nghị ưu tiên những dự án có khả năng hoàn thành, tạo sản phẩm, dịch vụ trong năm 2027; xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm, điều kiện còn thiếu và thời điểm đưa vào khai thác.

"Hiệu quả đầu tư không chỉ nằm ở việc hoàn thành công trình mà còn ở khả năng vận hành, phục vụ người dân. Vì vậy, ngay từ khi quyết định đầu tư, cần xác định đơn vị quản lý, nhu cầu nhân lực, kinh phí vận hành, bảo dưỡng và nguồn bảo đảm; chuẩn bị đồng bộ các điều kiện này trong quá trình xây dựng, kiểm tra khả năng đưa công trình vào sử dụng trước khi hoàn thành", ĐBQH Dương Đức Hải đặt vấn đề.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng "hiến kế" đề nghị điều hành đầu tư công năm 2027 tập trung vào ba nhiệm vụ. Đó là đánh giá giải ngân gắn với khối lượng thực hiện; chuẩn bị tốt dự án trước khi giao vốn; bảo đảm đầy đủ điều kiện để công trình sớm đi vào hoạt động. Đây được coi là những giải pháp quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, hạn chế lãng phí và phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư công.

Liên quan tới đời sống của người lao động, ĐBQH Nguyễn Văn Thắng đề nghị nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát triển nhà ở xã hội phù hợp khả năng chi trả, đổi mới đào tạo nghề và tăng cường thực thi pháp luật lao động. Về nhà ở xã hội, cần ưu tiên khu vực đông công nhân, bảo đảm đồng bộ hạ tầng thiết yếu và đơn giản hóa thủ tục tiếp cận. Trước tác động của trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi xanh, cần tăng cường đào tạo lại, hỗ trợ chuyển đổi nghề, nhất là với lao động trung niên và lao động kỹ năng thấp.

Đáng chú ý, đại biểu đề xuất cần xử lý nghiêm vi phạm pháp luật lao động, nhất là chậm đóng bảo hiểm xã hội; nâng cao hiệu quả phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Đặc biệt, nâng cao chất lượng tăng trưởng phải gắn với cải thiện thu nhập, điều kiện làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp của người lao động.