Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng: Kiến nghị từ thực tiễn, giải pháp cho phát triển

Đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng điều hành phiên thảo luận.

Theo chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, chiều 18/10, Tổ đại biểu Quốc hội số 7 thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng và thành phố Bắc Ninh tiếp tục thảo luận ở Tổ về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư công. Đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng điều hành phiên thảo luận.

Đánh thức tiềm năng nông nghiệp, phát huy giá trị tài nguyên rừng

Tham gia thảo luận, đại biểu Đặng Đức Hiệp, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng, cơ bản thống nhất với báo cáo đánh giá của Chính phủ, báo cáo thẩm tra của các cơ quan Quốc hội và ý kiến của các đại biểu; đồng thời tập trung góp ý về phát triển nông nghiệp, kinh tế lâm nghiệp, cơ chế phối hợp giữa Trung ương và địa phương, nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Đại biểu Đặng Đức Hiệp, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu tại phiên thảo luận Tổ

Đề cập vị trí, vai trò của nông nghiệp trong nền kinh tế, đại biểu cho rằng báo cáo tình hình kinh tế - xã hội của Chính phủ mới đề cập khái quát với nhận định nông nghiệp duy trì ổn định, chưa phản ánh đầy đủ những đóng góp quan trọng của lĩnh vực này. Đại biểu nhấn mạnh: “Theo tôi, cách đánh giá này chưa phản ánh đầy đủ vị trí, vai trò và những đóng góp quan trọng của nông nghiệp đối với nền kinh tế”.

Thực tế, mặc dù tỷ trọng nông nghiệp trong GDP cả nước không lớn, nhưng tại nhiều địa phương, đây vẫn là ngành kinh tế có vai trò quan trọng, gắn trực tiếp với sinh kế, thu nhập của người dân và sự phát triển của khu vực nông thôn. Riêng tại Lâm Đồng, nông nghiệp chiếm gần 40% cơ cấu kinh tế, cho thấy đây không chỉ là một lĩnh vực sản xuất mà còn là trụ cột phát triển của địa phương.

Từ thực tiễn đó, đại biểu đề nghị cần đánh giá toàn diện hơn kết quả, khó khăn và yêu cầu phát triển của ngành nông nghiệp; đồng thời lượng hóa các mục tiêu, giải pháp và chỉ tiêu làm cơ sở xây dựng cơ chế, chính sách ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Đối với những địa phương có thế mạnh về nông nghiệp như Lâm Đồng, việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao vẫn gặp không ít khó khăn do hạn chế về hạ tầng, tổ chức liên kết sản xuất, chế biến, bảo quản sau thu hoạch và nâng cao giá trị sản phẩm.

Theo đại biểu, vấn đề cốt lõi hiện nay là phải đổi mới tư duy phát triển, khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún. Đại biểu nêu rõ: “Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là phát triển sản xuất nông nghiệp mà phải chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp”.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa quan trọng đối với những địa phương có thế mạnh nông nghiệp. Phát triển kinh tế nông nghiệp không chỉ dừng ở việc tăng sản lượng mà còn phải tổ chức lại sản xuất, xây dựng chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng, phát triển chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trong quá trình đó, doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức kinh tế hợp tác giữ vai trò quan trọng trong kết nối người sản xuất với thị trường, đưa khoa học, công nghệ vào sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng của nông sản.

Từ thực tiễn Lâm Đồng, đại biểu chỉ ra rằng nếu thiếu doanh nghiệp tham gia dẫn dắt, người nông dân sẽ gặp nhiều khó khăn trong tìm kiếm thị trường, ổn định đầu ra, giảm chi phí đầu vào và nâng cao thu nhập. Vì vậy, cần có cơ chế đủ mạnh, mang tính đột phá để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, hình thành các chuỗi liên kết chặt chẽ từ sản xuất đến tiêu thụ, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân.

Cùng với tổ chức sản xuất, đầu tư hạ tầng phục vụ nông nghiệp, nhất là hệ thống thủy lợi, được xác định là điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực sản xuất. Đại biểu phản ánh, tại Lâm Đồng vẫn còn những hồ, đập thủy lợi được xây dựng từ trước, kết cấu chưa được nâng cấp đồng bộ trong khi nhu cầu phục vụ sản xuất ngày càng lớn.

Kiến nghị này đặt ra yêu cầu phân bổ nguồn lực đầu tư phù hợp với đặc điểm kinh tế từng địa phương, tạo điều kiện nâng cấp hạ tầng, nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện đời sống người dân.

Đối với lĩnh vực lâm nghiệp, đại biểu Đặng Đức Hiệp cho rằng cần có cách tiếp cận toàn diện hơn, kết hợp chặt chẽ giữa quản lý, bảo vệ rừng với phát triển kinh tế lâm nghiệp. Theo đại biểu, những địa phương có diện tích rừng lớn phải dành nguồn lực đáng kể cho công tác quản lý, bảo vệ rừng, nhưng điều kiện phát triển kinh tế lâm nghiệp và làm giàu tài nguyên rừng còn hạn chế.

Đại biểu cảnh báo: “Nếu không có cơ chế phù hợp, diện tích rừng lớn có thể trở thành gánh nặng về nguồn lực đối với địa phương, thay vì được phát huy như một lợi thế phát triển”.

Từ nhận định đó, đại biểu đề xuất nghiên cứu định hướng phát triển kinh tế lâm nghiệp mạnh, phù hợp với điều kiện từng vùng, từng địa phương. Cùng với việc rà soát các chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, giao khoán quản lý, bảo vệ rừng, cần nghiên cứu giải pháp nâng cao giá trị tài nguyên rừng, tạo thêm nguồn lực để địa phương thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ rừng gắn với phát triển bền vững.

Quang cảnh phiên thảo luận tại Tổ 7

Hoàn thiện hạ tầng chiến lược, sử dụng hiệu quả nguồn lực công

Cùng với các kiến nghị về nông nghiệp và kinh tế lâm nghiệp, đại biểu Dương Khắc Mai, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng, tập trung trao đổi về việc đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh và định hướng phát triển hệ thống giao thông trong giai đoạn tới.

Từ những trải nghiệm trực tiếp trong quá trình tham gia xây dựng tuyến đường chiến lược này, đại biểu nhìn lại chặng đường hình thành, phát triển của đường Hồ Chí Minh với nhiều cảm xúc. Từ những đoạn đường cấp phối, điều kiện đi lại khó khăn đến một trục giao thông quan trọng kéo dài từ Cao Bằng đến Đất Mũi, công trình là kết quả của quá trình đầu tư qua nhiều giai đoạn, thể hiện nỗ lực lớn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các địa phương và Nhân dân trong điều kiện nguồn lực đất nước còn hạn chế.

Đại biểu Dương Khắc Mai, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng nêu ý kiến tại phiên thảo luận Tổ

Theo báo cáo của Chính phủ được đại biểu dẫn lại, đường Hồ Chí Minh có tổng chiều dài khoảng 3.183km, trong đó nhánh phía Tây dài khoảng 684km. Tuyến đường góp phần kết nối các vùng miền, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đại biểu cơ bản thống nhất với việc kết thúc đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh vào thời điểm này, sau quá trình triển khai qua nhiều nhiệm kỳ Quốc hội, từ khóa XI đến khóa XVI. Tuy nhiên, việc kết thúc đầu tư xây dựng không đồng nghĩa với việc giảm yêu cầu bảo đảm chất lượng khai thác. Đại biểu nhấn mạnh: “Tuy nhiên, để tuyến đường tiếp tục phát huy đầy đủ vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng chiến lược, Chính phủ cần bố trí nguồn lực bảo đảm tuyến đường được khai thác thông suốt, an toàn, hiệu quả; đồng thời, có kế hoạch nâng cấp, hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới”.

Đây là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm công trình tiếp tục phát huy hiệu quả, duy trì khả năng kết nối, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh trong giai đoạn tiếp theo.

Đáng chú ý, đại biểu Dương Khắc Mai đặc biệt quan tâm đến định hướng đầu tư các tuyến cao tốc phía Tây, nhất là những tuyến kết nối khu vực Tây Nguyên. Trong khi hệ thống cao tốc phía Đông cơ bản đã được hình thành và tiếp tục nâng cấp, mở rộng, mạng lưới cao tốc phía Tây vẫn chưa được đầu tư đồng bộ. Việc nghiên cứu các tuyến kết nối Ngọc Hồi - Pleiku, Pleiku - Buôn Ma Thuột, Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa có ý nghĩa quan trọng trong khai thác tiềm năng, lợi thế, tăng cường liên kết vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Đại biểu đề nghị Chính phủ sớm xác định chủ trương và bố trí nguồn lực đầu tư các tuyến cao tốc phía Tây trong giai đoạn 2027 - 2030. Cụ thể, đại biểu kiến nghị:

Theo đại biểu, việc xác định chủ trương và nguồn lực đầu tư từ sớm sẽ tạo cơ sở để các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định và tổ chức triển khai. Khi được đầu tư đồng bộ, các tuyến cao tốc sẽ góp phần cải thiện khả năng kết nối giữa các trung tâm kinh tế, mở rộng không gian phát triển, hỗ trợ lưu thông hàng hóa và nâng cao sức cạnh tranh của khu vực Tây Nguyên.

Cũng đề cập đến đầu tư hạ tầng chiến lược, đại biểu Đặng Đức Hiệp, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng đề nghị sớm thống nhất tiêu chí và phương pháp đánh giá hiệu quả đầu tư công. Thực tiễn cho thấy, nếu các cơ quan áp dụng cách đánh giá khác nhau, quá trình thanh tra, kiểm tra, kiểm toán có thể đưa ra những kết luận thiếu thống nhất, gây khó khăn cho địa phương và cơ quan thực hiện dự án.

Đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng tham dự phiên thảo luận Tổ

Đại biểu nhấn mạnh: “Các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và địa phương cần sử dụng chung một hệ thống tiêu chí, phương pháp để bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và khách quan”.

Theo đại biểu, hệ thống tiêu chí cần được xây dựng trên cơ sở khoa học, có căn cứ pháp lý rõ ràng và áp dụng đồng bộ từ khâu đề xuất, quyết định chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đến triển khai, nghiệm thu và đánh giá kết quả. Việc thống nhất phương pháp không chỉ giúp nâng cao chất lượng quản lý mà còn tạo cơ sở để địa phương chủ động hơn trong quyết định đầu tư, giảm thiểu rủi ro và sử dụng hiệu quả nguồn lực công.

Bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo tốt hơn cho người dân

Từ góc độ chính sách xã hội, đại biểu Lâm Văn Đoan, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng, tập trung phản ánh những kiến nghị của cử tri liên quan đến bảo hiểm y tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số và mức trợ giúp xã hội đối với các nhóm yếu thế.

Một trong những vấn đề được đại biểu đặc biệt quan tâm là bảo đảm chính sách hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế không bị gián đoạn đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại các xã không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Đây là chính sách có ý nghĩa nhân văn, góp phần duy trì khả năng tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh, bảo vệ sức khỏe và giảm bớt gánh nặng chi phí y tế cho người dân.

Đại biểu Lâm Văn Đoan, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu tại phiên thảo luận Tổ

Theo phản ánh của cử tri, Chính phủ và Bộ Y tế đang quan tâm nghiên cứu chính sách tiếp tục hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế cho các đối tượng liên quan trong thời gian từ 36 đến 72 tháng. Tuy nhiên, trong khi các quy định tại Nghị định số 75 và Nghị định số 188 đang được xem xét sửa đổi, bổ sung, thời hạn hỗ trợ 36 tháng dự kiến kết thúc vào ngày 31/10/2026.

Trước yêu cầu cấp thiết này, đại biểu Lâm Văn Đoan đề nghị Chính phủ sớm sửa đổi, bổ sung Nghị định số 188 trước thời điểm chính sách hiện hành hết hạn. Đại biểu nêu rõ: “Vì vậy, cử tri tỉnh Lâm Đồng đề nghị Chính phủ sớm sửa đổi, bổ sung Nghị định số 188 trước ngày 31/10/2026. Trường hợp chưa thể hoàn thành việc sửa đổi trong thời hạn này, cần có giải pháp chuyển tiếp phù hợp, bảo đảm chính sách hỗ trợ không bị gián đoạn, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân khi khám bệnh, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế”.

Theo đại biểu, sau khi tiếp xúc cử tri, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng đã tiếp tục đôn đốc, kiến nghị với Bộ Tài chính. Ngày 6/10, Bộ Tài chính có văn bản đề xuất Chính phủ xem xét ban hành nghị quyết định hướng các địa phương tạm ứng ngân sách hỗ trợ các nhóm đối tượng liên quan trong thời gian chưa kịp sửa đổi Nghị định số 188. Chính sách dự kiến tác động đến khoảng 2 triệu người.

Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị Bộ Y tế và Chính phủ quan tâm chỉ đạo, sớm có giải pháp xử lý, bảo đảm chính sách an sinh được thực hiện liên tục, không ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Đây không chỉ là yêu cầu về tiến độ hoàn thiện văn bản mà còn là vấn đề thiết thực, gắn trực tiếp với quyền được chăm sóc sức khỏe của đồng bào dân tộc thiểu số và trách nhiệm của Nhà nước trong thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Đại biểu Đoàn ĐBQH thành phố Bắc Ninh tham dự phiên thảo luận Tổ

Bên cạnh bảo hiểm y tế, đại biểu Lâm Văn Đoan kiến nghị quan tâm hơn đến mức chuẩn trợ giúp xã hội và hưu trí xã hội, nhất là đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm yếu thế. Đại biểu ghi nhận những kết quả trong thực hiện chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội, trợ giúp xã hội, người có công, y tế, giáo dục và văn hóa; đồng thời đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với bảo đảm an sinh xã hội.

Tuy nhiên, theo đại biểu, mức chuẩn trợ giúp xã hội và hưu trí xã hội dù đã được điều chỉnh từ 500.000 đồng lên 540.000 đồng/tháng vẫn còn khoảng cách đáng kể so với nhu cầu bảo đảm mức sống tối thiểu. Đặt trong tương quan với mức chuẩn nghèo được đề cập tại phiên thảo luận là 2,2 triệu đồng/tháng ở khu vực nông thôn và 2,8 triệu đồng/tháng ở khu vực thành thị, mức trợ cấp hiện hành còn hạn chế trong việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của những người có khả năng tự bảo đảm thu nhập thấp.

Đại biểu Lâm Văn Đoan nhấn mạnh, tăng trưởng kinh tế cần đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân. Thành quả phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng hay các chỉ tiêu kinh tế mà còn phải thể hiện qua mức sống, khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu và chất lượng an sinh của từng nhóm dân cư, nhất là những người dễ bị tổn thương.

Đại biểu cũng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách hỗ trợ đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm yếu thế khác, bảo đảm các đối tượng thụ hưởng có điều kiện tiếp cận những dịch vụ cơ bản, ổn định cuộc sống và hòa nhập cộng đồng.

Những ý kiến tại phiên thảo luận của các đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng cho thấy sự gắn kết giữa yêu cầu phát triển kinh tế với trách nhiệm bảo đảm an sinh xã hội, giữa đầu tư hạ tầng chiến lược với nâng cao hiệu quả quản trị và sử dụng nguồn lực. Từ những vấn đề cụ thể của địa phương, các đại biểu đã kiến nghị nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, khơi thông nguồn lực và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách.

Đối với Lâm Đồng, những vấn đề được đặt ra có ý nghĩa thiết thực trong quá trình phát huy lợi thế nông nghiệp, nâng cao giá trị tài nguyên rừng, tăng cường kết nối giao thông và chăm lo đời sống Nhân dân. Việc tiếp thu, nghiên cứu và cụ thể hóa các kiến nghị phù hợp sẽ góp phần tạo nền tảng cho phát triển bền vững, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ tài nguyên, sử dụng hiệu quả nguồn lực công và thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội trong giai đoạn mới.