Tháo gỡ điểm nghẽn, mở rộng cơ hội cho hàng Việt vào thị trường Halal

Phát biểu tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tháng 9 với chủ đề Halal Việt Nam: Nhận diện năng lực cung ứng, nhu cầu thị trường và cơ chế phối hợp để thúc đẩy xuất khẩu diễn ra sáng 23/9, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, hiện nay, trên thế giới có khoảng 2 tỷ người Hồi giáo sống tại 112 quốc gia, trong đó có 57 quốc gia thành viên của Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), chiếm khoảng 25% dân số thế giới. Đặc biệt, người dân theo đạo Hồi chiếm số đông ở khu vực châu Á và Trung Đông.

Thị trường Halal toàn cầu đang chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc, với quy mô lên tới hàng nghìn tỷ USD. Không chỉ dừng ở thực phẩm, tiêu chuẩn Halal đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như mỹ phẩm, du lịch, tài chính, logistics.

Ông Vũ Bá Phú cho biết, xu hướng tiêu dùng theo tiêu chuẩn Halal ngày càng được người tiêu dùng ngoài cộng đồng Hồi giáo quan tâm, do gắn với yêu cầu về tính minh bạch và an toàn trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Điều này cho thấy thị trường Halal rất tiềm năng và không chỉ giới hạn trong cộng đồng Hồi giáo mà còn mở rộng ra bên ngoài.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động hiện nay, thị trường Halal có thể tạo ra động lực tăng trưởng mới. Việt Nam hiện đang xuất khẩu mạnh, chủ yếu dựa trên các nhóm sản phẩm như nông sản, thực phẩm thông thường. Việc phát triển ngành Halal sẽ tạo thêm một động lực mới cho xuất khẩu của Việt Nam.

Quang cảnh hội nghị.

Theo ông Vũ Bá Phú, không chỉ xuất khẩu, tiêu dùng trong nước cũng có thể trở thành động lực đóng góp vào việc duy trì tăng trưởng kinh tế hai con số trong thời gian tới.

Theo quy định mới về quản lý chất lượng và chính sách phát triển dịch vụ Halal, ngày 6/4, Chính phủ đã đề ra 3 nhóm chính sách trọng tâm nhằm hỗ trợ phát triển thị trường Halal. Đây là lĩnh vực đang nhận được sự quan tâm, từng bước hình thành nền tảng pháp lý để xây dựng chiến lược phát triển ngành Halal của Việt Nam.

Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ xây dựng chiến lược phát triển ngành Halal. Đây là nhiệm vụ quan trọng, góp phần tạo nền tảng cho ngành Halal phát triển bền vững và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.

Bà Bá Thị Nguyệt Thu là Giám đốc kiêm Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã (HTX) Hà Nội Xanh, đồng thời là nhà sáng lập Halal Việt cho biết, Việt Nam nằm trong Top 10 thế giới về xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản chủ lực như gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, nông sản chế biến sâu và dược liệu. Hơn 80% nông sản thuần thực vật của Việt Nam đáp ứng bản chất Halal cơ bản với thành phần tự nhiên, không chứa cồn hay dẫn xuất cấm.

Theo bà Bá Thị Nguyệt Thu, việc nâng cao năng lực cạnh tranh cho các sản phẩm chế biến sâu và nhiều sản phẩm khác từ nguồn nguyên liệu Việt Nam là yêu cầu quan trọng để gia nhập thị trường xuất khẩu Halal.

Theo báo cáo về Kinh tế Hồi giáo toàn cầu năm 2023 và 2024, xuất khẩu Halal của Việt Nam mỗi năm đạt khoảng 900 triệu USD, chủ yếu là nông sản và thủy sản thô. Trong khi đó, các sản phẩm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn Halal theo yêu cầu của từng thị trường còn hạn chế.

Đối với nông sản thô, việc đáp ứng các tiêu chuẩn Halal tương đối thuận lợi hơn, bởi nhu cầu thực tế của các thị trường Halal đối với nông sản, đặc biệt là những mặt hàng Việt Nam có thế mạnh, khá lớn. Tuy nhiên, đối với dòng sản phẩm chế biến sâu, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của các thị trường đặc thù vẫn còn hạn chế. Một số thị trường như UAE, Malaysia có những tiêu chuẩn riêng. Đây cũng là những rào cản đối với doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường Halal.

Ông Phạm Thế Cường, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Indonesia trao đổi trực tuyến tại hội nghị.

Ông Phạm Thế Cường, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Indonesia cho biết, Indonesia là thị trường Hồi giáo có tổng chi tiêu thực phẩm và đồ uống halal lớn nhất toàn cầu với 155,3 tỷ USD, chiếm 11,1% trong tổng quy mô thị trường thực phẩm halal toàn cầu là 1.397 tỷ USD (năm 2022).

Để thâm nhập thành công thị trường Indonesia, ông Phạm Thế Cường khuyến nghị doanh nghiệp cần hiểu biết về văn hóa Indonesia, phương thức kinh doanh và sở thích của người tiêu dùng, xây dựng lòng tin với các đối tác địa phương. Cùng với đó, hợp tác với các đối tác địa phương uy tín, những người hiểu rõ các quy định pháp lý, hành vi người tiêu dùng địa phương và mạng lưới phân phối.

Indonesia có quy định hàng nhập khẩu chỉ có thể được nhập khẩu bởi các doanh nghiệp kinh doanh nhập khẩu tổng hợp, các doanh nghiệp sản xuất. Các nhà bán lẻ và nhà cung cấp dịch vụ ăn uống không thể nhập khẩu trực tiếp; do đó, họ mua các sản phẩm nhập khẩu từ các nhà nhập khẩu hoặc nhà phân phối, và từ các công ty chế biến thực phẩm.

“Các doanh nghiệp cần xem xét hình thành liên kết giữa doanh nghiệp trong nước, với doanh nghiệp các nước có ngành công nghiệp Halal phát triển, trong đó có Indonesia. Điều này là vô cùng quan trọng, góp phần không chỉ nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp về tiêu chuẩn Halal mà còn gia tăng cơ hội xuất khẩu; đồng thời, hình thành chuỗi cung ứng khép kín từ vùng cung ứng nguyên liệu-sản xuất đến nơi phân phối và xuất khẩu theo tiêu chuẩn Halal”, ông Phạm Thế Cường cho hay.