Tháo gỡ 'điểm nghẽn' tái định cư phục vụ Dự án Hồ chứa nước Bản Mồng

Hội nghị đối thoại giữa lãnh đạo UBND xã Thanh Phong với các hộ dân bị ảnh hưởng bởi Dự án Hồ chứa nước Bản Mồng.

Theo phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư, thu hồi đất đối với 128 hộ gia đình, cá nhân (trong đó có 119 hộ thôn Thanh Sơn và 9 hộ nhận giao khoán của Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Chàng) do UBND xã Thanh Phong xây dựng, các hộ dân sẽ được bố trí về khu tái định cư mới tại địa bàn xã Xuân Bình. Trong thời gian qua, xã Thanh Phong đã hoàn thành nhiều phần việc quan trọng, như: kiểm đếm tài sản, xây dựng phương án bồi thường, tổ chức niêm yết công khai và lấy ý kiến người dân. Đến nay, đa số các hộ dân đều đồng thuận với chủ trương di dời. Tuy nhiên, điều khiến người dân băn khoăn là khi chuyển đến nơi ở mới, việc sản xuất và sinh kế lâu dài sẽ được bảo đảm như thế nào.

Theo quy định, phương án tái định cư phải gắn với phương án ổn định đời sống, sản xuất cho người dân. Vì vậy, ngoài quỹ đất ở, địa phương phải xác định được quỹ đất, vị trí bố trí đất sản xuất để đưa vào phương án tổng thể trước khi phê duyệt.

Ông Trần Minh Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Phong, cho biết: "Vướng mắc lớn nhất hiện nay trong phương án di dời, tái định cư của xã là chưa xác định được vị trí bố trí đất sản xuất để công khai cho người dân biết. Đất ở tại khu tái định cư cơ bản đã được xác định, nhưng đất sản xuất vẫn chưa có do liên quan đến quá trình thu hồi, bàn giao đất. Nếu chưa giải quyết được nội dung này thì UBND xã chưa thể phê duyệt phương án di dời, tái định cư theo quy định”.

Không chỉ vướng về quỹ đất sản xuất, tiến độ xây dựng khu tái định cư cũng chịu tác động bởi công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Tổng số diện tích xây dựng khu tái định cư là 18,92ha. Nhưng hiện nay, UBND xã Xuân Bình (đơn vị được giao nhiệm vụ GPMB khu tái định cư) mới chỉ bàn giao được 12,13ha; trong đó có xen lẫn 600m2 đất trồng keo chưa GPMB. Phần diện tích 6,79ha còn lại chưa được GPMB là khu vực dự kiến khai thác đất phục vụ san lấp nền xây dựng hạ tầng tái định cư.

Hiện nay, Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Thanh Hóa - chủ đầu tư dự án hạ tầng khu tái định cư, đang yêu cầu UBND xã Xuân Bình khẩn trương hoàn thành công tác GPMB phần diện tích này trước ngày 30/7/2026 để tổ chức thi công theo kế hoạch. Đại diện chủ đầu tư cho biết, nếu có mặt bằng sạch, thời gian hoàn thành hạ tầng khu tái định cư chỉ khoảng 3 tháng. Tuy nhiên, việc thi công trong điều kiện mặt bằng “xôi đỗ”, xen kẽ giữa diện tích đã bàn giao và diện tích chưa giải phóng, thì tiến độ không đạt như kỳ vọng.

Đại diện UBND xã Xuân Bình cho biết, nguyên nhân của sự chậm trễ được xác định chủ yếu liên quan đến việc thu hồi diện tích đất do Công ty TNHH MTV Cao su Thanh Hóa quản lý trên địa bàn xã Xuân Bình. Mặc dù đã có quyết định thu hồi đất, song quá trình thanh lý tài sản trên đất kéo dài, dẫn đến việc bàn giao mặt bằng chưa thể thực hiện đúng kế hoạch. Hiện các thủ tục thanh lý tài sản cơ bản đã hoàn tất và địa phương đang chuẩn bị tiếp nhận để triển khai các bước tiếp theo.

Theo rà soát mới nhất, số hộ thuộc diện tái định cư đã tăng từ 119 hộ lên 128 hộ do phát sinh nhu cầu tách hộ ở một số gia đình. Để đáp ứng nhu cầu này, quy hoạch chi tiết khu tái định cư hồ chứa nước bản Mồng giai đoạn 1, đã được điều chỉnh, nâng tổng số lô đất lên 150 thửa, đáp ứng đủ nhu cầu tái định cư. Vấn đề cốt lõi hiện nay là sớm hoàn thành công tác GPMB, xây dựng khu tái định cư.

Ông Trần Minh Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Phong cho rằng, bản chất khó khăn, vướng mắc hiện nay chủ yếu liên quan đến các thủ tục xử lý đất đai, tài sản trên đất và việc phối hợp giữa các đơn vị liên quan. "Người dân cơ bản đều mong muốn sớm ổn định cuộc sống. Điều họ quan tâm là nhìn thấy nơi ở mới, biết được quỹ đất sản xuất sẽ được bố trí ra sao để yên tâm chuyển đến nơi ở mới".

Hiện nay, các địa phương đang tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và đơn vị liên quan để tháo gỡ những vướng mắc còn tồn tại. Trong đó, trọng tâm là hoàn thiện cơ chế xử lý đối với phần diện tích đất chưa bàn giao, đẩy nhanh tiến độ xây dựng hạ tầng khu tái định cư và sớm xác định quỹ đất sản xuất cho người dân. Việc giải quyết dứt điểm những khó khăn này được xem là điều kiện quan trọng để hoàn thành phương án tái định cư, bảo đảm quyền lợi của người dân cũng như đáp ứng tiến độ thực hiện dự án theo chỉ đạo.