Tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc thi công và giải ngân các dự án giao thông khu vực Hà Trung

Nhà thầu thi công tuyến đường từ xã Hà Tân đi xã Yên Dương (đoạn qua xã Tống Sơn sau sáp nhập xã).

Mặt bằng chia cắt, tiến độ thi công chậm

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Công Khanh, Phó phòng phụ trách Phòng Điều hành DA khu vực Hà Trung (thuộc Ban Quản lý DA đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn Thanh Hóa), cho biết: Phòng được giao quản lý 5 DA giao thông trên địa bàn các xã thuộc huyện Hà Trung cũ. Đến nay tuyến đường giao thông kết nối khu đô thị Hà Lĩnh đạt khoảng 80% giá trị hợp đồng (kế hoạch hoàn thành vào 31/12/2027); tuyến đường kết nối Quốc lộ 217 với đường tỉnh 508 đạt khoảng 75% (kế hoạch hoàn thành tháng 6/2027).

Đáng chú ý, DA đường giao thông từ trung tâm huyện Hà Trung đến trung tâm thị xã Bỉm Sơn theo tên gọi trước sắp xếp đơn vị hành chính, có tổng mức đầu tư khoảng 460 tỷ đồng. Đến cuối tháng 10/2026 DA mới đạt khoảng 40% giá trị hợp đồng, kế hoạch hoàn thành vào 31/12/2027. Nhiều vị trí DA mới đắp nền và thi công một số hạng mục, chưa thể triển khai thi công đồng bộ tuyến đường.

Tương tự, tuyến đường từ xã Hà Tân đi xã Yên Dương, huyện Hà Trung cũ, qua địa bàn các xã Tống Sơn và Hoạt Giang, có tổng mức đầu tư khoảng 140 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ năm 2021 đến năm 2027. Tuy nhiên, khối lượng mới đạt khoảng 30%, tiến độ thi công “rùa bò” do phải chờ giải phóng mặt bằng (GPMB).

Tại các xã Hà Trung, Hoạt Giang và Tống Sơn, tình trạng mặt bằng bàn giao còn nhỏ lẻ, ngắt quãng. Có đoạn chỉ dài vài trăm mét, xen giữa là những hộ chưa hoàn tất bồi thường. Nhà thầu đào bóc hữu cơ, đắp nền đến điểm vướng mặt bằng phải dừng lại; máy móc khó tiếp cận thi công đoạn đường tiếp theo. Mặt bằng bị chia cắt ảnh hưởng đến huy động nhân lực, thiết bị, xe máy, làm giảm hiệu quả việc tổ chức thi công...

Qua tìm hiểu thực tế, những vướng mắc tập trung ở việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường GPMB và hạ tầng tái định cư. Cùng với đó là hạn chế trong chuẩn bị đầu tư, khảo sát, thiết kế và năng lực một số nhà thầu; việc điều chỉnh chủ trương đầu tư, DA và hợp đồng chưa hoàn tất theo chỉ đạo của UBND tỉnh. Giá nhiên liệu, vật liệu tăng; đất đắp khan hiếm và thời tiết bất lợi gây sức ép lên tiến độ thi công.

Gỡ vướng từ cơ sở để khơi thông nguồn lực

GPMB liên quan trực tiếp đến nơi ở, tài sản và sinh kế của người dân. Bởi vậy, yêu cầu đẩy nhanh tiến độ phải đi cùng việc bảo đảm quyền lợi chính đáng, giải quyết hồ sơ thận trọng, đúng quy định. Sự đồng thuận cần được xây dựng bằng phương án công khai, cách giải thích rõ ràng và trách nhiệm giải quyết từng kiến nghị cụ thể.

Đồng chí Phùng Tiến Dũng, Chủ tịch UBND xã Hoạt Giang, cho biết, năm 2026, xã được UBND tỉnh giao thực hiện GPMB 5 DA, với diện tích đất phải thu hồi theo kế hoạch 10,77ha. Địa phương thường xuyên kiểm điểm tiến độ; phân công cán bộ phụ trách địa bàn trực tiếp xuống cơ sở tuyên truyền, vận động, nắm bắt tâm tư và đối thoại với hộ dân. Các chủ trương, chính sách, phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được công khai; nội dung chưa rõ được giải thích, kiến nghị chính đáng được phản ánh đến cấp có thẩm quyền. Tập trung kiểm kê, xác định nguồn gốc đất, phê duyệt phương án và chi trả theo quy định. Đến cuối tháng 10/2026, xã Hoạt Giang đã cơ bản hoàn thành GPMB 4 trong 5 DA theo kế hoạch.

Đối với 2 DA ngoài kế hoạch là tuyến đường giao thông từ trung tâm huyện Hà Trung đến trung tâm thị xã Bỉm Sơn (cũ) và đường giao thông từ xã Hà Tân đi xã Yên Dương, xã Hoạt Giang đã thực hiện đồng bộ các giải pháp, thực hiện mục tiêu đến 30/10/2026 cơ bản bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư, nhà thầu gấp rút thi công. Những chuyển động ở xã Hoạt Giang cho thấy vai trò của sự phối hợp giữa cấp ủy, chính quyền, các ngành, đoàn thể và Nhân dân.

Để hoàn thành mục tiêu GPMB nêu trên, xã Hoạt Giang đã cụ thể hóa bằng những việc làm cụ thể, tiến độ xử lý từng hồ sơ, từng vị trí mặt bằng còn vướng mắc. Mỗi nhóm vấn đề một hướng xử lý phù hợp, có đầu mối chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Tập trung giải quyết các vị trí có thể tạo mặt bằng liền tuyến, đồng thời hoàn thiện điều kiện tái định cư. Những nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo kịp thời. Cán bộ được giao nhiệm vụ cần bám địa bàn, theo sát hồ sơ đến khi có kết quả; lấy việc tháo gỡ được vướng mắc GPMB làm thước đo thực hiện nhiệm vụ.

Cùng với GPMB, thời gian qua, Thanh Hóa đã triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn về vật liệu xây dựng, hỗ trợ nhà thầu tiếp cận nguồn đất đắp. Chủ đầu tư và đơn vị thi công cần chủ động kế hoạch cung ứng, nhất là với các hạng mục có khối lượng đào đắp lớn, để tận dụng mặt bằng được bàn giao.

Chủ đầu tư đã tăng cường kiểm tra hiện trường, đôn đốc nhà thầu huy động nhân lực, xe máy chuyên dùng, để mặt bằng được bàn giao đến đâu, có phương án tổ chức thi công đến đó, mục tiêu là sớm hoàn thành xây dựng các DA giao thông bảo đảm chất lượng, đưa vào sử dụng, phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư. Phối hợp với các ngành chức năng, nhà thầu xử lý khó khăn phát sinh. Rà soát năng lực nhà thầu, hoàn tất thủ tục điều chỉnh phần việc còn tồn đọng và kiểm soát chất lượng. Công tác nghiệm thu và thanh toán khối lượng hoàn thành theo quy định.

Mỗi đoạn đường chậm hoàn thành là thêm thời gian nguồn vốn chưa phát huy đầy đủ hiệu quả. Tháo gỡ khó khăn cho các DA giao thông trên địa bàn huyện Hà Trung (cũ) đã và đang được thực hiện bằng những việc làm cụ thể, với trách nhiệm theo đến cùng. Khi mặt bằng được khơi thông, công trường gấp rút thi công và chất lượng được bảo đảm, những tuyến đường mới rộng mở sẽ kết nối các khu kinh tế, liên kết vùng, tạo điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, nâng cao khả năng cạnh tranh, mở thêm cơ hội phát triển và đáp ứng mong mỏi của người dân.