Tháo gỡ những vướng mắc trong chuẩn hóa bữa ăn học đường

Tiến sĩ, bác sĩ Bùi Thị Mai Hương, Viện Dinh dưỡng quốc gia chia sẻ tại tọa đàm. Ảnh: CTV

Tại tọa đàm, trao đổi với báo chí chuyên đề “Dinh dưỡng học đường và giải pháp chuẩn hóa bữa ăn học đường” diễn ra ngày 10-10, Tiến sĩ, bác sĩ Bùi Thị Mai Hương, Viện Dinh dưỡng quốc gia chỉ ra ba vấn đề trong tổ chức bữa ăn học đường hiện nay, gồm thiếu tiêu chuẩn dinh dưỡng mang tính bắt buộc, thiếu nhân lực chuyên trách và chênh lệch điều kiện tổ chức bữa ăn giữa các trường.

Số liệu của Viện Dinh dưỡng quốc gia năm 2020 cho thấy, tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi tại khu vực miền núi phía Bắc lên tới 37,4%; trong khi tỷ lệ thừa cân, béo phì ở trẻ từ 5 đến 19 tuổi tại khu vực thành thị là 26,8%. Tình trạng thiếu vi chất cũng đáng lưu ý, với tỷ lệ thiếu vitamin A là 9,5% và thiếu kẽm là 58%.

Một trong những khó khăn hiện nay là Việt Nam chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mang tính bắt buộc về dinh dưỡng học đường. Việc xây dựng thực đơn tại nhiều trường còn phụ thuộc vào kinh nghiệm của người phụ trách hoặc đơn vị cung cấp suất ăn, trong khi công việc này đòi hỏi kiến thức chuyên môn về dinh dưỡng.

Nhân lực cũng là vấn đề cần quan tâm khi nhiệm vụ xây dựng thực đơn, quản lý bữa ăn và theo dõi sức khỏe học sinh tại nhiều cơ sở giáo dục vẫn do nhân viên kiêm nhiệm. Cùng với đó, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị chế biến, bảo quản thực phẩm và kinh phí tổ chức bữa ăn giữa các trường, địa phương còn chênh lệch.

Từ thực tế trên, bác sĩ Bùi Thị Mai Hương cho rằng cần xây dựng khung chính sách làm căn cứ tổ chức bữa ăn, đồng thời tính đến điều kiện cụ thể của từng địa phương và nhà trường. Việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ hiện có cũng là giải pháp cần thiết khi chưa thể bố trí nhân lực chuyên trách tại tất cả cơ sở giáo dục. Đối với những địa bàn khó khăn, việc hỗ trợ kinh phí, cải thiện cơ sở vật chất bếp ăn, nguồn nước sạch và thiết bị bảo quản thực phẩm cũng cần được quan tâm.

Chia sẻ kinh nghiệm triển khai thực tế, Thạc sĩ Hà Thị Phương, quản lý dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng TH cho biết, mô hình điểm “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam” được triển khai tại 10 tỉnh, thành phố trong năm học 2020-2021. Mô hình do Tập đoàn TH khởi xướng, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế và Viện Dinh dưỡng thực hiện.

Theo bà Hà Thị Phương, quá trình triển khai mô hình gồm khảo sát, đánh giá thực trạng, thử nghiệm điều kiện thực hiện, xây dựng giải pháp về bữa ăn, giáo dục dinh dưỡng và hoạt động thể lực, sau đó đánh giá, điều chỉnh dựa trên phản hồi thực tế.

Mô hình điểm về bữa ăn học đường được triển khai thí điểm tại 10 địa phương. Ảnh: CTV

Bộ thực đơn của mô hình gồm 400 thực đơn, được xây dựng theo tiêu chuẩn dinh dưỡng và điều chỉnh theo văn hóa ẩm thực, nguồn thực phẩm sẵn có tại từng địa phương. Chi phí được tính theo giá thực phẩm tại địa phương. Bên cạnh việc tổ chức bữa ăn, mô hình còn kết hợp truyền thông, giáo dục dinh dưỡng cho học sinh, phụ huynh và nhà trường, đồng thời tăng cường hoạt động thể lực phù hợp với lứa tuổi.

Kết quả đánh giá được chia sẻ tại tọa đàm cho thấy, 95,8% trường học tham gia nhận định mô hình hiệu quả hoặc rất hiệu quả; tỷ lệ học sinh tiểu học có nhận thức đầy đủ về bữa ăn hợp lý tăng 23,6%.

Thực tế cho thấy, sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình, ngành y tế và cơ quan quản lý có vai trò quan trọng trong bảo đảm chất lượng bữa ăn, an toàn thực phẩm và hình thành thói quen ăn uống lành mạnh cho học sinh.