Tháo nút thắt dòng vốn xanh để tạo động lực tăng trưởng mới

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Đức Thành, Ủy viên Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Phó Tổng Biên tập Thường trực Báo Lao Động cho biết, trong bối cảnh chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nền kinh tế, tín dụng xanh đóng vai trò là kênh dẫn vốn quan trọng, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào các mô hình sản xuất, kinh doanh thân thiện với môi trường. Đây không chỉ là xu hướng phát triển mà còn là điều kiện để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, thực hiện các cam kết phát triển bền vững và tạo thêm động lực tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Ông Nguyễn Đức Thành, Ủy viên Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Phó Tổng Biên tập Thường trực Báo Lao Động phát biểu đề dẫn Hội thảo

Chia sẻ tại hội thảo, bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng (NHNN) nhận định, giai đoạn 2026 - 2030, “chuyển đổi kép” gồm xanh hóa và số hóa được xác định là nền tảng quan trọng để nâng cao năng suất, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân hai con số và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Theo bà Hà Thu Giang, thời gian qua NHNN đã chủ động cụ thể hóa các mục tiêu tăng trưởng xanh và ứng phó với biến đổi khí hậu trong quá trình điều hành, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ và ngân hàng. Trên cơ sở bám sát mục tiêu của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và diễn biến kinh tế vĩ mô, NHNN đã xây dựng định hướng, mục tiêu rõ ràng cho các tổ chức tín dụng trong triển khai tín dụng xanh, ngân hàng xanh và quản lý rủi ro môi trường, xã hội, phù hợp với các mục tiêu quốc gia về tăng trưởng xanh và cam kết quốc tế của Việt Nam.

Bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng (NHNN) phát biểu tại Hội thảo

Bên cạnh đó, NHNN đã rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan đến hoạt động cấp tín dụng theo hướng hỗ trợ các mục tiêu bảo vệ môi trường, phát triển các ngành, lĩnh vực xanh; đồng thời ban hành các hướng dẫn, chỉ đạo các tổ chức tín dụng thúc đẩy tín dụng xanh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân triển khai các dự án phát triển bền vững.

Tại hội thảo, TS. Bùi Thanh Minh, Phó Giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) cho rằng, hệ thống ngân hàng đang có sự chuyển động tích cực trong thực hành ESG và thúc đẩy tín dụng xanh. Không chỉ đóng vai trò cung ứng vốn cho nền kinh tế, nhiều ngân hàng đã chủ động xây dựng các chính sách, tiêu chuẩn và cơ chế công bố thông tin liên quan đến ESG nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy tín dụng xanh vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản. Theo ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó Trưởng ban Chính sách tín dụng Agribank, đến cuối năm 2025, Agribank dẫn đầu hệ thống về số lượng khách hàng được cấp tín dụng xanh với gần 39.000 khách hàng. Dư nợ tín dụng xanh đạt gần 28.000 tỷ đồng, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, lâm nghiệp bền vững và nông nghiệp xanh.

Dù đã triển khai nhiều chương trình tín dụng quy mô lớn, Agribank cho biết quá trình phát triển tín dụng xanh vẫn gặp nhiều khó khăn. Một trong những vướng mắc lớn là Việt Nam chưa có hệ thống phân loại ngành kinh tế xanh quốc gia và danh mục dự án xanh được chuẩn hóa, công khai, gây khó khăn cho việc thu thập dữ liệu và đánh giá dự án theo các tiêu chuẩn ESG.

Toàn cảnh Hội thảo

Ở phía doanh nghiệp, nhiều khách hàng chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ môi trường, năng lực xây dựng và công bố báo cáo ESG còn hạn chế. Bên cạnh đó, quy mô sản xuất nhỏ lẻ và thiếu tài sản bảo đảm cũng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn vốn xanh.

Theo ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, để tín dụng xanh thực sự trở thành dòng vốn chủ đạo phục vụ chuyển đổi xanh, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường phối hợp liên ngành và xây dựng cơ chế giám sát minh bạch, hiệu quả. Không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện chính sách, điều quan trọng là đưa các chính sách vào thực tiễn, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng mạnh dạn cấp vốn, doanh nghiệp thuận lợi tiếp cận nguồn vốn xanh và các dự án xanh được triển khai rộng rãi.

Về định hướng thời gian tới, bà Hà Thu Giang cho biết, NHNN sẽ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ theo Kế hoạch hành động của ngành Ngân hàng thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 - 2030 và Đề án triển khai kết quả Hội nghị COP26.

Theo đó, NHNN sẽ chỉ đạo các tổ chức tín dụng tập trung nguồn vốn vào các dự án thuộc Danh mục phân loại xanh theo Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg; khuyến khích thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện và trình Chính phủ ban hành chính sách hỗ trợ lãi suất cho các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng tiêu chuẩn ESG; mở rộng hợp tác quốc tế nhằm tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật, tài chính cho lĩnh vực tài chính xanh; tăng cường đào tạo về tài chính xanh và quản trị ESG cho đội ngũ cán bộ ngân hàng; đồng thời đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của các tổ chức tín dụng và khách hàng về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.