Quy định mới về quản lý an toàn hàng không có hiệu lực từ ngày 1/7

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 221/2026/NĐ-CP ngày 22/6/2026 quy định về Nhà chức trách hàng không Việt Nam và quản lý an toàn hàng không.

Việc giám sát an toàn hàng không được thực hiện thông qua các chương trình, kế hoạch đã được phê duyệt hoặc thực hiện đột xuất. Ảnh: VGP.

Nghị định quy định rõ nguyên tắc tổ chức và hoạt động giám sát an toàn hàng không. Theo đó, công tác giám sát phải tuân thủ pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và tiêu chuẩn ICAO; đồng thời bảo đảm tính độc lập, khách quan, công khai, minh bạch, có hệ thống và liên tục.

Đáng chú ý, hoạt động giám sát an toàn hàng không sẽ được thực hiện theo hai hình thức gồm kế hoạch đã được phê duyệt và kiểm tra đột xuất. Trong đó, ưu tiên tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực, đối tượng có nguy cơ rủi ro cao nhằm chủ động phòng ngừa uy hiếp an toàn hàng không, theo phương pháp giám sát dựa trên rủi ro.

Toàn bộ quá trình giám sát phải tuân thủ quy trình nghiệp vụ thống nhất do Nhà chức trách hàng không Việt Nam ban hành, bảo đảm thống nhất trong đánh giá, kết luận và xử lý các vấn đề liên quan đến an toàn.

Hoạt động giám sát chỉ được thực hiện bởi giám sát viên an toàn hàng không đáp ứng tiêu chuẩn về năng lực, chuyên môn và kinh nghiệm theo quy định của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, qua đó nâng cao chất lượng đội ngũ thực thi nhiệm vụ.

Về công tác xây dựng chương trình giám sát, Nhà chức trách hàng không Việt Nam có trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực hiện Chương trình giám sát an toàn hàng không hằng năm đối với các lĩnh vực như khai thác tàu bay, bảo đảm hoạt động bay, cảng hàng không và các lĩnh vực liên quan.

Chương trình này phải xác định rõ đối tượng, phạm vi, nội dung, hình thức và tần suất giám sát; đồng thời được xây dựng trên cơ sở dữ liệu rủi ro an toàn và kết quả giám sát các kỳ trước. Việc xây dựng cũng phải phù hợp với quy mô hoạt động và năng lực quản lý an toàn của từng đơn vị, tổ chức được giám sát.

Để bảo đảm tính cập nhật, chương trình giám sát và hệ thống tài liệu hướng dẫn phải được rà soát, đánh giá hằng năm hoặc khi cần thiết, nhằm phù hợp với thực tiễn, quy định pháp luật và tiêu chuẩn quốc tế.

Nghị định cũng quy định về Chương trình an toàn hàng không dân dụng Việt Nam – một cấu phần trung tâm trong hệ thống quản lý an toàn hàng không. Theo đó, Nhà chức trách hàng không Việt Nam có trách nhiệm xây dựng, duy trì, cập nhật chương trình này theo tiêu chuẩn ICAO và quy định của pháp luật Việt Nam.

Chương trình bao gồm bốn nhóm nội dung chính: chính sách và nguồn lực bảo đảm an toàn; quản lý rủi ro an toàn; bảo đảm an toàn; và thúc đẩy văn hóa an toàn hàng không.

Trong nhóm chính sách và nguồn lực, Nghị định yêu cầu hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế phối hợp và hệ thống tổ chức quản lý an toàn; đồng thời bảo đảm năng lực đội ngũ giám sát viên và trang thiết bị phục vụ công tác giám sát.

Ở nội dung quản lý rủi ro, các tổ chức hàng không phải triển khai hệ thống quản lý an toàn, thực hiện cấp phép, chứng nhận, đồng thời xây dựng cơ chế điều tra tai nạn, sự cố tàu bay. Đồng thời, thiết lập quy trình nhận diện mối nguy, thu thập và phân tích dữ liệu an toàn để đánh giá và kiểm soát rủi ro.

Đối với công tác bảo đảm an toàn, Nghị định yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát đối với tổ chức, cá nhân hoạt động hàng không dân dụng; thiết lập hệ thống chỉ số an toàn, mục tiêu an toàn và cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện.

Ngoài ra, công tác quản lý thay đổi và rà soát chương trình an toàn phải được thực hiện thường xuyên nhằm bảo đảm tính hiệu lực và phù hợp với thực tế hoạt động hàng không.

Nội dung thúc đẩy an toàn hàng không nhấn mạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo, chia sẻ thông tin an toàn, qua đó hình thành văn hóa an toàn trong toàn ngành. Đồng thời, xây dựng cơ chế khen thưởng, tôn vinh các tổ chức, cá nhân có thành tích trong bảo đảm an toàn hàng không.

Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Theo đó, Nhà chức trách hàng không Việt Nam chịu trách nhiệm chủ trì triển khai chương trình, kiểm tra, giám sát và báo cáo định kỳ; đồng thời lồng ghép nội dung an toàn hàng không vào các chương trình, dự án liên quan.

Các tổ chức, đơn vị trong ngành hàng không có trách nhiệm thực hiện đầy đủ hệ thống quản lý an toàn, phối hợp cung cấp dữ liệu, báo cáo sự cố và tuân thủ các yêu cầu giám sát.

Nghị định số 221/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.