Thay đổi toàn diện để thâm nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu

Cảng Hoàng Diệu Chùa Vẽ - Công ty Cổ phần Cảng Hải Phòng hoạt động xuyên Quốc khánh 2/9. Ảnh: TTXVN phát 

Dòng vốn FDI chảy vào Hải Phòng đang dịch chuyển mạnh. Trước những tiêu chuẩn khắt khe từ thế hệ nhà đầu tư mới, hệ sinh thái công nghiệp thành phố đòi hỏi sự thay đổi toàn diện để thâm nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

* Tiếp tục là điểm sáng

Hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) trong 9 tháng năm 2026 tại Hải Phòng tiếp tục là điểm sáng của cả nước với tổng vốn ước đạt trên 3.638 triệu USD, hoàn thành đến 93,3% kế hoạch cả năm tương đương 3.900 triệu USD. Dòng vốn FDI chất lượng cao này đóng vai trò là động lực quan trọng để thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số cho cả năm.

Tại sự kiện "Đón sóng đầu tư trong kỷ nguyên tăng trưởng mới", diễn ra tại Hải Phòng ngày 29/9, tiến sĩ Võ Trí Thành, chuyên gia kinh tế, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và Cạnh tranh cho rằng Việt Nam đang đặt ra những mục tiêu phát triển tham vọng, từ nâng cao thu nhập, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đến tăng cường tự chủ chiến lược, phát triển công nghệ cao và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong quá trình đó, Hải Phòng được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng.

Sở hữu bề dày truyền thống cùng hệ thống cảng biển và công nghiệp, Hải Phòng nhiều năm qua luôn duy trì nhịp độ phát triển cao, với thành tích 11 năm liên tiếp đạt mức tăng trưởng hai con số. Song song đó, thành phố đang hướng tới trở thành một trung tâm logistics trọng điểm nhờ hệ thống hạ tầng và hệ sinh thái dịch vụ ngày càng hoàn thiện.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Dung, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, thành phố đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những lợi thế và điều kiện sẵn có. Thành phố xác định phát triển khu công nghiệp phải theo hướng toàn diện, đồng bộ và đầy đủ hơn. Để một khu công nghiệp phát triển được, cần có sự đồng bộ giữa nhà đầu tư hạ tầng, cơ quan quản lý, chính quyền thành phố và các đơn vị liên quan. Từ quy hoạch, giải phóng mặt bằng, giao thông kết nối đến điện, nước, xử lý nước thải, hạ tầng logistics, hạ tầng số và các điều kiện phục vụ sản xuất, tất cả đều phải được tính toán ngay từ đầu.

Đáng chú ý, khi nói đến thu hút FDI thế hệ mới, khu công nghiệp không thể chỉ là nơi cho thuê đất, mà phải hướng tới một hệ sinh thái công nghiệp; trong đó có đầy đủ điều kiện để doanh nghiệp sản xuất, kết nối chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Để làm được điều đó, bài toán giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch, kết nối điện, nước, giao thông và các hạ tầng thiết yếu vẫn là những vấn đề rất lớn. Đây là những việc đòi hỏi sự phối hợp của nhiều cơ quan, đơn vị và cần được giải quyết đồng bộ với tiến độ phát triển của dự án.

Bên cạnh đó, thủ tục hành chính cũng là vấn đề được các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm. Hiện Ban Quản lý Khu kinh tế đang triển khai rất quyết liệt, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan để hỗ trợ nhà đầu tư và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục. Thực tế có những thủ tục trước đây doanh nghiệp phải mất rất nhiều thời gian, nhưng hiện nay đã được rút ngắn đáng kể. Có những trường hợp doanh nghiệp được giải quyết trong vài ngày, thậm chí có những thủ tục chỉ mất 2-3 ngày.

Gắn bó với thị trường Việt Nam hơn 15 năm và trực tiếp chứng kiến từng bước chuyển mình của Hải Phòng, ông Ko Tae Yeon, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham) đánh giá những kết quả tăng trưởng ấn tượng của Hải Phòng có sự đóng góp lớn từ định hướng của lãnh đạo thành phố trong việc luôn sát cánh cùng doanh nghiệp và không ngừng hoàn thiện cơ chế thu hút đầu tư. Sự hỗ trợ kịp thời này đã giúp các doanh nghiệp yên tâm mở rộng quy mô sản xuất, gắn bó lâu dài.

* Cơ chế hấp dẫn và lợi thế khác biệt hơn

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, những kết quả mà Hải Phòng đạt được trong thời gian qua là đáng ghi nhận. Hải Phòng đã đi đến một giai đoạn phát triển khác và cần chuẩn bị cho quá trình chuyển tiếp từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào thu hút đầu tư nước ngoài sang mô hình coi trọng hơn hiệu quả, công nghệ, năng suất và vai trò của khu vực doanh nghiệp trong nước.

Khu công nghiệp DEEP C Hải Phòng được định hướng là hình mẫu khu công nghiệp sinh thái và phát triển bền vững tại Việt Nam. Ảnh: TTXVN phát. 

Theo ông Ko Tae Yeon, mỗi khu công nghiệp cần xây dựng đặc trưng riêng để tạo lợi thế cạnh tranh, thay vì chỉ cạnh tranh về quỹ đất; trong đó, ESG cần trở thành một yếu tố quan trọng, khi các yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị ngày càng được nhà đầu tư quan tâm.

Cùng đó, Hải Phòng cần phát triển hệ sinh thái đồng bộ quanh khu công nghiệp; trong đó chú trọng nhà ở, ký túc xá và các tiện ích cho người lao động. Khu công nghiệp không chỉ là nơi sản xuất mà cần trở thành một không gian phát triển đồng bộ. Người quản lý khu công nghiệp cũng phải làm việc hiệu quả và đồng hành với doanh nghiệp.

"Hải Phòng không chỉ cần thu hút nhà đầu tư mới mà phải đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp đang hoạt động, nhất là giải quyết những vấn đề về nguồn nhân lực. Việc đồng hành với nhà đầu tư hiện hữu sẽ tạo nền tảng để tiếp tục thu hút dòng vốn mới.", ông Ko Tae Yeon chia sẻ.

Để tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu cả nước về thu hút FDI, Hải Phòng đang chuyển dịch từ chiều rộng sang chiều sâu, trong đó tập trung phát triển các mô hình khu công nghiệp sinh thái cùng khu công nghiệp thông minh thế hệ mới.

Trong 9 tháng qua, thành phố có 6 khu công nghiệp được thành lập, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư; 9 khu công nghiệp đã khởi công. Sở Công Thương Hải Phòng tiếp tục đôn đốc các nhà đầu tư hoàn thiện các thủ tục cần thiết để khởi công 3 cụm công nghiệp trong quý IV/2026.

Việc gia tăng các khu công nghiệp mới vừa tạo ra mặt bằng sản xuất thuận lợi cho doanh nghiệp FDI và khu vực doanh nghiệp trong nước, vừa kiến tạo nên một hệ sinh thái công nghiệp đồng bộ, gắn liền chặt chẽ với hạ tầng logistics, giao thông và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Những tháng còn lại của năm 2026, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Đỗ Thành Trung yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành, địa phương phải quán triệt sâu sắc phương châm "nói là làm, làm ngay, làm quyết liệt, làm đến cùng và có hiệu quả"; lập đường găng tiến độ theo nguyên tắc "6 rõ" đối với từng nhiệm vụ và tổ chức giao ban hằng tuần để kiểm tra, đôn đốc đến cùng.

Cùng đó, các ngành, địa phương tập trung cao độ tháo gỡ điểm nghẽn cho sản xuất, kinh doanh; khẩn trương hoàn thành giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài để đảm bảo tiến độ giải ngân, gia tăng hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài và hoàn thành thắng lợi các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026./.