Thầy giáo trẻ mở lớp dạy công nghệ miễn phí cho người lớn tuổi tại Hà Nội

Từ trăn trở đời thường đến hành trình lan tỏa tri thức số

Sinh ra và lớn lên tại Đức Thọ (Hà Tĩnh) – vùng quê giàu truyền thống hiếu học, thầy giáo trẻ Lưu Hải Nam - Giảng viên Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, là một trong những người tích cực tham gia hỗ trợ người dân tiếp cận kỹ năng số tại cơ sở. Với nền tảng chuyên môn và sự đồng hành trực tiếp của TS. Kiều Thành Chung – đồng nghiệp cùng tham gia giảng dạy tại các lớp học công nghệ số, thầy Nam từng bước xây dựng những lớp học thiết thực, giúp người lớn tuổi làm quen với công nghệ theo cách gần gũi nhất.

Hiện nay, các lớp học công nghệ số miễn phí được tổ chức tại Trung tâm Người có công (số 1, phường Hà Đông), thu hút đông đảo người dân, đặc biệt là người cao tuổi tham gia.

Lớp học công nghệ số do thầy Lưu Hải Nam và các giảng viên tổ chức giảng dạy, giúp người dân tiếp cận kỹ năng số và ứng dụng công nghệ trong đời sống. (Ảnh: NVCC)

Chia sẻ về cơ duyên bắt đầu, thầy giáo trẻ Lưu Hải Nam cho biết: “Có một hình ảnh khiến tôi suy nghĩ rất nhiều, đó là khi thấy chính những người thân của mình lúng túng trước một chiếc điện thoại thông minh. Những thao tác tưởng chừng đơn giản như quét mã QR, gọi video hay cài đặt ứng dụng lại trở thành rào cản lớn. Tôi tự hỏi, nếu ngay cả người thân mình còn gặp khó khăn, thì ngoài kia sẽ còn rất nhiều người cũng đang bối rối như vậy. Tôi luôn quan niệm công nghệ là để phục vụ con người, không phải là khoảng cách thế hệ”.

Từ suy nghĩ đó, các lớp “bình dân học vụ số” dần hình thành, hướng đến nhóm người lớn tuổi – những người dễ gặp trở ngại khi tiếp cận môi trường số. Tuy nhiên, theo thầy Nam, khó khăn lớn nhất không nằm ở kiến thức mà ở tâm lý e dè. Nhiều người sợ thao tác sai, sợ không theo kịp hoặc ngại hỏi vì sợ làm phiền con cháu.

Phương pháp giảng dạy tại lớp công nghệ số được thiết kế đơn giản, chia nhỏ thao tác, giúp người dân dễ dàng tiếp cận kỹ năng số. (Ảnh:NVCC)

Để tháo gỡ rào cản này, phương pháp giảng dạy được điều chỉnh theo hướng đơn giản và trực quan. Mỗi thao tác được chia nhỏ, hướng dẫn chậm, sử dụng ngôn ngữ đời thường thay vì thuật ngữ kỹ thuật. Trong lớp học, giảng viên không đứng một chỗ mà trực tiếp đến từng bàn, quan sát và hỗ trợ ngay khi học viên gặp vướng mắc.

“Điều quan trọng là tạo được sự an tâm để người học dám thử. Tôi luôn nói với các cô chú rằng, sai cũng không sao, máy không hỏng được đâu, chúng tôi ở đây để làm cùng cô chú. Khi đã vượt qua lần đầu, những lần sau sẽ dễ dàng hơn rất nhiều”, thầy Nam chia sẻ.

Không dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, cách tiếp cận của thầy giáo trẻ cho thấy một hướng đi thiết thực trong việc đưa chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống. Từ những thao tác nhỏ nhất, công nghệ dần trở nên dễ hiểu, dễ tiếp cận hơn với người dân, đặc biệt là người lớn tuổi.

Khi công nghệ trở thành cầu nối, không ai bị bỏ lại phía sau

Sự thay đổi của học viên thể hiện rõ qua từng buổi học. Ban đầu, nhiều người tỏ ra dè dặt khi nghe đến các khái niệm như trí tuệ nhân tạo hay ứng dụng số. Tuy nhiên, khi được hướng dẫn bằng những ví dụ gần gũi như tìm công thức nấu ăn hay làm một bài thơ, không khí lớp học nhanh chóng trở nên sôi nổi.

Khi nhận ra công nghệ có thể phục vụ trực tiếp nhu cầu hằng ngày, người học sẽ chủ động tiếp cận thay vì né tránh. Lớp học vì thế không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà còn trở thành không gian giao lưu, nơi các học viên trao đổi, hỗ trợ lẫn nhau.

Người dân được hướng dẫn, trải nghiệm miễn phí các ứng dụng công nghệ tại lớp học, từng bước làm chủ kỹ năng số và thích ứng với chuyển đổi số. (Ảnh: NVCC)

“Ban đầu khi nghe đến trí tuệ nhân tạo, nhiều cô chú nghĩ đó là thứ rất xa vời. Nhưng khi thử những nội dung gần gũi, không khí lớp học thay đổi ngay. Điều tôi vui nhất không phải là các cô chú dùng máy giỏi đến đâu, mà chính là sự tương tác, lớp học giống như một câu lạc bộ nhỏ, nơi mọi người học hỏi và kết nối với nhau”, thầy Nam cho biết.

Với quy mô mỗi lớp từ 50–70 học viên, việc hỗ trợ từng người là thách thức không nhỏ. Vì vậy, thầy Nam cùng các đồng nghiệp chia lớp thành các nhóm nhỏ, mỗi người phụ trách một khu vực để kịp thời hướng dẫn khi học viên gặp khó khăn.

“Mỗi lớp khá đông nên chúng tôi luôn đi cùng nhau, chia nhau phụ trách từng nhóm. Khi một cô chú gặp vướng mắc, sẽ có người hỗ trợ ngay. Điều khiến tôi nhớ nhất là có một bác sau khi tự thanh toán được hóa đơn và tích hợp giấy tờ điện tử đã nói rằng lần đầu tiên sau nhiều năm không còn thấy mình là gánh nặng cho con cháu. Câu nói đó thực sự khiến chúng tôi xúc động”, thầy Nam tâm sự.

Tham gia tại lớp học công nghệ số, ông Nguyễn Đức Tiến (phường Từ Liêm) cho biết: “Chương trình rất phù hợp, giúp tôi biết cách sử dụng các ứng dụng như VNeID, dịch vụ công hay eTax. Tôi mong sẽ có thêm nhiều lớp học như thế này để người dân dễ dàng tiếp cận công nghệ hơn”.

Theo thầy Nam, giá trị lớn nhất của các lớp học không nằm ở việc học nhanh hay chậm, mà ở sự tự tin mà người lớn tuổi tìm lại được. Giữa nhịp chuyển đổi số ngày càng nhanh, việc giúp những người đi trước không cảm thấy lạc lõng trong cuộc sống hiện đại là điều anh luôn trăn trở.

Trong thời gian tới, thầy Nam dự định mở rộng mô hình theo hướng kết hợp giữa đào tạo trực tiếp và xây dựng các kênh hướng dẫn trực tuyến với nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với người lớn tuổi. Đồng thời, việc huy động sinh viên tham gia như lực lượng tình nguyện viên cũng được xem là giải pháp để nhân rộng mô hình.

Thầy giáo trẻ Lưu Hải Nam vinh dự nhận khen thưởng của UBND Thành phố Hà Nội vì đóng góp trong lan tỏa kỹ năng số, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số tại Hà Nội. (Ảnh: NVCC)

Năm 2025, thầy giáo trẻ Lưu Hải Nam được UBND Thành phố Hà Nội tặng Bằng khen vì những đóng góp trong chiến dịch ‘45 ngày đêm ra quân hỗ trợ chuyển đổi số’ theo Chỉ thị số 11/CT-UBND, triển khai tại các xã, phường trong giai đoạn đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Với anh, đó không phải là đích đến, mà là động lực để tiếp tục hành trình đưa công nghệ đến gần hơn với người dân.

Giữa nhịp chuyển đổi số ngày càng nhanh, những lớp “bình dân học vụ số” vẫn đang âm thầm góp phần thu hẹp khoảng cách số trong cộng đồng. Và ở đó, thầy giáo trẻ Lưu Hải Nam tiếp tục kiên trì với công việc của mình – “cầm tay chỉ việc”, giúp người lớn tuổi tự tin hòa nhập vào đời sống số.

Kim Quyên