Thầy Minh Niệm: Làm cha mẹ thời AI, đôi khi 'không dạy gì cả'

Hiểm họa bất định từ AI đã bước vào từng căn nhà

Chia sẻ tại Talkshow Làm cha mẹ trong thời đại AI diễn ra tối 30/8 tại chùa Hưng Phúc (tỉnh Bắc Ninh), thầy Minh Niệm - một thiền sư, giảng sư nổi tiếng - nhấn mạnh rằng nhân loại đang bước vào một thời kỳ bất định cao. Ngay cả những tập đoàn tạo ra AI cũng chưa thể đoán định hết những tác động của công nghệ này đối với tâm thức con người.

Thầy Minh Niệm chia sẻ tại Talkshow Làm cha mẹ trong thời đại AI vừa diễn ra tại chùa Hưng Phúc (Bắc Ninh) tối 30/8/2026. Ảnh: Ban Tổ chức

Lo ngại rằng hiểm họa bất định từ AI đã bước vào từng căn nhà, thầy kể câu chuyện một thiền sinh vốn ít tương tác xã hội, khó cởi lòng với cha mẹ và vợ nhưng thường tâm sự với “AI tri kỷ” vào lúc 3 - 4 giờ sáng. 

“Khi một người vốn đã ít kết nối với gia đình lại tìm thấy nơi AI sự lắng nghe tuyệt đối, không phản ứng, không phán xét, khoảng cách với những người thân yêu có thể càng bị đào sâu”, thầy phân tích.

Trước thực trạng con người trong một khoảng thời gian ngắn có thể tiếp nhận quá nhiều dữ liệu, vị thiền sư, giảng sư cũng bày tỏ quan ngại: “Lượng thông tin về bản thân và những người xung quanh được “nạp” quá lớn trong khi cảm xúc chưa kịp xử lý, con người có thể không còn tiếp nhận các mối quan hệ một cách bình thường”.

Trong bối cảnh đó, cha mẹ cần nhìn kỹ những khoảng cô đơn của con, nhất là khi trẻ rời khỏi thiết bị điện tử và không biết phải xử lý cảm xúc của mình như thế nào. Bởi thực tế, cha mẹ thường biết rất ít những gì đang diễn ra sâu thẳm trong tâm hồn con.

Thầy Minh Niệm ví việc đồng hành cùng con như một quá trình “mã hóa, bóc tách, giải mã” những dữ liệu nằm trong tiềm thức của đứa trẻ. Muốn làm được điều đó, cha mẹ cần khiêm nhường, quan sát và mở lòng thay vì áp đặt những khuôn mẫu có sẵn từ thế hệ trước.

Buổi talkshow tại chùa Hưng Phúc thu hút sự tham gia của rất nhiều bậc làm cha mẹ cùng đi với con của mình.

3 bí quyết làm cha mẹ trong thời đại AI

Tại Talkshow, thầy Minh Niệm chia sẻ 3 bí quyết làm cha mẹ trong thời đại AI. 

Trước hết, cha mẹ phải làm gương. Những đứa trẻ hôm nay chịu ảnh hưởng mạnh từ chủ nghĩa cá nhân, phim ảnh và thế giới mạng. Vì vậy, cách giáo dục “cha mẹ nói, con phải nghe” ngày càng khó hiệu quả. Thay vì bắt ép, cha mẹ cần trở thành người mà con kính trọng và tự nguyện muốn học hỏi.

Một gia đình trong đó cha mẹ yêu thương nhau, đối xử tử tế với mọi người, sống thiện lương và hướng đến cộng đồng có thể trở thành nguồn lực giáo dục mạnh mẽ mà không cần quá nhiều lời răn dạy.

Tiếp đó là trở về với tình thương vô điều kiện. Trong nỗi sợ hãi trước những hiểm nguy của cuộc sống, cha mẹ rất dễ biến bản năng bảo vệ thành kiểm soát, sắp đặt. Khi cái tôi lấn át tình thương, cha mẹ có thể vô tình trở thành những “ông chằn, bà kẹ”, khiến con sợ hãi và tìm cách tránh xa. 

Thầy khuyên các bậc làm cha mẹ tạm buông những mong cầu, áp lực và khuôn mẫu cũ kỹ; điều quan trọng trước hết là con được bình an, cha mẹ và con còn nói chuyện, cười đùa, chia sẻ, tin tưởng và cùng nhau nói về những giấc mơ tương lai.

Đặc biệt, thầy Minh Niệm nhấn mạnh bí quyết xây dựng một hệ sinh thái để cùng nhau bảo vệ con. Gia đình không thể đơn độc chống lại sức hút của thế giới mạng và AI. Cần có sự gắn kết của gia đình, dòng họ, thầy cô, bạn bè và cộng đồng - một không gian trong đó trẻ được lắng nghe, yêu thương và cảm thấy mình thuộc về.

“Cha mẹ không nên biến ngôi nhà thành nơi giám sát con bằng camera hay kiểm soát như cảnh sát. Điều cần làm là tái thiết lập không khí ấm áp: những bữa cơm có mặt đầy đủ, những cuộc trò chuyện không có điện thoại, cha mẹ thực sự hiện diện bên con. Đặc biệt, không nhân danh công việc và sự bận rộn để phá vỡ hệ sinh thái gia đình. Cha mẹ bỏ điện thoại xuống, ngồi bên mâm cơm, uống một chén trà, đi bộ hay đơn giản là ngồi cạnh con trong sự tỉnh thức - đó cũng là cách gieo những “mầm xanh” vào tâm hồn trẻ”, thầy Minh Niệm nói.