Thể chế đi trước mở đường tạo dư địa phát triển cho Hà Tĩnh

“Đi trước một bước” trong rà soát, hoàn thiện pháp luật

Ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 66). Bám sát tinh thần này, Sở Tư pháp Hà Tĩnh đã chủ động tham mưu, xây dựng lộ trình rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) của HĐND, UBND tỉnh từ năm 1991 (thời điểm tái lập tỉnh) đến nay. Dưới sự hướng dẫn của ngành tư pháp, các cơ quan, đơn vị chính thức triển khai trên diện rộng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành và Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Quốc Tuấn chủ trì hội nghị lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo "Đề án đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035" (Ảnh chụp tháng 3/2026).

Sở NN&MT là đơn vị có số lượng văn bản thuộc lĩnh vực quản lý phải rà soát lớn nhất toàn tỉnh với 259 văn bản. Ông Trần Hữu Khanh - Phó Giám đốc Sở NN&MT trao đổi: “Qua rà soát, chúng tôi đã “sàng lọc” 110 văn bản còn hiệu lực; trong đó, có 3 nghị quyết của HĐND tỉnh liên quan đến chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số; hỗ trợ sản xuất nông nghiệp để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại thực vật và hỗ trợ khắc phục dịch bệnh động vật. Nhìn chung, việc tổ chức thi hành các nghị quyết được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, bảo đảm đến đúng đối tượng thụ hưởng. Hằng năm, sở cũng thường xuyên rà soát, tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh sửa đổi, bổ sung nội dung không còn phù hợp”.

Ngoài Sở NN&MT, một số sở, ngành có số lượng văn bản cần rà soát tương đối lớn như Sở Tài chính với 236 văn bản, Sở Nội vụ 146 văn bản… Công tác rà soát không chỉ nhằm xác định tình trạng hiệu lực mà còn đánh giá quá trình thực hiện; qua đó “làm sạch” hệ thống văn bản, đồng thời tạo cơ sở thực tiễn, pháp lý để nhận diện những điểm nghẽn và tham mưu hoàn thiện chính sách, pháp luật sát thực hơn.

Cán bộ Phòng Xây dựng pháp luật (Sở Tư pháp) trao đổi các nội dung liên quan tới công tác rà soát văn bản QPPL trên địa bàn.

Trong giai đoạn rà soát, HĐND và UBND tỉnh đã ban hành 1.127 văn bản QPPL (gồm 268 nghị quyết, 838 quyết định và 21 văn bản thuộc nhóm được thống kê). Kết quả, có 670 văn bản hết hiệu lực toàn bộ, 457 văn bản còn hiệu lực. Quá trình rà soát được các sở, ngành triển khai khẩn trương, nghiêm túc, bảo đảm tiến độ và chất lượng. Đây là cơ sở quan trọng để Sở Tư pháp tham mưu xây dựng Đề án đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035 (gọi tắt là Đề án).

Ông Nguyễn Quốc Tuấn - Giám đốc Sở Tư pháp nhấn mạnh: “Yêu cầu phát triển mới đòi hỏi công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật cần tiếp tục được đổi mới, hoàn thiện theo hướng thực chất, đồng bộ. Do vậy, việc xây dựng Đề án tạo cơ sở để UBND tỉnh chỉ đạo, điều hành thống nhất; góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH. Sở đã tham mưu UBND tỉnh thành lập tổ xây dựng Đề án, lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị để tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện”.

Cục Kiểm tra văn bản và tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) phối hợp Sở Tư pháp Hà Tĩnh tổ chức hội thảo trao đổi, thảo luận về Bộ pháp điển và triển khai, hướng dẫn công tác hợp nhất văn bản QPPL.

Ngày 15/6/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1553/QĐ-UBND về việc ban hành Đề án; trong đó, đặt ra mục tiêu đến năm 2030, cơ bản hình thành hệ thống quản trị pháp luật của tỉnh theo hướng hiện đại và định hướng đến năm 2035, xây dựng Hà Tĩnh trở thành địa phương có hệ thống văn bản QPPL minh bạch, ổn định, chất lượng cao, có khả năng dự báo và thích ứng tốt với yêu cầu phát triển.

Khơi thông “điểm nghẽn”, tạo đà phát triển từ tổ chức thi hành pháp luật

Đề án đặc biệt nhấn mạnh, tổ chức thi hành pháp luật cần có trọng tâm, theo dõi được kết quả, kịp thời phát hiện vướng mắc và phản hồi để hoàn thiện. Tổ chức thi hành pháp luật phải gắn theo dõi, đánh giá, phản hồi với trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị, người đứng đầu.

Phòng Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Sở Tư pháp) tăng cường bám sát các yêu cầu, nhiệm vụ để tổ chức thực hiện hiệu quả trong giai đoạn mới.

Đặt trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp đang vận hành, yêu cầu này càng trở nên rõ nét ở cấp xã. Khi nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước được đưa trực tiếp về cơ sở, chính quyền xã, phường không chỉ là nơi tổ chức thực hiện mà còn phải chủ động nhận diện vấn đề phát sinh từ thực tiễn, tổng hợp phản ánh của người dân, doanh nghiệp để đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét, hoàn thiện. Công tác xây dựng văn bản QPPL phải bám sát thẩm quyền và phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn được phân định, phân cấp.

Ông Nguyễn Văn Giáp - Phó Chủ tịch UBND phường Vũng Áng cho hay: “Chúng tôi xác định, việc triển khai Đề án không dừng ở phổ biến, quán triệt mà phải được cụ thể hóa trong chương trình, kế hoạch công tác hằng năm. Vì thế, yêu cầu các phòng, ngành, đơn vị trực thuộc tổ chức quán triệt, phổ biến nội dung Đề án đến cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời chủ động rà soát, lồng ghép các nhiệm vụ vào chương trình, kế hoạch công tác. Đặc biệt, phường chú trọng nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản; tăng cường theo dõi tình hình thi hành pháp luật, kiểm tra việc tổ chức thực hiện”.

Hệ thống pháp luật đồng bộ, hoàn thiện và nhất quán với tư duy đổi mới sẽ là yếu tố then chốt để tạo dựng niềm tin và nền tảng ổn định để các doanh nghiệp phát triển lâu dài (Ảnh chụp tại KKT Vũng Áng).

Từ góc độ doanh nghiệp, yêu cầu quan trọng nhất vẫn là pháp luật phải dễ tiếp cận, dễ hiểu và có thể thực hiện được. Ông Nguyễn Hữu Ngọc - Giám đốc Công ty CP Bảo Toàn (phường Thành Sen) cho rằng, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần được đổi mới mạnh mẽ theo hướng số hóa, đa dạng hóa phương thức truyền tải; từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong cung cấp thông tin pháp luật, xây dựng các sản phẩm như infographic, video ngắn, tài liệu hỏi - đáp điện tử, podcast… Qua đó, đơn giản hóa những quy định phức tạp, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận pháp luật thuận lợi hơn.

Đề án cũng đặt ra yêu cầu tăng cường các kênh tiếp nhận thông tin từ thực tiễn; đẩy mạnh chuyển đổi số; nâng chất lượng kiểm tra, rà soát, theo dõi thi hành pháp luật. Đây chính là cách để “điểm nghẽn” được phát hiện từ cơ sở, được phản ánh đúng địa chỉ và xử lý theo đúng thẩm quyền. Việc gắn xây dựng pháp luật với tổ chức thi hành sẽ tạo ra vòng tuần hoàn: ban hành - tổ chức thực hiện - phát hiện vướng mắc - phản hồi - điều chỉnh; góp phần nâng cao chất lượng pháp luật và hiệu quả quản trị.

Đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch tại Hà Tĩnh tập trung cao cho công tác giải quyết TTHC.

Đề án không chỉ “làm sạch” những quy định không còn phù hợp mà còn góp phần đổi mới phương thức xây dựng và thực thi pháp luật theo hướng chủ động, sát thực tiễn, rõ trách nhiệm và kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn phát sinh. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo thêm dư địa phát triển cho Hà Tĩnh trong giai đoạn mới.