Thế giới bóng đá ngày càng phẳng

World Cup 2026 chưa đi hết loạt trận đầu tiên của vòng bảng nhưng đã cho thấy khoảng cách trình độ bóng đá giữa các châu lục đang được thu hẹp lại. Những màn ra quân đầy thành công của Nhật Bản, Morocco, Hàn Quốc, Úc, Saudi Arabia, Cape Verde… trước các đội bóng lớn cho thấy thế giới bóng đá ngày càng phẳng. Những đội bóng được đánh giá lót đường sẵn sàng trở thành vật cản của các đội bóng tên tuổi trên đường hành trình chinh phục vinh quang.

Dấu ấn của những đội bóng "nhược tiểu"
Cho đến trước World Cup 2026, phần lớn người hâm mộ bóng đá trên thế giới gần như không biết đến Cape Verde - đội bóng đến từ quốc đảo nhỏ bé ở Đại Tây Dương với dân số chưa đến 600.000 người. Thế nhưng, đội bóng tân binh đã tạo nên một trong những bất ngờ lớn nhất từ đầu giải khi cầm hòa nhà đương kim vô địch châu Âu Tây Ban Nha với tỷ số 0-0 ở lượt trận đầu tiên của bảng H. Đây là trận hòa đầy kiêu hãnh được tạo nên từ sự kỹ thuật chiến thuật và tinh thần chiến đấu quả cảm của các cầu thủ Cape Verde. Dù bị ép sân gần như suốt trận và chỉ kiểm soát khoảng 25%, đại diện châu Phi vẫn đứng vững trước sức ép nghẹt thở của đối thủ. Người hùng của Cape Verde là thủ môn kỳ cựu Vozinha với hàng loạt pha cứu thua xuất sắc, giúp đội nhà giữ sạch lưới trước 27 pha dứt điểm của các cầu thủ Tây Ban Nha. Sau trận, anh được bầu là cầu thủ xuất sắc nhất trận. Các cầu thủ Cape Verde lùi sâu phòng ngự nhưng không hề thi đấu tiêu cực khi chỉ phạm 1 lỗi trong suốt trận đấu, phá kỷ lục đội phạm lỗi ít nhất trong một trận đấu ở World Cup kể từ năm 1966. Sau trận đấu, chính Huấn luyện viên Tây Ban Nha Luis De La Fuente đã dành lời khen cho đối thủ: "Cape Verde tổ chức lối chơi rất tốt. Họ lùi sâu phòng ngự, không để hở bất kỳ khoảng trống nào. Chúng tôi vẫn có cơ hội, nhưng thiếu sự tươi mới cần thiết. Khi bóng không chịu vào lưới thì phải chấp nhận thôi".

Thủ môn Vozinha của đội tuyển Cape Verde có một ngày thi đấu xuất sắc.

Ngay ở bảng H, đội tuyển Saudi Arabia cũng gây bất ngờ khi cầm hòa Uruguay với tỷ số 1-1, thậm chí đại diện Tây Á còn ghi bàn trước, khiến các cầu thủ đến từ Nam Mỹ mướt mồ hôi mới tìm được bàn thắng gỡ hòa vào cuối trận. Kết quả này khiến cả 4 đội ở bảng H đều có 1 điểm sau lượt 1, tạo nên cục diện khó lường bậc nhất tại World Cup 2026.

Trước đó, dù chịu một quả phạt đền có phần thiếu rõ ràng, Qatar cũng cầm hòa Thụy Sĩ 1-1 để tiếp tục nuôi mộng vượt qua vòng đấu bảng. Một đội bóng nữa cũng đáng được ngợi khen đó là Haiti đến từ Caribe. Dù thất bại trước Scotland với tỷ số 0-1, Haiti thi đấu không hề kém cạnh. Các chỉ số chuyên môn cho thấy chính Haiti mới là đội tạo ra nhiều cơ hội ăn bàn rõ rệt hơn; nhất là tình huống đánh đầu cận thành hỏng ăn của Pierrot ở phút 85 đã khiến các cổ động viên Scotland trải qua những giây phút thót tim. Dù không thể giành điểm trong ngày trở lại World Cup sau 52 năm, màn trình diễn của Haiti vẫn để lại nhiều tín hiệu tích cực.

Nếu Haiti, Cape Verde, Qatar và Saudi Arabia là những đại diện tiêu biển cho những đội bóng bị đánh giá thấp đang từng bước thu hẹp khoảng cách với các cường quốc, thì các đội tuyển được xem là ông lớn của châu Á như Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc đã chứng tỏ được thực lực vững vàng của mình để cạnh tranh sòng phẳng ở sân chơi lớn nhất hành tinh. Hàn Quốc tạo nên màn ngược dòng đầy cảm xúc để đánh bại Cộng hòa Czech 2-1 trong trận ra quân tại bảng A. Chiến thắng này cho thấy đội bóng châu Á đủ bản lĩnh và chất lượng để đánh bại đối thủ châu Âu bằng chính năng lực chuyên môn. Nhật Bản cũng cầm hòa Hà Lan 2-2 trong trận đấu đầy kịch tính dù 2 lần bị vượt lên dẫn trước. Đặc biệt, đội tuyển Úc đã bất ngờ hạ gục Thổ Nhĩ Kỳ 2-0, đội bóng sở hữu nhiều cầu thủ đang thi đấu ở các câu lạc bộ hàng đầu châu Âu. Cùng với các đội bóng châu Á, đội tuyển Morocco của châu Phi cũng cầm hòa Brazil 1-1 trong một trận đấu ngang ngửa. Những kết quả ấn tượng đó gửi đi một thông điệp chung: Các đội bóng châu Á, châu Phi không còn đến World Cup để "gây bất ngờ" nữa mà họ đến để cạnh tranh thực sự, thách thức vị thế của các cường quốc và khẳng định chỗ đứng ngày càng vững chắc của mình trên bản đồ bóng đá thế giới.

Trung vệ Arab Saudi Al Amri (áo xanh lá) đá bồi làm bó tay thủ môn Uruguay Fernando Muslera ở trận ra quân bảng H ngày 15-6. Ảnh: AP

Bóng đá thế giới đang phẳng dần
Tất cả những kết quả ấy không phải ngẫu nhiên. Đó là sản phẩm của một quá trình toàn cầu hóa bóng đá mạnh mẽ trong 2 thập kỷ qua. Cầu thủ Nhật Bản, Hàn Quốc, Morocco giờ đây khoác áo các câu lạc bộ ở những nền bóng đá hàng đầu thế giới như Anh, Tây Ban Nha, Đức, Pháp, Hà Lan… Hwang In-beom - người hùng quyết định chiến thắng cho Hàn Quốc đang thi đấu cho Feyenoord (Hà Lan); Ismael Saibari - người ghi bàn vào lưới Brazil cho Morocco đang là tiền đạo của Câu lạc bộ PSV Eindhoven (Hà Lan) và vừa được Bayern Munich chuyển nhượng với giá 50 triệu USD; Daichi Kamada - người ghi bàn cho đội tuyển Nhật Bản đang thi đấu cho Crystal Palace (Anh)… Họ được tập luyện theo giáo án hiện đại, tiếp xúc với triết lý chiến thuật đỉnh cao, và quan trọng hơn họ không còn bị ám ảnh bởi mặc cảm yếu thế khi đối đầu với các đội bóng cường quốc châu Âu hay Nam Mỹ. Thậm chí, đa phần các cầu thủ của đội tuyển Morocco (từng vào bán kết World Cup 2022) đều sinh ra, lớn lên ở châu Âu, được hấp thụ văn hóa bóng đá như các cầu thủ bản địa. Chính vì vậy, khoảng cách trình độ giữa họ với các cầu thủ hàng đầu thế giới không còn quá cách biệt.

Cũng cần nói thêm, với việc các dữ liệu thống kê, băng hình ghi cảnh tập luyện, thi đấu của các đội bóng lớn được cung cấp đầy đủ, các huấn luyện viên của đội bóng được đánh giá là "cửa dưới" sẽ tìm ra cách khắc chế các điểm mạnh của đối thủ. Đội tuyển Cape Verde đã khắc chế thành công đội tuyển Tây Ban Nha là một ví dụ điển hình.

Đội tuyển Nhật Bản hòa Hà Lan 2-2 ở trận ra quân bảng F ngày 15-6. Ảnh: AP

Saudi Arabia, Qatar tuy không có nhiều cầu thủ thi đấu ở nước ngoài như Nhật Bản hay Hàn Quốc nhưng việc giải vô địch quốc gia của họ thu hút các ngôi sao đẳng cấp thế giới đến thi đấu cũng phần nào giúp nâng tầm các cầu thủ trong nước. Các hậu vệ Saudi Arabia thường xuyên đối mặt với những chân sút lừng lẫy như Cristiano Ronaldo, Karim Benzema… qua đó tích lũy thêm kinh nghiệm và bản lĩnh để tự tin hơn khi bước ra sân chơi lớn nhất hành tinh.

Cape Verde, Haiti, Saudi Arabia, Hàn Quốc, Nhật Bản, Morocco... mỗi cái tên là một lời nhắc nhở rằng ở World Cup 2026 không có trận đấu nào là dễ với các đội bóng chiếu trên. Những tấm bản đồ cũ vẽ rõ ranh giới giữa mạnh và yếu, giữa trung tâm và ngoại vi đang dần bị xóa nhòa không phải bởi may mắn, mà bởi nỗ lực, tầm nhìn và sự phát triển thực chất. World Cup 2026 vẫn còn ở phía trước với rất nhiều thử thách. Liệu những đội bóng này có tiếp tục duy trì đà thăng hoa để tạo nên những kỳ tích lớn hơn, hay những kết quả vừa qua chỉ là những bất ngờ của giai đoạn đầu giải? Câu trả lời sẽ dần được hé lộ trong những lượt trận tiếp theo. Tuy nhiên, ngay từ lúc này, họ đã chứng minh rằng bất kỳ đội bóng nào muốn chinh phục World Cup cũng sẽ phải đối mặt với những thử thách lớn hơn bao giờ hết.