Thế giới hào nhoáng, góc tối tại Stanford

Ảnh: Stanford.

“Tôi đã có nhiều cuộc gặp riêng với giới tỷ phú hơn là những buổi hẹn hò tình cảm”, theo chia sẻ về đời sống tại Stanford trong cuốn sách.

Điều này không khó hiểu vì danh sách cựu sinh viên có Sergey Brin và Larry Page, những người đồng sáng lập Google, Sam Altman của OpenAI hay người sáng lập Snapchat, Evan Spiegel.

Vì vậy, các nhà đầu tư mạo hiểm thường xuyên lui tới khuôn viên trường, cố gắng tìm kiếm những thanh thiếu niên có thể trở thành ngôi sao lớn tiếp theo. Bất kỳ sinh viên Stanford nào cũng có thể thay đổi thế giới.

Stanford là nơi của những điều xa xỉ

Baker, cũng là sinh viên tại Stanford, thấy mình bị đánh giá và nghiên cứu như một con ngựa trong chuồng huấn luyện. Baker được mời ăn tối sang trọng, được kể cho nghe về những hòn đảo riêng. "Nó rất tuyệt," bạn gái của một tỷ phú tiền điện tử cho biết.

Hay một CEO về AI kể về "những bữa tiệc đấu vật kiểu Iliad", nơi người tham gia phải đọc các đoạn trích từ sử thi Iliad và cởi quần áo để vật lộn với những người khác.

Giới tỷ phú cũng sẵn sàng chi tiền cho bất kỳ ai tại Stanford có ý tưởng khởi nghiệp. Các câu lạc bộ trong trường đã huy động được những khoản tiền khổng lồ và một quán cà phê nhỏ bên ngoài thư viện chật kín các nhà đầu tư đến nghe thuyết trình. Nhiều người thậm chí "có vốn đầu tư trước khi có ý tưởng", với con số lên đến hàng triệu USD.

Baker, 21 tuổi, nói: "Điều đáng kinh ngạc là những điều đó được coi là bình thường. Không còn ngạc nhiên nữa khi một sinh viên mới dạy bạn cách uống bia nhanh bỏ học sau đó chỉ vài tháng và công ty của cậu ta vào thời điểm bạn tốt nghiệp sẽ trị giá 1,4 tỷ USD".

Cuốn sách ra mắt ngày 19/5. Ảnh: Penguin.

Baker không đi theo con đường này. Thay vào đó, Baker tự biến mình thành nhà điều tra hàng đầu của trường. Trong năm đầu tiên, Baker đã viết một loạt bài báo cho tờ báo của trường dẫn đến việc hiệu trưởng Stanford phải từ chức.

Baker cũng trở thành sinh viên đầu tiên của Stanford giành được giải thưởng George Polk, một trong những giải thưởng lớn nhất trong ngành báo chí Mỹ.

Với cuốn sách mới, Baker cho biết: “Bạn biết đấy, điều tuyệt vời về Stanford là thực sự có những người nổi tiếng theo học ở đây. Những người cùng khóa với tôi bao gồm các vận động viên Olympic, những người sáng lập các công ty rất lớn. Tôi chỉ viết về những gì tôi thấy”.

Bức màn đen tối tại Stanford

Baker là con của hai nhà báo nổi tiếng tại Mỹ: Peter Baker, phóng viên chuyên đưa tin về Nhà Trắng của tờ The New York Times, và Susan Glasser, nhà báo của tờ The New Yorker. Tuy nhiên, Baker đã nhập học tại Stanford vào năm 2022 để học khoa học máy tính, với ý định trở thành một kỹ sư xuất sắc. “Tôi đến đó với suy nghĩ rằng việc đưa tin cho tờ báo sinh viên có thể sẽ trở thành một sở thích”, Baker cho hay.

Nhưng Baker vẫn đến tòa soạn, đề nghị viết về khung cảnh tiệc tùng ở Stanford sau khi trường ra quy định hạn chế các hoạt động này.

Trường đại học cấm các bữa tiệc trong ký túc xá, cấm rượu và thành lập một ủy ban kiểm duyệt tiệc tùng. Kết quả là sinh viên chen chúc nhau để tham gia những bữa tiệc đã được xin phép thành công hoặc kéo nhau ra khỏi khuôn viên trường và đến những khu vực kém an toàn nhất của San Francisco để nhậu nhẹt.

Câu chuyện của Baker gây được tiếng vang với hàng chục cuộc phỏng vấn, đưa ra yêu cầu trả lời với ban quản lý, thu thập email nội bộ và xây dựng các nguồn tin ẩn danh.

“Stanford có ngân sách hàng năm cao hơn 116 quốc gia và cao hơn khoảng 10 tiểu bang của Mỹ. Tôi nghĩ rằng những tổ chức như thế này cần phải được giám sát một cách thích đáng”, Baker chia sẻ.

Từ đây, có nguồn tin mách nước cho Baker về các sai phạm trong nghiên cứu khoa học của nhà thần kinh học Marc Tessier-Lavigne, hiệu trưởng của Stanford. Vụ điều tra của Baker sau đó khiến Tessier-Lavigne phải từ chức.

Có một cảnh trong cuốn sách của Baker mô tả cuộc gặp gỡ với Tessier-Lavigne tại một sự kiện thảo luận về chủ nghĩa bài Do Thái. Baker viết: “Ông ta chỉ nhìn chằm chằm vào tôi. Ánh mắt lạnh như băng của ông ta như xuyên thấu tôi. Tôi chưa bao giờ đối mặt với một ánh nhìn đầy căm thù như vậy”.

Không chỉ có những điều đen tối trong thế giới giảng viên. Elizabeth Holmes, một sinh viên Stanford từng hứa hẹn sẽ cách mạng hóa xét nghiệm máu, hiện ngồi tù vì tội gian lận.

Trong năm đầu tiên của Baker, người sáng lập sàn giao dịch tiền điện tử Sam Bankman-Fried đã bị dẫn độ từ Bahamas và bị quản thúc tại gia ở nhà bố mẹ ông ta, những người cũng là giáo sư luật tại Stanford.

Dù được xem là thần đồng của Thung lũng Silicon, Bankman-Fried giờ đây cũng đang ngồi tù, trùng hợp thay, vì tội gian lận.

Baker nói: “Nếu bạn muốn hiểu Elizabeth Holmes hay Sam Bankman-Fried lại thành ra như vậy, bạn phải hiểu cách thế hệ doanh nhân tiếp theo của Thung lũng Silicon đang được đào tạo. Và câu trả lời là họ đang được dạy dỗ để thực hiện gian lận nhưng không bị phát hiện và không bị kiểm soát”.

Giờ đây, Baker sắp tốt nghiệp và đã quá tuổi để được mời đến các bữa tiệc du thuyền. “Bạn chỉ có một khoảng thời gian nhất định để chứng tỏ bản thân. Có một số nhà đầu tư mạo hiểm chỉ tài trợ cho sinh viên năm nhất và năm hai. Đến khi bạn học năm ba, bạn đã quá tuổi đối với họ”, Baker chia sẻ.

Hứa hẹn những tình tiết ly kỳ như vậy, không khó để hiểu vì sao cuốn sách đã được Warner Bros. và nhà sản xuất huyền thoại Hollywood Amy Pascal mua bản quyền chuyển thể phim.