Thế hệ F2 vào 'ghế nóng' loạt tập đoàn Việt: Ai đang kế nghiệp những đế chế nghìn tỉ?

Tỷ phú Phạm Nhật Vượng và 2 con trai

Những cuộc chuyển giao tại VinFast, REE

Một trong những diễn biến mới nhất là thay đổi nhân sự cấp cao tại VinFast và GSM.

Ngày 12.9, VinFast công bố ông Phạm Nhật Quân Anh, hiện là Chủ tịch VinFast toàn cầu, sẽ kiêm nhiệm Tổng giám đốc VinFast toàn cầu thay ông Phạm Nhật Vượng. Ông Quân Anh đồng thời được bổ nhiệm làm Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc VinFast Việt Nam.

Trước đó, tháng 5.2026, ông Quân Anh được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng quản trị VinFast. Sinh năm 1993, ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí tại VinFast và các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup trước khi bước lên vị trí lãnh đạo cao nhất tại hãng xe.

Tại GSM, ông Phạm Nhật Minh Hoàng, sinh năm 2000, cũng được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc GSM toàn cầu và Tổng giám đốc GSM Việt Nam. Trước đó, ông từng đảm nhiệm một số vị trí tại VinFast, Green Future, VinSmart Future và GSM.

Những thay đổi này cho thấy thế hệ F2 trong gia đình ông Phạm Nhật Vượng đang ngày càng tham gia sâu hơn vào hoạt động điều hành các doanh nghiệp trong hệ sinh thái.

Tại Công ty cổ phần Cơ Điện Lạnh (REE), quá trình chuyển giao diễn ra theo cách khác.

Tháng 7.2026, bà Nguyễn Thị Mai Thanh từ nhiệm Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) để giữ chức Chủ tịch Ủy ban Chiến lược trực thuộc HĐQT, còn ông Nguyễn Ngọc Thái Bình (con trai bà Thanh) đảm nhiệm vị trí Tổng giám đốc.

Ông Nguyễn Ngọc Thái Bình ngồi "ghế nóng" khi đã có 18 năm làm việc tại REE và được giới thiệu là am hiểu sâu hoạt động kinh doanh cũng như chiến lược phát triển. Trước đó, ông từng giữ chức Giám đốc tài chính và Phó tổng giám đốc REE.

F2 tăng sở hữu, chuẩn bị vị trí kế nhiệm

Không phải trường hợp nào thế hệ F2 cũng tiếp quản ngay vị trí điều hành. Tại Hòa Phát, quá trình chuyển giao thể hiện rõ hơn ở khía cạnh sở hữu.

Tháng 3.2026, ông Trần Vũ Minh, con trai Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Hòa Phát Trần Đình Long, đăng ký mua thêm 50 triệu cổ phiếu HPG.

Trước giao dịch, ông Minh sở hữu hơn 176,3 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 2,3% vốn điều lệ Hòa Phát. Nếu giao dịch hoàn tất, tỷ lệ sở hữu dự kiến tăng lên khoảng 2,95%.

Trường hợp này cho thấy quyền lực trong doanh nghiệp gia đình không chỉ thể hiện qua chức danh quản lý. Việc gia tăng sở hữu cổ phần cũng có thể là một phần trong quá trình hình thành vị thế của thế hệ kế cận.

Còn tại Novaland, quá trình chuyển giao diễn ra rõ nét hơn ở cấp lãnh đạo.

Tháng 4.2026, ông Bùi Thành Nhơn rời vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland), nhường vị trí này cho con trai là ông Bùi Cao Nhật Quân. Ông Bùi Thành Nhơn đồng thời không còn là người đại diện pháp luật của Novaland.

Ông Bùi Cao Nhật Quân, sinh năm 1982, từng đảm nhiệm nhiều vị trí tại Novaland và hệ sinh thái Nova, trong đó có Tổng giám đốc Novaland giai đoạn 2007-2012, thành viên Hội đồng quản trị Novaland và các vị trí quản lý tại NovaGroup, Nova Holding.

Chuyển giao quyền lực không đồng nghĩa thừa kế

Điểm đáng chú ý trong các trường hợp trên là cần phân biệt giữa chuyển giao quyền điều hành, chuyển giao quyền sở hữu và thừa kế tài sản.

Một người con được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Tổng giám đốc không đồng nghĩa người đó đã sở hữu doanh nghiệp. Chức danh quản lý gắn với quyền điều hành và trách nhiệm đối với hoạt động của công ty, trong khi quyền sở hữu được xác định thông qua cổ phần hoặc phần vốn góp.

Ngược lại, việc một người con sở hữu lượng cổ phiếu lớn cũng không đồng nghĩa người đó đã tiếp quản toàn bộ quyền điều hành doanh nghiệp. Quyền biểu quyết, cơ cấu cổ đông, Hội đồng quản trị và các quy định quản trị doanh nghiệp vẫn quyết định phạm vi quyền lực của cổ đông.

Đây là lý do quá trình kế nhiệm tại các doanh nghiệp gia đình thường diễn ra trong nhiều năm. Thế hệ F2 có thể bắt đầu bằng việc tham gia điều hành, sau đó đảm nhận vị trí cao hơn hoặc từng bước gia tăng sở hữu cổ phần.

Nhìn từ VinFast, REE, Hòa Phát, Novaland hay một số doanh nghiệp khác, thế hệ F2 tại Việt Nam đang dần chuyển từ vị trí “người kế nghiệp” sang vai trò trực tiếp tham gia ra quyết định.

Vì vậy, những cuộc chuyển giao đang diễn ra tại các doanh nghiệp gia đình lớn không đơn thuần là câu chuyện “cha truyền con nối”, mà còn là phép thử đối với năng lực của thế hệ kế tiếp trong việc duy trì và phát triển những giá trị mà thế hệ sáng lập đã gây dựng.