The Odyssey: Cách Christopher Nolan biến sử thi 3.000 năm tuổi thành hiện tượng phòng vé

Sau ba tuần công chiếu, The Odyssey đã vượt mốc 1 tỷ USD doanh thu toàn cầu, trở thành một trong những tác phẩm đáng chú ý của phòng vé năm 2026. Thành tích càng gây chú ý khi bộ phim dài gần ba tiếng, được chuyển thể từ trường ca Hy Lạp có lịch sử gần 3.000 năm và đặt trọng tâm vào trải nghiệm điện ảnh trên màn ảnh rộng.

Đằng sau những con số phòng vé là một dự án mang đậm phong cách làm phim của đạo diễn Christopher Nolan: ưu tiên bối cảnh thật, phương tiện thật và những thử thách vật lý thực tế thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kỹ xảo hình ảnh. Cùng với đó, The Odyssey cũng mở ra một cột mốc mới trong sự nghiệp của nam diễn viên Tom Holland khi anh bước ra khỏi hình ảnh “Người Nhện” quen thuộc để đảm nhận một nhân vật có hành trình trưởng thành nhiều chiều hơn.

Sử thi gần 3.000 năm tuổi chạm mốc tỷ USD

Theo số liệu trong tư liệu, The Odyssey đạt 429,65 triệu USD tại Bắc Mỹ và 578,8 triệu USD từ các thị trường quốc tế, đưa tổng doanh thu lên 1,008 tỷ USD sau ba tuần công chiếu. Với đà tăng trưởng này, tác phẩm có khả năng tiếp tục cạnh tranh vị trí phim ăn khách nhất trong sự nghiệp của đạo diễn Christopher Nolan.

Đáng chú ý, bộ phim gia nhập “câu lạc bộ tỷ USD” trước khi phát hành tại Trung Quốc. Riêng định dạng IMAX đã đóng góp 257 triệu USD vào tổng doanh thu. Nhu cầu đối với các suất chiếu IMAX tại một số thị trường lớn như Los Angeles và New York cũng duy trì ở mức cao, cho thấy sức hút của bộ phim vẫn chưa hạ nhiệt.

Ngay từ giai đoạn đầu ra rạp, The Odyssey đã cho thấy tiềm năng thương mại lớn. Bộ phim thu 17,6 triệu USD từ các suất chiếu sớm tối thứ Năm tại Mỹ, trong khi Oppenheimer, tác phẩm trước đó của đạo diễn Christopher Nolan, từng đạt 10,5 triệu USD ở cùng loại suất chiếu.

Tại Việt Nam, The Odyssey cũng ghi nhận kết quả tích cực ở hệ thống IMAX, đồng thời đạt hơn 30 tỷ đồng doanh thu phòng vé trong ngày đầu phát hành theo số liệu được cung cấp.

Thành công thương mại đi cùng phản hồi tích cực từ khán giả và giới chuyên môn. Theo tư liệu, bộ phim đạt 94% điểm đánh giá của giới phê bình và 97% từ hơn 10.000 lượt đánh giá của khán giả trên Rotten Tomatoes. Trên IMDb, hơn 161.000 tài khoản chấm phim 8,5/10, trong khi Metacritic ghi nhận 89 điểm Metascore, thuộc nhóm “Universal Acclaim”, tức mức đánh giá cao nhất theo hệ thống của nền tảng này.

Những con số trên phần nào cho thấy thành công của The Odyssey không chỉ dựa vào tên tuổi của đạo diễn Christopher Nolan hay dàn diễn viên ngôi sao. Bộ phim còn giải được bài toán khó của một tác phẩm sử thi hiện đại: duy trì quy mô lớn của điện ảnh giải trí nhưng vẫn tạo được sự hưởng ứng từ cả khán giả đại chúng lẫn giới phê bình.

Đưa cả đoàn phim ra biển thật

Một trong những yếu tố tạo nên dấu ấn của The Odyssey nằm ở cách đạo diễn Christopher Nolan và ê-kíp lựa chọn tái hiện hành trình vượt biển của người anh hùng Odysseus.

Đoàn phim quyết định quay trên biển thật và sử dụng tàu có khả năng vận hành thực tế thay vì tái tạo phần lớn không gian bằng kỹ thuật số. Điều này biến việc tìm kiếm, chế tạo và vận hành tàu thành một trong những thách thức lớn nhất của quá trình sản xuất.

Người chịu trách nhiệm biến ý tưởng này thành hiện thực là điều phối viên hàng hải Neil Andrea, cộng sự từng làm việc với đạo diễn Christopher Nolan trong Dunkirk và Tenet. Ông cũng từng tham gia các dự án như Cast Away, loạt phim Cướp biển vùng Caribbean và hai phần Mission: Impossible gần đây.

Theo điều phối viên hàng hải Neil Andrea, khó khăn lớn nhất ban đầu là tìm đủ số tàu phù hợp. Cuối cùng, ê-kíp phải kết hợp cả hai phương án: tìm kiếm những con tàu có sẵn và tự chế tạo thêm những phương tiện cần thiết.

Con tàu chính được nhân vật Odysseus sử dụng là Draken Harald Hårfagre, một thuyền chiến Viking được chế tạo theo kích thước thực. Phần thân tàu và hệ thống dây buồm có nhiều điểm tương đồng với những nghiên cứu về loại tàu thời Mycenaean mà Odysseus có thể từng sử dụng, vì vậy bộ phận mỹ thuật chỉ cần thực hiện một số điều chỉnh.

Quan trọng hơn, Draken không phải đạo cụ chỉ phục vụ hình ảnh. Con tàu có khả năng đi biển thực sự và từng hai lần vượt Đại Tây Dương. Một đội thủy thủ chuyên nghiệp cũng tham gia cùng đoàn phim.

Tuy nhiên, chỉ khoảng một nửa số người trên tàu là thủy thủ thực thụ. Vì vậy, các diễn viên vào vai thủy thủ đoàn của Odysseus phải học cách kéo buồm, điều khiển tàu và sử dụng mái chèo.

Ngay cả việc chèo thuyền cũng tiềm ẩn nguy hiểm. Khi tàu di chuyển với tốc độ cao, nếu mái chèo va vào mặt nước sai thời điểm, người chèo có nguy cơ bị thương hoặc thậm chí bị hất khỏi tàu. Đạo diễn Christopher Nolan sau đó đưa chính chi tiết này vào bộ phim.

Đoàn phim thực hiện các cảnh trên mặt nước tại nhiều địa điểm ở Morocco, Italy, Hy Lạp, Ireland và Scotland, với điều kiện thời tiết khác nhau.

Điều phối viên hàng hải Neil Andrea nhớ lại trong ngày quay đầu tiên trên biển ở Hy Lạp, sức gió lên tới 111 km/h. Điều kiện khắc nghiệt đến mức người dân địa phương nhìn đoàn làm phim như thể họ đã “phát điên”. Tuy nhiên, ê-kíp vẫn tiến hành công việc theo từng bước để bảo đảm an toàn.

Thử thách càng lớn khi tổ quay phim và âm thanh phải thực hiện công việc ngay trên những con tàu thật giữa đại dương, trong đó có việc vận hành các máy quay IMAX nặng hơn 100 kg.

Khi quá trình sản xuất khép lại, đội tàu đã di chuyển hàng nghìn hải lý, trải qua bão, sóng lớn và nhiệt độ thấp.

Việc sử dụng biển thật, tàu thật và đặt diễn viên trực tiếp vào môi trường khắc nghiệt không chỉ là lựa chọn kỹ thuật. Đây còn là một phần quan trọng trong cách đạo diễn Christopher Nolan xây dựng trải nghiệm điện ảnh cho The Odyssey: để sức nặng của con tàu, chuyển động của sóng, gió và không gian đại dương hiện diện trực tiếp trước máy quay.

Nam diễn viên Tom Holland bước ra khỏi chiếc mặt nạ Spider-Man

Nếu tài tử Matt Damon đảm nhận trung tâm hành trình trở về với vai Odysseus, nam diễn viên Tom Holland đại diện cho một hành trình khác của The Odyssey: quá trình trưởng thành của Telemachus.

Telemachus là con trai duy nhất của Odysseus và Penelope. Khi người cha vắng mặt nhiều năm sau Chiến tranh thành Troy, chàng trai trẻ lớn lên giữa tình cảnh bất ổn tại Ithaca, nơi hàng loạt quý tộc tìm cách cưới Penelope nhằm chiếm đoạt ngai vàng.

Trước tình thế ấy, Telemachus quyết định lên đường tìm kiếm tung tích của cha. Hành trình không chỉ là cuộc truy tìm Odysseus mà còn trở thành quá trình trưởng thành của một chàng trai phải học cách bảo vệ mẹ, gia đình và tương lai của vương quốc.

Vai diễn cũng mang ý nghĩa đáng chú ý đối với sự nghiệp của nam diễn viên Tom Holland.

Sau khi được biết đến rộng rãi với vai Peter Parker/Spider-Man trong Vũ trụ Điện ảnh Marvel, nam diễn viên từng bước mở rộng lựa chọn diễn xuất qua The Devil All the Time, The Lost City of Z và loạt phim The Crowded Room. Với The Odyssey, anh tiếp tục thử sức trong một dự án có quy mô và phương pháp sản xuất khác biệt.

Đạo diễn Christopher Nolan dành nhiều lời đánh giá tích cực cho nam diễn viên Tom Holland, nhận xét anh là “một trong những diễn viên xuất sắc nhất của thế hệ mình”.

Theo đạo diễn Christopher Nolan, xét trên một phương diện quan trọng, The Odyssey cũng là câu chuyện trưởng thành của Telemachus. Ông đánh giá nam diễn viên Tom Holland có sự tận tâm, khả năng tập trung và sự tinh tế cần thiết để thể hiện những lớp tính cách phức tạp của nhân vật.

Bản thân nam diễn viên Tom Holland cho biết việc làm việc với hệ thống máy quay IMAX khiến anh gần như phải “trở về vạch xuất phát” với tư cách một diễn viên. Những kỹ thuật từng quen thuộc khi diễn trước máy quay kỹ thuật số hoặc các thiết bị nhỏ hơn không còn hoàn toàn phù hợp, buộc anh phải thích nghi với phương pháp làm việc của đạo diễn Christopher Nolan và ê-kíp.

Ngay cả kinh nghiệm hơn một thập niên thực hiện những cảnh hành động cũng không khiến thử thách trở nên đơn giản.

Khi vào vai Spider-Man, nam diễn viên Tom Holland thường thực hiện các cảnh giao đấu với khuôn mặt được che bởi mặt nạ. Trong The Odyssey, anh không chỉ phải thực hiện động tác nhanh và chính xác mà còn phải thể hiện biểu cảm, phản ứng trước đối thủ và diễn biến tâm lý của Telemachus ngay trong từng pha hành động.

Theo nam diễn viên Tom Holland, đạo diễn Christopher Nolan yêu cầu mọi chuyển động trong cảnh giao đấu phải gắn với nhân vật và góp phần thúc đẩy câu chuyện. Điều này buộc anh phải đưa nhiều yếu tố diễn xuất hơn vào những phân đoạn vốn đòi hỏi cao về thể lực và kỹ thuật.

Đạo diễn Christopher Nolan cũng ghi nhận khả năng vận động của nam diễn viên Tom Holland khi anh phải ghi nhớ từng động tác, thực hiện với tốc độ và độ chính xác cao rồi lặp lại liên tục trong nhiều ngày quay.

Với nam diễn viên Tom Holland, được làm việc cùng đạo diễn Christopher Nolan và dàn diễn viên của The Odyssey gợi lại cảm giác khi anh mới 18 tuổi, lần đầu xuất hiện trên phim trường cùng các ngôi sao của loạt Avengers.

Thành công từ trải nghiệm điện ảnh

The Odyssey chuyển thể từ sử thi Hy Lạp của Homer, kể hành trình của Odysseus trở về Ithaca sau Chiến tranh thành Troy. Tài tử Matt Damon đảm nhận vai Odysseus, nữ diễn viên Anne Hathaway vào vai Penelope, còn nam diễn viên Tom Holland hóa thân thành Telemachus.

Dàn diễn viên còn có nữ diễn viên Zendaya trong vai nữ thần Athena, nữ diễn viên Charlize Theron trong vai Calypso và nam diễn viên Robert Pattinson trong vai Antinous.

Tuy nhiên, đạo diễn Christopher Nolan không chỉ tái hiện hành trình vượt qua quái vật, thần linh và những vùng biển hiểm nguy của Odysseus. Tác phẩm còn khai thác tổn thương, mặc cảm và hệ lụy của chiến tranh.

Cuộc chiến thành Troy trở thành điểm khởi đầu cho câu chuyện về những người sống sót, trong đó Odysseus phải đối diện với những lựa chọn trong quá khứ, còn Telemachus trưởng thành trong một thế giới chịu ảnh hưởng sâu sắc từ sự vắng mặt của người cha. Cách tiếp cận này giúp bộ phim mở rộng khỏi khuôn khổ của một câu chuyện phiêu lưu thần thoại đơn thuần, hướng đến các vấn đề về bạo lực, sự tha thứ và hành trình tìm lại chính mình.

Tác phẩm đồng thời sử dụng cách kể phi tuyến tính quen thuộc trong điện ảnh của đạo diễn Christopher Nolan, xoay quanh hai giá trị quan trọng của văn hóa Hy Lạp cổ đại là lòng hiếu khách và hành trình trở về. Thay vì xây dựng một thế giới thần thoại hoàn toàn hào nhoáng, bộ phim hướng tới hình ảnh một xã hội hậu chiến kiệt quệ, được nhìn qua trải nghiệm của Odysseus.

Nhìn từ thành tích phòng vé, việc một bộ phim dài gần ba tiếng, được chuyển thể từ sử thi hàng nghìn năm tuổi, vượt mốc 1 tỷ USD cho thấy những tác phẩm được xây dựng như một trải nghiệm dành riêng cho màn ảnh rộng vẫn có khả năng thu hút khán giả.

Song thành công của The Odyssey không chỉ nằm ở quy mô.

Những con tàu thật, biển thật, điều kiện quay khắc nghiệt, máy quay IMAX cồng kềnh và việc các diễn viên phải trực tiếp thích nghi với môi trường quay đã trở thành một phần trong cách tác phẩm tạo cảm giác chân thực cho người xem.

Từ doanh thu vượt 1 tỷ USD, phản hồi tích cực của khán giả và giới chuyên môn đến sức hút của định dạng IMAX, The Odyssey tiếp tục cho thấy sức mạnh của cách làm phim mà đạo diễn Christopher Nolan kiên trì theo đuổi: biến kỹ thuật và quy mô sản xuất thành một phần của trải nghiệm kể chuyện, qua đó tạo lý do để khán giả tìm đến rạp.

Với cách tiếp cận ấy, một câu chuyện đã tồn tại gần 3.000 năm không chỉ được kể lại bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, mà còn tìm thấy sức sống mới giữa thị trường Hollywood đương đại.