Thể thao người khuyết tật: Bản lĩnh và khát vọng hòa nhập

Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ người khuyết tật tương đối cao trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với hơn 7 triệu người, chiếm khoảng 7,06% dân số. Trong bối cảnh đó, hoạt động thể dục thể thao không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe mà còn trở thành môi trường giúp người khuyết tật rèn luyện ý chí, tăng cường sự tự tin và từng bước hòa nhập xã hội.

Kình ngư Võ Thanh Tùng nhận tấm Huy chương Vàng thứ 3 tại Asian Para Games 2018.

Những năm đầu phát triển, thể dục thể thao (TDTT) dành cho người khuyết tật (NKT) phải đối mặt với nhiều khó khăn: cơ sở vật chất thiếu thốn, đội ngũ huấn luyện viên chuyên biệt còn hạn chế, nguồn kinh phí eo hẹp, trong khi nhận thức xã hội và cơ chế chính sách hỗ trợ chưa đầy đủ.

Tuy nhiên, chính trong hoàn cảnh ấy, tinh thần vượt khó đã được hun đúc, tạo nền tảng cho những bước tiến mạnh mẽ về sau. Thể thao NKT Việt Nam dần khẳng định vị thế bằng ý chí và khát vọng vươn lên.

Năm 2000 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi Việt Nam lần đầu tham dự Paralympic Sydney 2000, mở ra quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng. Từ năm 2001, Việt Nam liên tục góp mặt tại đấu trường ASEAN Para Games và từng bước đạt được nhiều thành tích ấn tượng.

Đến nay, phong trào TDTT dành cho NKT đã lan rộng khắp cả nước, từ các trung tâm lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh đến nhiều địa phương khác, thu hút hàng chục nghìn người tham gia tập luyện thường xuyên.

Lực sĩ thể thao người khuyết tật Lê Văn Công được Đại sứ quán Pháp tặng Huy chương Thanh niên.

Trong bức tranh chung của thể thao người NKT, Thái Nguyên là một trong những địa phương có cách tiếp cận bài bản và hiệu quả. Không chỉ dừng lại ở việc phát triển phong trào, tỉnh đã từng bước hình thành hệ sinh thái thể thao dành cho NKT, từ tổ chức tập luyện, thi đấu đến các hoạt động hỗ trợ hòa nhập cộng đồng.

Theo ghi nhận từ Cục Thể dục thể thao, điểm đáng chú ý của Thái Nguyên là sự gắn kết giữa chính sách địa phương với nhu cầu thực tiễn của NKT, qua đó tạo nền tảng phát triển ổn định, lâu dài thay vì mang tính phong trào.

Hiện nay, đội tuyển thể thao NKT của tỉnh duy trì lực lượng khoảng 60 VĐV, tham gia thường xuyên các giải khu vực và toàn quốc, giành nhiều huy chương ở các môn thế mạnh. Trong đó có thể kể đến kỳ thủ cờ vua Trịnh Hữu Đạt với Huy chương Đồng tại Asean Paragames 13 năm 2025; các VĐV điền kinh như Triệu Tiến Quỳnh, Đỗ Xuân Tùng nhiều năm liền tham gia và giành thành tích cao tại các giải quốc gia.

Giải vô địch quốc gia các môn Cầu lông, Bóng bàn người khuyết tật năm 2026 được tỉnh Thái Nguyên đăng cai tổ chức.

Những kết quả này không chỉ khẳng định hướng đi đúng của địa phương mà còn cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của thể thao trong việc nâng cao chất lượng sống, tạo cơ hội hòa nhập và khẳng định giá trị cho NKT trong xã hội.

Ở khía cạnh thứ hai, năng lực đăng cai tổ chức các giải thể thao NKT cấp quốc gia của Thái Nguyên cũng được đánh giá cao. Việc tổ chức thành công các giải đấu không chỉ đòi hỏi cơ sở vật chất phù hợp mà còn cần kinh nghiệm điều hành, đội ngũ chuyên môn và sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều ngành.

Ông Trần Đức Thọ, Tổng Thư ký Ủy ban Paralympic Việt Nam, khẳng định: Thái Nguyên đã và đang đáp ứng tốt các yêu cầu này, qua đó góp phần chuẩn hóa công tác tổ chức thi đấu cho thể thao NKT ở Việt Nam. Quan trọng hơn, các giải đấu được tổ chức tại đây đã tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, nâng cao nhận thức xã hội và khuyến khích nhiều NKT tham gia tập luyện thể thao.

Từ góc nhìn quản lý, ông Phạm Đông Anh, Phó Trưởng Phòng Thể thao cho mọi người, Cục Thể dục thể thao Việt Nam, cho rằng: Thái Nguyên đóng vai trò “hạt nhân” trong chiến lược phát triển thể thao NKT toàn quốc. Đây không chỉ là nơi triển khai chính sách, mà còn là mô hình thực tiễn để nhân rộng, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền trong tiếp cận thể thao của NKT.