Thẻ vẫn trong ví, tiền vẫn mất: 12 dấu hiệu cảnh báo chip bị đánh tráo

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) vừa phát đi cảnh báo về hình thức gian lận “đánh tráo chip” (swapping chip) đối với thẻ thanh toán vật lý, gồm cả thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ. Theo cảnh báo của ngân hàng, kẻ gian tìm cách thay thế chip hợp lệ trên thẻ, sau đó lợi dụng chip bị lấy đi để thực hiện giao dịch mà chủ thẻ không hay biết.

Techcombank cũng cảnh báo thủ đoạn tương tự, trong đó đối tượng có thể lợi dụng sơ hở khi thanh toán tại quầy để can thiệp vào chip của thẻ. Ngân hàng khuyến nghị khách hàng luôn giữ thẻ trong tầm mắt và kiểm tra kỹ thẻ sau mỗi giao dịch.

Điểm khiến thủ đoạn này đáng lưu ý là chiếc thẻ vật lý có thể vẫn nằm trong tay chủ thẻ. Nếu không quan sát kỹ khu vực chip hoặc thường xuyên kiểm tra thông báo giao dịch, người sử dụng có thể không nhận ra dấu hiệu bất thường ngay lập tức.

Từ các nhóm dấu hiệu các ngân hàng cảnh báo, có thể hệ thống thành 12 biểu hiện trực quan để người dùng dễ kiểm tra:

1. Chip bị bong hoặc bong tróc

Một góc chip nhô lên, xuất hiện khe hở giữa chip và thân thẻ hoặc phần tiếp giáp không còn phẳng như trước là dấu hiệu cần chú ý.

2. Chip xuất hiện vết nứt

Nếu bề mặt chip có đường nứt rõ, nhất là khi thẻ không vừa trải qua va đập mạnh, người dùng nên kiểm tra lại tình trạng của thẻ.

3. Chip lệch khỏi vị trí ban đầu

Chip không còn nằm cân đối trong khuôn, khoảng cách giữa các cạnh không đều hoặc có biểu hiện đã từng bị tháo và gắn lại.

4. Chip lỏng, không chắc chắn

Khu vực chip có cảm giác không còn được cố định chắc với thân thẻ hoặc xuất hiện khe hở bất thường.

5. Chip không nằm khít với mặt thẻ

Chip nhô lên hoặc lõm xuống đáng kể so với bề mặt thẻ, mép tiếp giáp giữa chip và lớp nhựa không đồng đều.

6. Có dấu dán đè lên chip hoặc quanh chip

Lớp màng, vật liệu lạ hoặc dấu vết giống như từng được dán lên khu vực chip là biểu hiện không nên bỏ qua. VPBank cũng đưa “dán đè” vào nhóm dấu hiệu cần kiểm tra.

7. Xuất hiện keo dính bất thường quanh mép chip

Nếu quanh chip có chất kết dính, vệt keo hoặc phần nhựa khác với trạng thái thông thường, chủ thẻ nên ngừng sử dụng để kiểm tra.

8. Có vết cắt, vết cạy hoặc dấu tác động cơ học

Những đường cắt nhỏ, vết cạy tại mép chip hoặc dấu tách lớp có thể cho thấy khu vực này từng chịu tác động.

9. Trầy xước bất thường tập trung quanh chip

Thẻ sử dụng lâu ngày có thể xuất hiện vết xước thông thường. Tuy nhiên, nếu các vết xước tập trung tại mép chip hoặc có hình dạng bất thường thì cần thận trọng. VPBank cũng khuyến cáo kiểm tra các vết xước quanh chip.

10. Phần nhựa quanh chip cong, vênh hoặc biến dạng

Bề mặt thẻ không còn phẳng, khu vực sát chip bị cong hoặc có dấu hiệu biến dạng cũng nằm trong nhóm biểu hiện cần kiểm tra.

11. Khu vực chip đổi màu bất thường

Sự thay đổi màu sắc ở chip hoặc phần nhựa tiếp giáp, nếu xuất hiện đột ngột và khác rõ so với tình trạng trước đó, cần được lưu ý.

12. Contactless đột ngột không hoạt động

Đây là dấu hiệu vận hành đáng chú ý. VPBank cảnh báo trường hợp thẻ cắm vào máy POS vẫn sử dụng được nhưng tính năng Chạm - Contactless - không hoạt động có thể là một dấu hiệu cần kiểm tra nguy cơ chip bị can thiệp.

Việc xuất hiện một trong các dấu hiệu trên không đồng nghĩa chắc chắn thẻ đã bị đánh tráo chip, bởi thẻ vật lý cũng có thể hư hỏng trong quá trình sử dụng. Tuy nhiên, nếu nhiều biểu hiện xuất hiện cùng lúc, đặc biệt đi kèm giao dịch không do chủ thẻ thực hiện, người dùng cần xử lý ngay thay vì tiếp tục thử giao dịch.

Thẻ vẫn trong ví nhưng có giao dịch lạ: Cần xử lý ngay

Ngoài việc quan sát chiếc thẻ, chủ thẻ cần thường xuyên kiểm tra lịch sử và thông báo biến động giao dịch.

Techcombank khuyến cáo khách hàng chủ động liên hệ ngân hàng ngay khi phát hiện giao dịch bất thường hoặc nghi ngờ bị lừa đảo; đồng thời kiểm tra thẻ sau mỗi giao dịch và không để thẻ rời khỏi tầm mắt trong quá trình thanh toán.

Nếu nghi ngờ chip bị can thiệp, việc đầu tiên nên làm là khóa thẻ trên ứng dụng ngân hàng hoặc liên hệ ngay ngân hàng phát hành, sau đó kiểm tra các giao dịch gần nhất. Không nên tiếp tục mang thẻ thử tại nhiều ATM hoặc POS khác.

Người dùng cũng nên giữ nguyên hiện trạng chiếc thẻ, không tự bóc, cạy hoặc chỉnh lại chip; đồng thời cung cấp cho ngân hàng thông tin về các giao dịch bất thường để được hướng dẫn xử lý.

Giữ thẻ trong tầm mắt khi thanh toán

Theo khuyến cáo của VPBank, khách hàng nên thường xuyên kiểm tra các dấu hiệu bất thường quanh chip; ưu tiên hình thức thanh toán không tiếp xúc khi phù hợp; không giao thẻ cho người khác nếu không cần thiết và giám sát quá trình thanh toán bằng thẻ vật lý.

Techcombank cũng khuyến nghị không để người khác giữ thẻ hoặc để thẻ rời khỏi tầm mắt khi giao dịch, đồng thời kiểm tra kỹ thẻ sau mỗi lần thanh toán.

Một thao tác chỉ mất vài giây - nhìn lại vị trí chip trước và sau khi thanh toán - có thể giúp chủ thẻ sớm nhận ra những thay đổi bất thường.

Thông điệp quan trọng là: Giữ thẻ trong tầm mắt, kiểm tra chip sau giao dịch, theo dõi biến động tài khoản và khóa thẻ ngay khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ.