Thêm điểm tựa chăm sóc sức khỏe người dân vùng khó

Thông qua Đề án “Thực hiện Bảo hiểm y tế toàn dân và miễn phí khám bệnh, chữa bệnh Bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”, tỉnh triển khai hỗ trợ mua thẻ bảo hiểm y tế, giảm chi phí khám, chữa bệnh và tăng cường nhân lực y tế tại cơ sở. Các giải pháp hướng tới giảm gánh nặng tài chính, thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế, nhất là đối với người dân ở vùng miền núi, địa bàn còn nhiều khó khăn.

Sinh viên Trường Đại học Y - Dược (Đại học Thái Nguyên) tham gia hỗ trợ khám sức khỏe cho người dân tại xóm Nà Luông, xã Chợ Mới. Ảnh: Thu hà

Giảm gánh nặng chi phí, thêm an tâm điều trị

Với người mắc bệnh mạn tính, việc đến bệnh viện không chỉ dừng ở khám bệnh, lấy thuốc mà còn là quá trình chăm sóc sức khỏe lâu dài. Mỗi lần tái khám, ngoài thời gian đi lại, người bệnh còn phải tính toán các khoản chi trong khả năng của gia đình.

Tại Bệnh viện Chợ Mới, ông Ma Văn Dự, ở xóm Bản Áng, xã Thanh Thịnh, thường xuyên đến khám và điều trị bệnh tăng huyết áp. Dù đã có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT), trước đây ông vẫn phải tự chi trả 5% chi phí khám, chữa bệnh theo quy định. Với người phải điều trị lâu dài, khoản tiền mỗi lần có thể không lớn, nhưng cộng dồn qua nhiều đợt cũng trở thành gánh nặng cần cân nhắc.

“Việc được hỗ trợ phần chi phí phải tự thanh toán sẽ giúp những người có hoàn cảnh như mình giảm bớt nỗi lo mỗi khi đến viện. Sự hỗ trợ thiết thực ấy cũng giúp tôi yên tâm hơn trong quá trình điều trị” - ông Dự chia sẻ. 

Tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Kạn, bà Hà Thị Xuân cũng thường xuyên phải điều trị bệnh suy giãn tĩnh mạch. Có đợt điều trị kéo dài khoảng 5 ngày, có đợt lên tới cả chục ngày.

Mỗi lần nằm viện, bên cạnh nỗi lo về sức khỏe, bà còn phải tính toán khoản chi phí đồng chi trả BHYT. Với bà Xuân, chính sách hỗ trợ của tỉnh có ý nghĩa thiết thực, nhất là với những người mắc bệnh phải theo dõi, điều trị lâu dài.

Những chia sẻ giản dị ấy cho thấy ý nghĩa của chính sách được cảm nhận qua những điều gần gũi trong cuộc sống: một lần đi khám bớt đi nỗi lo chi phí, một đợt điều trị nhẹ gánh hơn, hay sự an tâm khi biết mình có thể tiếp cận dịch vụ y tế lúc cần thiết.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Thái Nguyên xây dựng và triển khai Đề án “Thực hiện Bảo hiểm y tế toàn dân và miễn phí khám bệnh, chữa bệnh Bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”, bắt đầu thực hiện từ ngày 1/11/2026. 

Thái Nguyên là địa phương đầu tiên trong cả nước xây dựng và thực thi chính sách theo hướng này, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Ông Ma Văn Dự (xóm Bản Áng, xã Thanh Thịnh) được bác sĩ khám, theo dõi bệnh cao huyết áp.

Theo Đề án, khoảng 1,34 triệu người tại 78 xã, phường thuộc các địa bàn vùng III, vùng an toàn khu và các xã vùng II, vùng I trong phạm vi triển khai được thụ hưởng chính sách.

Người chưa có thẻ BHYT thuộc diện hỗ trợ sẽ được hỗ trợ mua thẻ, hướng tới mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân tại các địa bàn được lựa chọn. Đối với người dân khám, chữa bệnh tại các cơ sở tham gia Đề án, tỉnh hỗ trợ phần đồng chi trả theo quy định, tương ứng mức 5-20% chi phí mà người tham gia BHYT phải tự thanh toán, đối với các dịch vụ y tế cơ bản thuộc phạm vi quyền lợi BHYT.

Ông Hà Đức Dục, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Thanh Thịnh, cho biết: Đây là chính sách giàu ý nghĩa nhân văn đối với người dân các xã miền núi còn nhiều khó khăn. Khi được thông tin, người dân địa phương đều hồ hởi, phấn khởi bởi chính sách đáp ứng nhu cầu thiết thực của mỗi gia đình.

Ưu tiên nơi còn nhiều khó khăn

Điểm nổi bật của Đề án là chính sách hỗ trợ bao quát cả việc tham gia BHYT và quá trình sử dụng dịch vụ y tế. Người chưa có thẻ được tạo điều kiện tham gia; người đã có thẻ được hỗ trợ phần đồng chi trả thuộc phạm vi chính sách khi khám, chữa bệnh. Qua đó, tỉnh hướng tới giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh, nhất là người có thu nhập thấp, người mắc bệnh mạn tính và các gia đình còn nhiều khó khăn.

Chính sách tập trung hỗ trợ các dịch vụ y tế cơ bản thuộc phạm vi quyền lợi BHYT, không bao gồm khám, chữa bệnh theo yêu cầu và các chi phí ngoài phạm vi quyền lợi này. Việc quy định rõ phạm vi hỗ trợ giúp người dân hiểu đúng quyền lợi được hưởng, đồng thời tạo cơ sở để các cơ sở y tế tổ chức thực hiện công khai, minh bạch. 

Người dân đến khám tại Bệnh viện Na Rì.

Một tấm thẻ BHYT không thể ngay lập tức làm thay đổi điều kiện sống của một gia đình. Nhưng khi ốm đau, tấm thẻ ấy có thể trở thành điểm tựa quan trọng, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế theo quy định và giảm nỗi lo về chi phí. Với người dân vùng cao, nơi đường đến bệnh viện còn xa và điều kiện kinh tế hạn chế, sự hỗ trợ này càng có ý nghĩa thiết thực. 

Theo Đề án, chính sách được triển khai tại 11 bệnh viện và 43 trạm y tế xã, phường. Các địa bàn được lựa chọn trên cơ sở điều kiện kinh tế - xã hội, mức độ khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế, nhu cầu tham gia BHYT và khả năng tổ chức thực hiện. 

Việc ưu tiên các địa bàn khó khăn thể hiện định hướng bảo đảm công bằng trong chăm sóc sức khỏe. Công bằng không chỉ là mọi người đều có quyền tiếp cận dịch vụ y tế, mà còn đòi hỏi những nơi còn nhiều trở ngại được hỗ trợ bằng các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.

Bổ sung nguồn nhân lực cho cơ sở

Hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh và mở rộng độ bao phủ BHYT là những giải pháp quan trọng trong mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân. Với người dân ở các xã miền núi, vùng khó khăn, cơ hội được tư vấn, theo dõi sức khỏe và tiếp cận đội ngũ nhân lực y tế có chuyên môn cũng giữ vai trò quan trọng.

Sinh viên Trường Đại học Y-dược (Đại học Thái Nguyên) tham gia hỗ trợ Trạm Y tế xã Chợ Mới trong Chương trình khám sức khỏe toàn dân.

Khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại và nguồn nhân lực tại tuyến cơ sở có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân. Không phải ai cũng có điều kiện đến bệnh viện ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Vì vậy, đưa hoạt động tư vấn, theo dõi sức khỏe đến gần cộng đồng là giải pháp thiết thực, giúp người dân chủ động hơn trong phòng bệnh và điều trị.

Chung tay với tỉnh trong công tác chăm sóc sức khỏe người dân vùng khó, Trường Đại học Y - Dược (Đại học Thái Nguyên) đã triển khai chương trình đưa giảng viên, sinh viên về thực hành, thực tập và hỗ trợ hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân tại một số xã khó khăn ở phía Bắc tỉnh. 

Trong đợt đầu ra quân ngày 19-10 vừa qua, nhà trường cử 7 giảng viên và 90 sinh viên đến hỗ trợ tại trạm y tế của 3 xã phía Bắc tỉnh Thái Nguyên, gồm Chợ Mới, Thanh Thịnh và Tân Kỳ.

GS.TS Nguyễn Tiến Dũng, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược Thái Nguyên, đánh giá cao chủ trương của tỉnh. Theo ông, từ cách làm tại Thái Nguyên, một số địa phương trong khu vực như Lào Cai, Cao Bằng cũng đã bày tỏ mong muốn tiếp nhận nguồn nhân lực hỗ trợ nhằm nâng cao chất lượng y tế cơ sở.

Chính sách mới của tỉnh Thái Nguyên mở rộng cơ hội chăm sóc sức khỏe cho người dân miền núi còn nhiều khó khăn.

Sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, ngành y tế và cơ sở đào tạo giúp bổ sung nguồn lực chuyên môn, đồng thời tăng cường kết nối giữa đội ngũ thầy thuốc với cộng đồng. Khi được tư vấn, theo dõi sức khỏe ngay tại nơi sinh sống, người dân có điều kiện duy trì việc chăm sóc sức khỏe thường xuyên hơn, thay vì chủ yếu tìm đến cơ sở y tế khi bệnh đã phát sinh hoặc trở nặng.

Từ hỗ trợ thẻ BHYT, giảm chi phí khám, chữa bệnh đến tăng cường nhân lực y tế tại cơ sở, Thái Nguyên đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế, giảm gánh nặng tài chính và tạo điều kiện để người dân chủ động chăm sóc sức khỏe.

Ý nghĩa của những chính sách này thể hiện rõ qua từng nhóm đối tượng, khi người mắc bệnh mạn tính thêm an tâm điều trị, các hộ còn khó khăn có cơ hội tham gia BHYT, người dân vùng cao thuận lợi hơn trong tiếp cận đội ngũ thầy thuốc và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. 

Phát triển kinh tế tạo thêm nguồn lực cho xã hội, song giá trị của sự phát triển còn được khẳng định qua những lợi ích thiết thực mà người dân được thụ hưởng.

Với những chính sách đang được triển khai, mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân từng bước đi vào cuộc sống, hướng tới bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế phù hợp, giảm nguy cơ trì hoãn khám, chữa bệnh vì khó khăn kinh tế và có thêm điều kiện nâng cao chất lượng cuộc sống.