Thêm nguồn lực hàng ngàn tỷ đồng hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp

Nối tiếp tinh thần đồng hành, chia sẻ khó khăn

Từ đầu năm 2026 đến nay, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.

Cụ thể, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu dưới 1 tỷ đồng được miễn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân; doanh nghiệp có doanh thu dưới 1 tỷ đồng được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Cùng với đó là việc đưa các sắc thuế xăng dầu về 0%; gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền sử dụng đất.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ đối với hộ kinh doanh. Ảnh: Đức Thanh

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã ban hành và trình cấp có thẩm quyền ban hành nhiều chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp như giảm thuế giá trị gia tăng đối với hầu hết các mặt hàng; giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn; thực hiện các giải pháp về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay; miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và miễn, giảm hơn 40 loại phí, lệ phí.

Tổng số tiền thuế và tiền thuê đất được gia hạn theo Nghị định số 245/2026/NĐ-CP đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp dự kiến khoảng 125.000 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ được Nhà nước hỗ trợ cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung. Hộ, cá nhân kinh doanh được áp dụng chế độ kế toán đơn giản, chỉ sử dụng tối đa 4 loại sổ kế toán.

Những chính sách này cho thấy sự chia sẻ một phần không nhỏ nguồn lực của Nhà nước với người dân và doanh nghiệp. Trong điều kiện khả năng cân đối ngân sách nhà nước có giới hạn, mỗi quyết định miễn, giảm hay gia hạn thuế đều phải được tính toán cùng yêu cầu bảo đảm nguồn lực cho đầu tư phát triển, an sinh xã hội và các nhiệm vụ chi thiết yếu.

Dù vậy, Chính phủ vẫn tiếp tục đề xuất giảm thêm 30% số thuế phải nộp trong 2 năm. Chính sách mới vì thế còn mang ý nghĩa như là sự tiếp nối tinh thần đồng hành, chia sẻ khó khăn và tạo điều kiện để khu vực kinh doanh quy mô nhỏ có thêm sức chống chịu.

Giảm thu trước mắt để nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài

Theo khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân cùng số liệu quản lý thuế, ngưỡng doanh thu dưới 1 tỷ đồng được miễn thuế là phù hợp. Tuy nhiên, các hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp vẫn còn gặp nhiều khó khăn, cần Nhà nước tiếp tục có chính sách hỗ trợ về thuế.

Kết quả khảo sát cho thấy, khó khăn về đầu vào đắt đỏ và biến động chiếm 59,3%; khó khăn về thị trường tiêu thụ yếu đi chiếm 43,8%; khó khăn do thiếu nguồn lực như thiếu vốn, thiếu nguồn nhân lực chiếm 32,6%. Bên cạnh đó, theo dữ liệu khảo sát, hộ, cá nhân và doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn gặp nhiều khó khăn, “sức chịu đựng ngày càng hẹp”, khó tích lũy để tái đầu tư.

Đó là cơ sở thực tiễn quan trọng để Chính phủ, căn cứ khả năng ngân sách, trình Quốc hội chính sách giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 đối với cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có mức doanh thu không quá 10 tỷ đồng một năm.

Dự kiến có hiệu lực ngay trong quý III/2026, chính sách này ước tính làm giảm thu ngân sách năm 2026 khoảng 3.191 tỷ đồng. Năm 2027, số giảm thu dự kiến khoảng 3.510 tỷ đồng.

Trong bối cảnh đã có nhiều chính sách hỗ trợ và khả năng cân đối ngân sách nhà nước còn hạn chế, đây không phải khoản giảm thu nhỏ. Để giảm thiểu tác động đến cân đối ngân sách, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo tăng cường quản lý thu ngân sách nhà nước, tập trung triển khai kịp thời, có hiệu quả các nhóm giải pháp quản lý thu.

Trong điều hành, cả ngân sách trung ương và ngân sách địa phương phải tiếp tục rà soát, cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết, để bảo đảm cân đối chi ngân sách.

Nhưng nhìn ở chiều ngược lại, phần thu ngân sách giảm đi chính là nguồn lợi nhuận được giữ lại cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp. Như Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn phân tích, “trước mắt, đây là khoản giảm thu về ngắn hạn, nhưng về dài hạn, đây là nguồn lực được giữ lại để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp tái đầu tư, mở rộng sản xuất, tăng thu nhập và khả năng sẽ tăng thu ngân sách trong tương lai”.

Đây cũng chính là cách nuôi dưỡng nguồn thu bền vững: chấp nhận giảm một phần nguồn lực ngân sách trước mắt để củng cố năng lực sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo nguồn thu ổn định và bền vững hơn trong dài hạn.