Theo chân 'biệt đội thoát nước', chống ngập ở Đà Nẵng

Lần theo dòng nước giữa cơn mưa

Ngày 12/9, mưa đổ xuống, nước trên mặt đường bắt đầu dồn thành dòng.

Lá cây, bao nylon, rác vụn nằm ven đường cũng theo nước trôi đi. Gặp những cửa thu, chúng mắc lại trên song chắn, lớp này chồng lên lớp khác. Nước phía trên chậm rút rồi dềnh dần ra mặt đường.

Đó cũng là lúc anh Trần Ngọc Diện cùng hai đồng nghiệp Mai Văn Cu, Trần Văn Tài bắt đầu lần theo những dòng nước. Ba người thuộc lực lượng thoát nước làm việc tại khu vực Ngũ Hành Sơn.

Công nhân thoát nước kiểm tra, khơi thông cửa thu nước trên địa bàn Ngũ Hành Sơn trong lúc mưa lớn.

Xà beng, cào và những dụng cụ khơi rác được mang theo. Gặp cửa thu bị rác phủ kín, họ dừng lại, kéo từng mảng lá cây, bao nylon khỏi song chắn; vị trí cần kiểm tra sâu hơn thì mở nắp để xử lý phía dưới.

Một miệng thu được khơi. Nước đang nằm trên mặt đường lập tức xoáy xuống dưới.

Rác vừa lấy lên phải được gom khỏi mép đường. Nếu để lại gần đó, chỉ một đợt nước khác tràn tới, tất cả có thể lại bị cuốn về đúng cửa cống vừa được làm sạch.

Điểm này thông, ba người lại đi tiếp.

Với công nhân thoát nước, những biểu hiện trên mặt đường nhiều khi báo khá nhanh tình trạng phía dưới. Dòng nước đang chảy bỗng chững lại, một khoảng đường dềnh nước trong khi khu vực bên cạnh vẫn rút, hoặc nước tràn qua miệng thu nhưng không tạo thành dòng xoáy xuống cống, đó là những vị trí phải kiểm tra.

Công nhân dùng dụng cụ khơi rác, làm thông miệng thu để nước nhanh chóng thoát xuống hệ thống cống.

Khác với ngày nắng có thể nạo vét theo kế hoạch, khi mưa lớn, công việc phải chạy theo dòng nước.

Một người cúi xuống xử lý cửa thu, những người còn lại hỗ trợ gom rác, đồng thời chú ý xe cộ qua lại. Mưa lớn làm tầm nhìn hạn chế, nước phủ mặt đường, nên những người làm việc giữa dòng xe cũng phải liên tục giữ an toàn cho mình.

Công việc ứng trực ấy thực tế đã được chuẩn bị từ nhiều tháng trước.

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc, Trưởng trạm Ngũ Hành Sơn thuộc Công ty Thoát nước và Xử lý nước thải Đà Nẵng, đơn vị đã nạo vét gần 5.600 cửa thu, mương thu, hố ga các loại, hoàn thành khối lượng được đặt hàng trong năm 2026.

Trước và trong mùa mưa, công nhân tiếp tục được phân công kiểm tra, vệ sinh các cửa thu trên những tuyến đường thuộc địa bàn quản lý.

Ông Hà Văn Thành, Giám đốc Công ty Thoát nước và Xử lý nước thải Đà Nẵng, cho hay, toàn thành phố, tính đến đầu tháng 9, Công ty Thoát nước và Xử lý nước thải Đà Nẵng đã khơi thông, nạo vét gần 25.000 cửa thu nước mưa, đưa lên khỏi các tuyến cống, kênh gần 10.600m³ bùn đất. Các trạm bơm chống ngập cũng được bảo dưỡng, bố trí lực lượng trực vận hành khi mưa lớn.

Hàng chục nghìn cửa thu đã được làm sạch trước mùa mưa.

Thế nhưng, chỉ sau một trận mưa, công nhân vẫn phải trở lại từng miệng cống. 

Chống ngập không chỉ là việc của lực lượng thoát nước

Ông Hà Văn Thành chia sẻ thêm, qua kiểm tra thực tế, ngoài lá cây, rác và đất cát theo nước mưa dồn về cửa thu, còn có tình trạng một số người dân dùng vật dụng che, chèn lên miệng thoát nước.

Có người che cửa thu để hạn chế mùi từ cống trong những ngày nắng. Nhưng nếu vật che không được tháo ra khi mưa đến, đường đưa nước từ mặt phố xuống hệ thống phía dưới sẽ bị thu hẹp, thậm chí bị bịt lại.

Một nghịch lý vì vậy xuất hiện: cống phía dưới đã được nạo vét nhưng cửa đưa nước xuống cống lại không thông.

Nhiều cửa thu nước trên một số tuyến đường bị người dân dùng vật dụng che, chèn, ảnh hưởng khả năng thoát nước khi mưa lớn. Ảnh chụp ngày 12/9.

Theo ông Thành, khi mưa lớn, công nhân phải tiếp tục đi từng tuyến, tìm những nơi nước rút chậm để kiểm tra, tháo vật cản và khơi lại cửa thu. Trong khi mạng lưới thoát nước trải rộng khắp đô thị, không thể cùng một lúc bố trí công nhân đứng tại từng miệng cống.

Vì vậy, chống ngập không chỉ là việc của lực lượng thoát nước mà rất cần sự chung tay từ cộng đồng.

Khi có cảnh báo mưa lớn, người dân có thể bắt đầu ngay từ khoảng đường trước nhà: tháo vật che cửa thu, thu dọn lá cây, rác, không để đất đá hay chất thải chắn dòng nước. Một cửa thu được giữ thông thoáng đồng nghĩa nước có thêm một đường để nhanh chóng đi xuống hệ thống phía dưới.

Cần sự chung tay của người dân trong việc giữ thông thoáng các cửa thu nước, góp phần giảm nguy cơ ngập úng khi mưa lớn.

Còn tại phường Hải Châu, địa bàn trung tâm thành phố, ông Nguyễn Văn Duy, Chủ tịch UBND phường, cho biết, địa phương đã tổ chức ra quân tổng vệ sinh môi trường, khơi thông hệ thống thoát nước nhằm chủ động phòng ngừa ngập úng khi thời tiết diễn biến phức tạp.

Tại phường Hải Châu, các lực lượng cùng người dân ra quân vệ sinh môi trường, khơi thông cửa thu nước nhằm giảm nguy cơ ngập úng khi mưa lớn.

Các lực lượng cùng người dân kiểm tra, thu gom rác, đất đá, vật cản tại các tuyến đường, miệng thu nước, đồng thời khơi thông những vị trí có nguy cơ tắc nghẽn. Tại khu dân cư, người dân được vận động dọn khu vực trước nhà, không để rác cản đường thoát nước.