Theo những tà áo bay

Ngẫm cũng lạ, giữa thế giới trang phục thường ngày, áo dài chắc chắn không phải lựa chọn xuất hiện thường xuyên nhất. Vậy mà ngoảnh lại, dường như dọc đời người phụ nữ đều vương lại một bóng áo nhẹ tênh. Từ tiếng cười của cô bé đến bước chân người thiếu nữ, từ người phụ nữ giữa những lo toan đến mái tóc bạc bên hiên nhà, đâu đó ta nhận ra mình đã lớn lên cùng những tà áo ấy.

Ngày còn bé, áo dài hiện lên trong mắt đứa trẻ qua dáng hình của người lớn. Đó là tà áo của mẹ trong một dịp đặc biệt, là hình ảnh của bà trong tấm ảnh gia đình. Rồi khi đứa trẻ lớn lên, đồng hành trên hành trình con chữ là sắc áo của cô giáo trên bục giảng, những bộ áo dài xúng xính trong dịp Tết hoặc buổi văn nghệ đón xuân. Cùng với trang phục ấy, con học cách đứng thẳng, bước chậm, học cách yêu thêm vẻ đẹp nữ tính, dịu dàng của người con gái Việt Nam.

Rồi cô bé ấy lớn lên, bước vào thời thanh xuân đầy hoa mộng. Một tuổi học trò trong veo với sân trường đầy nắng lấp lánh trên vạt áo trắng tinh. Đến tận bây giờ, tôi vẫn nhớ như in cái cảm giác run rẩy lóng ngóng khi tự tay cài những nút bấm đầu tiên của bộ áo dài trắng đầu đời. Ngắm nghía mình trong gương, cảm nhận từng nếp vải lượn cong theo đường nét cơ thể, tôi cứ thế chẳng giấu nổi nụ cười. À thì ra là mình đã lớn. Nhớ ngày ấy, chúng tôi phải mặc áo dài suốt cả năm học, bất kể những buổi trưa nắng gắt, những cơn mưa bất chợt hay cả những ngày lụt lội ướt mèm. Sự bất tiện, rét mướt khi đông về, nóng nực lúc hè sang của áo dài khiến bọn con gái chúng tôi vẫn thường bực bội lắm. Vậy mà 20 năm nhìn lại, hóa ra thứ đáng nhớ nhất lại chính là những ngày áo trắng.

Chắc có lẽ vì thế mà trong thơ ca người ta thường gắn áo dài cùng với sân trường, hàng cây với ánh mắt của một người đang yêu và nỗi bâng khuâng của một thời tuổi trẻ. Nó trở thành phông nền cho những rung động đầu đời, những cuộc chia tay đầu tiên và cả những điều chưa kịp nói. “Trộm nhìn anh khẽ cười khiến em thẹn thùng. Áo trắng em bây giờ tan trường”.

Đến tuổi trưởng thành, áo dài đi vào những nghi lễ quan trọng của đời người: một lễ cưới, một ngày trọng đại, một cuộc gặp gỡ hay một nghi lễ truyền thống. Áo dài lúc này như một phương tiện để tôn lên nét đẹp truyền thống và sự thanh lịch của những người phụ nữ trong đời sống hiện đại. Chẳng thế mà mỗi dịp lễ 20/10, 8/3 về, hình ảnh các cô, các chị duyên dáng trong đủ sắc áo dài lại phủ kín từ đời thực đến không gian mạng.

Và rồi khi người phụ nữ ngày nào trở thành bà cụ tóc đã hoa râm, sắc áo dài lại mang một màu sắc, một vẻ đẹp khác. Như một thứ ngôn ngữ của thời gian, tà áo nhung tông đen, trầm, không rực rỡ, không cầu kỳ lại bao trọn trong nó sự phúc hậu của những người phụ nữ đã trải qua bao giông tố cuộc đời. Đó còn là một sự chuẩn bị cho hình ảnh của mình được lưu giữ khi thời gian đã tiến đến điểm cuối cùng, là điểm kết cho sự gắn bó cả vòng đời.

“Chiều nay ngang qua phố/lòng bỗng thấy nôn nao/Tưởng gặp tôi ngày ấy/trong một tà áo bay...”.