Thi công ì ạch Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 46, ảnh hưởng cuộc sống người dân

Bụi mù ngày nắng, ngập lối ngày mưa

Chiều 28/4, dọc theo Quốc lộ 46 qua các xã Kim Liên, Đại Huệ, Vạn An, trước mắt chúng tôi là một công trường của tuyến giao thông quan trọng phục vụ dân sinh, phát triển du lịch, ngoài một số địa điểm đang thi công, nhiều điểm khác lại rơi vào cảnh dang dở, ì ạch, xa với kỳ vọng về một công trình trọng điểm đang được người dân mong ngóng từng ngày.

Ông Phạm Văn An, xóm 4 - Nam Giang (xã Kim Liên) cho biết, phải bỏ 5 triệu đồng để mua tấm chắn bụi. Ảnh: Nhật Lệ

Ông Phạm Văn An, xóm 4 - Nam Giang (xã Kim Liên) trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An. Ảnh: Nhật Lệ

Ở xóm 4 - Nam Giang (xã Kim Liên), ông Phạm Văn An, một cán bộ nghỉ hưu, đứng bên mép con đường bụi phủ, chỉ tay về đoạn mặt bằng trước nhà đã bị đào xới hơn 2 tuần nhưng gần như không thêm chuyển động.

Trong câu chuyện của người đàn ông tuổi xế chiều, điều khiến ông mệt mỏi nhất không đơn thuần là tiến độ chậm, mà là cảnh đào lên rồi bỏ đó, để cuộc sống của người dân bị treo giữa bụi bặm, ngổn ngang và bức bối.

Ông An phải bỏ ra 5 triệu đồng dựng tạm các tấm chắn bụi trước nhà. Nhưng những tấm chắn ấy cũng chỉ như một lớp phòng vệ mong manh. “Ngăn trước thôi chứ bụi vẫn vô”, ông nói, giọng bất lực.

Với người già, sự bức bối ấy kéo dài từ chuyện ăn ở, nghỉ ngơi đến sức khỏe và tinh thần. Mỗi ngày nhìn máy móc lác đác, lực lượng thi công mỏng, công việc cầm chừng, ông càng thêm sốt ruột vì không biết đến bao giờ đoạn đường mới thực sự hoàn thiện.

Theo phản ánh của ông Nguyễn Văn Chung, ở xóm 4 - Nam Giang (xã Kim Liên), đoạn qua trước nhà ông sau khi đào một phần mặt đường thì khoảng 2 tuần này không thi công. Ảnh: Nhật Lệ

Ông Nguyễn Văn Chung, ở xóm 4 - Nam Giang (xã Kim Liên) phải gác tạm 2 mảnh ván để đi lại. Ảnh: Nhật Lệ

Tuy nhiên, việc đi lại của gia đình ông Nguyễn Văn Chung, ở xóm 4 - Nam Giang (xã Kim Liên) rất bất tiện, xe ô tô phải “chôn bánh”, còn xe máy phải đi gửi. Ảnh: Nhật Lệ

Cách đó không xa, ông Nguyễn Văn Chung, cũng ở xóm 4 - Nam Giang (xã Kim Liên), tỏ ra bức xúc khi một phần mặt đường bị đào lên rồi nằm bất động suốt khoảng 2 tuần qua. Con đường trước nhà trở thành rào cản ngay chính với cuộc sống của gia đình mình.

Chiếc ô tô phải nằm yên trong nhà, “chôn bánh” sau rãnh đào dang dở. Xe máy phải gửi nơi khác. Muốn ra vào, gia đình phải kê tạm 2 tấm ván làm lối đi. Sinh hoạt đảo lộn, việc buôn bán tương Nam Đàn cũng lao đao theo từng lượt khách ngại ngần.

Nỗi lo lớn hơn, theo ông Chung, là hiểm họa thường trực về an toàn giao thông. Đường chật, mật độ xe nhiều, mặt bằng thi công nham nhở, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn tới tai nạn, nhất là với trẻ con. Trong ánh mắt đầy lo lắng, ông nói về những đêm cọc cảnh báo đổ xuống, phải lặng lẽ ra dựng lên để tránh nguy hiểm cho người đi đường.

Kỹ thuật: Nhật Lệ

Còn tại xóm Đồng Phong, xã Vạn An, bức tranh dang dở của Quốc lộ 46 tiếp tục hiện ra với một kiểu bất tiện khác. Chị Đoàn Thị Thu Hiền chỉ tay về khu vực trước nhà, nơi mỗi trận mưa đi qua lại nước đọng lênh láng. Đường bị đào xới nhưng hệ thống thoát nước chưa hoàn thiện khiến nước mưa ứ đọng kéo dài, việc đi lại của cả gia đình trở nên vô cùng khổ sở, phải đi vòng.

Còn ngày nắng, bụi công trình dày đặc phủ kín không gian sống. Chị cho biết, dù nhà đã có cửa kính, gia đình vẫn phải lắp thêm các tấm chắn bụi. Chưa dừng lại ở đó, đường nước sinh hoạt bị tháo dỡ trong quá trình thi công khiến gia đình phải tự bỏ tiền mua ống, đấu nối tạm để có nước sử dụng, vừa tốn kém vừa bất tiện.

Theo chị, sau vài tuần thi công dịp cận Tết Nguyên đán vừa qua, khu vực này gần như không có công nhân làm việc, để lại phía sau là một công trường dở dang cùng cuộc sống bị đảo lộn của nhiều hộ dân.

Đoạn đường thi công dang dở trước nhà chị Đoàn Thị Thu Hiền, xóm Đồng Phong, xã Vạn An bị ngập nước sau mưa. Ảnh: Nhật Lệ

Chị Đoàn Thị Thu Hiền, ở xóm Đồng Phong, xã Vạn An cho biết phải lắp các tấm nhựa để ngăn bụi. Ảnh: Nhật Lệ

Ngoài ra, gia đình chị Đoàn Thị Thu Hiền, ở xóm Đồng Phong, xã Vạn An còn phải lắp ống nước tạm để đưa nước sinh hoạt về. Ảnh: Nhật Lệ

Qua ghi nhận tại nhiều điểm trên toàn tuyến, mỗi người một hoàn cảnh nhưng cùng gặp nhau ở một mong mỏi chung, dự án phải được triển khai đúng tinh thần “làm đến đâu gọn đến đó”, hạn chế thấp nhất những xáo trộn đối với đời sống dân cư.

Người dân cũng đề nghị nhà thầu khẩn trương tăng cường thêm phương tiện, máy móc, nhân lực, tổ chức thi công quyết liệt và đồng bộ hơn tại các đoạn đang dang dở, tránh tình trạng đào xới kéo dài rồi bỏ trống nhiều ngày. Bởi sự chậm trễ kéo dài, với bà con không đơn thuần là câu chuyện về tiến độ thi công, mà là thực tế ngột ngạt của những ngày tháng phải chịu đựng bụi bặm, bùn nước, bất an về an toàn giao thông và tâm trạng mỏi mòn ngay trước cửa nhà mình.

Chờ tăng tốc thi công

Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh - Nam Đàn có tổng chiều dài khoảng 10,69 km, điểm đầu tại Km21+642,44 gần mố M1 cầu Mượu thuộc địa phận xã Kim Liên, điểm cuối tại Km32+334,53 gần mố M2 cầu Thiên Đường thuộc xã Vạn An, với tổng mức đầu tư khoảng 500 tỷ đồng từ nguồn vốn trung hạn của Trung ương.

Dự án do Ban Quản lý dự án 85 (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư, Công ty TNHH Hòa Hiệp là nhà thầu thi công; đồng thời là 1 trong 12 công trình, dự án trọng điểm nằm trong diện Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm tỉnh Nghệ An theo dõi, chỉ đạo trực tiếp.

Quá trình thi công kéo dài gây ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Ảnh chụp đoạn qua xã Kim Liên. Ảnh: Nhật Lệ

Vật liệu tập kết đoạn qua xã Vạn An. Ảnh: Nhật Lệ

Công trình khởi công từ tháng 3/2025, mục tiêu hoàn thành trong năm 2025. Tuy nhiên, do nhiều vướng mắc, đặc biệt ở khâu giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật, dự án đã được Bộ Xây dựng cho phép gia hạn tiến độ đến tháng 10/2026.

Trong đó, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tách thành tiểu dự án riêng do UBND tỉnh Nghệ An tổ chức thực hiện; sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, tỉnh giao cho các xã trực tiếp làm chủ đầu tư tiểu dự án giải phóng mặt bằng.

Trước áp lực tiến độ, thời gian qua tỉnh Nghệ An đã vào cuộc quyết liệt. Nhiều cuộc họp chuyên đề được tổ chức, lãnh đạo tỉnh thường xuyên trực tiếp xuống hiện trường kiểm tra, đôn đốc nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn.

Mặt bằng qua xóm Đồng Phong, xã Vạn An được bàn giao nhưng trên thực địa vào chiều 28/4 đang dừng thi công. Ảnh: Nhật Lệ

Máy móc của Công ty TNHH Hòa Hiệp thi công một số điểm tại xã Kim Liên. Ảnh: Nhật Lệ

Máy móc của Công ty TNHH Hòa Hiệp thi công một số điểm tại xã Kim Liên. Ảnh: Nhật Lệ

Gần nhất, ngày 30/3/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền đã kiểm tra thực địa toàn diện công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật phục vụ dự án. Ngay sau đó, ngày 31/3/2026, UBND tỉnh ban hành Thông báo Kết luận số 220/TB-UBND, tiếp tục siết tiến độ với từng địa phương, từng đơn vị liên quan.

Qua ghi nhận thực tế tại các địa phương cho thấy, sau thời gian dài được xem là điểm nghẽn lớn nhất, công tác giải phóng mặt bằng trên toàn tuyến đến nay cơ bản đã đạt kết quả rõ rệt.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền kiểm tra thực địa toàn diện công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật phục vụ dự án ngày 30/3/2026. Ảnh: Thành Cường

Tại xã Kim Liên, nơi dự án đi qua hơn 7 km, Phó Chủ tịch UBND xã Trần Thanh Hải cho biết, địa phương đã hoàn thành bàn giao 100% mặt bằng sạch cho chủ đầu tư.

Bên cạnh đó, xã được tỉnh giao làm chủ đầu tư các tiểu dự án di dời hạ tầng kỹ thuật gồm đường điện, điện chiếu sáng và cây xanh trên địa bàn 3 xã Kim Liên, Đại Huệ và Nam Đàn; theo đó, đối với nội dung này đoạn trên địa bàn xã Kim Liên, ông Hải cho biết, cơ bản đã hoàn thành và dự kiến đến 30/4/2026 sẽ hoàn thành toàn tuyến qua 3 xã.

Tại xã Đại Huệ, địa phương có dự án đi qua khoảng 1,1 km, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Hồ Tiến cho biết, địa phương cũng đã hoàn thành bàn giao mặt bằng; riêng 28 vị trí móng cột điện trên địa bàn cũng đã hoàn tất giải phóng mặt bằng. Tương tự, tại xã Vạn An, đoạn tuyến thực hiện dự án dài 3,29 km, Chủ tịch UBND xã Vương Hồng Thái cho biết, địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng.

Lãnh đạo xã Kim Liên báo cáo với Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền tại cuộc kiểm tra ngày 30/3/2026. Ảnh: Thành Cường

Như vậy, có thể thấy đến thời điểm này, bài toán mặt bằng và phần lớn các hạng mục di dời hạ tầng kỹ thuật trên tuyến Quốc lộ 46 cơ bản đã được tháo gỡ. Điều đó đồng nghĩa, trách nhiệm lớn nhất hiện nay chuyển mạnh sang chủ đầu tư và các nhà thầu thi công.

Tại xã Kim Liên, địa bàn có chiều dài lớn nhất toàn dự án, Phó Chủ tịch UBND xã Trần Thanh Hải đề nghị chủ đầu tư chỉ đạo đơn vị thi công khẩn trương hoàn thành các hạng mục còn dang dở, nhất là những đoạn đã đào rãnh cần sớm đổ base, hoàn trả mặt bằng nhằm giảm thiểu ô nhiễm, bụi bặm và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Phó Chủ tịch UBND xã Kim Liên Trần Thanh Hải trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An. Ảnh: Nhật Lệ

Lãnh đạo xã Kim Liên cũng khẳng định địa phương sẽ tiếp tục đồng hành cùng chủ đầu tư, đơn vị thi công để xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai, bảo đảm vừa tạo điều kiện thuận lợi cho dự án, vừa giảm thiểu những tác động đến dân cư dọc tuyến.

Cùng chung quan điểm, lãnh đạo các xã Đại Huệ và Vạn An cũng đều đề nghị chủ đầu tư, nhà thầu tăng tốc thi công. Chủ tịch UBND xã Vạn An Vương Hồng Thái bày tỏ sự sốt ruột trước tiến độ thực tế của dự án; qua đó, kiến nghị các đơn vị liên quan cần đẩy nhanh hơn nữa việc triển khai các hạng mục trên công trường, sớm hoàn thiện tuyến đường để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, buôn bán và ổn định cuộc sống.

Với Quốc lộ 46, ý nghĩa của dự án vượt lên trên phạm vi một công trình giao thông khi đây là tuyến đường kết nối hàng triệu tấm lòng của đồng bào, du khách cả nước về với Kim Liên - quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vì vậy, hơn bao giờ hết, điều cần thiết lúc này là sự tăng tốc thực sự, quyết liệt và đồng bộ hơn từ công trường để sớm chấm dứt cảnh bụi bặm, dang dở kéo dài, trả lại cuộc sống ổn định cho người dân; đồng thời, tạo diện mạo xứng tầm cho tuyến đường mang đậm ý nghĩa lịch sử, chính trị và văn hóa trên hành trình về nguồn.

Tại Thông báo Kết luận số 220/TB-UBND, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền đề nghị chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án 85 (Bộ Xây dựng) tăng cường đôn đốc, chỉ đạo nhà thầu thi công và các đơn vị liên quan huy động tối đa nhân lực, thiết bị, tận dụng điều kiện thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ thi công nền, mặt đường trên toàn tuyến; tập trung tổ chức thi công dứt điểm các hạng mục đã có mặt bằng sạch, không vướng hạ tầng kỹ thuật.