Thi tốt nghiệp THPT 2026: Đề Văn đổi mới, đề Toán không gây bất ngờ

Ngày 11-6, hơn 1,2 triệu thí sinh đã hoàn thành xong bài thi môn ngữ văn và toán kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Đề văn không dễ

Sau khi kết thúc môn văn, Ths Phan Quan Thông, Tổ trưởng chuyên môn tổ Ngữ văn, Trường THPT Hùng Vương (phường Chợ Lớn), đánh giá đề bám sát cấu trúc đề minh họa. Tuy nhiên, yếu tố bất ngờ nằm ở chỗ đề thi ra đọc hiểu văn bản nghị luận, viết đoạn văn nghị luận xã hội và bài văn nghị luận văn học về tác phẩm thơ. Nếu thí sinh không ôn tập kỹ cả 2 phương án ra đề thì sẽ bất ngờ và bị động với đề này.

Thí sinh rạng ngời sau khi kết thúc bài thi môn Toán. Ảnh: PHẠM ANH

Phần đọc của đề có tính thời sự, gần gũi nhưng cũng đủ sức đánh giá năng lực đọc hiểu văn bản nghị luận của thí sinh. Câu 1, 2 ở mức độ nhận biết, tập trung vào tìm ý trong văn bản. Câu 3,4 ở mức độ thông hiểu, học sinh phải hiểu sâu văn bản và có kiến thức về văn bản nghị luận mới có thể trả lời tốt hai câu hỏi này. Câu 5 ở mức độ vận dụng, thí sinh cần đọc kĩ đề, xác định bối cảnh, góc nhìn, yêu cầu cụ thể của đề bài mới trả lời đúng trọng tâm câu hỏi. Đây là câu hỏi khá hay, có tính phân hóa tốt, tạo khoảng trống cho thí sinh thể hiện góc nhìn của bản thân.

Phần viết gồm hai câu yêu cầu. Câu 1 yêu cầu thí sinh viết đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”? Yêu cầu của câu hỏi này khá rõ ràng, phù hợp và khơi dậy được khát vọng đổi mới, sáng tạo trong lĩnh vực khoa học, công nghệ góp phần thay đổi thế giới.

Câu 2 yêu cầu thí sinh viết bài văn nghị luận phân tích bài thơ “Những chiếc lá” của tác giả Nguyễn Đình Thi. Văn bản được chọn là một bài thơ hiện đại theo phong cách tự sự, triết lý, có chứa những hình ảnh mang tính tượng trưng. Đây là câu hỏi có tính phân hóa cao nhất của đề thi. Chỉ những thí sinh có những tri thức về thể loại thơ, về kiểu bài nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm văn học và khả năng cảm thụ thơ mới có thể làm tốt câu hỏi này.

“Đề thi đáp ứng yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông 2018, có phân hóa tốt. Đây còn là một đề thi có tính thời sự, gửi gắm được những thông điệp tích cực đến người trẻ vừa có khả năng đánh giá đúng năng lực văn học của thí sinh” - thầy Thông nói.

Thầy Võ Minh Nghĩa, Tổ trưởng chuyên môn Tổ Ngữ văn, Trường THPT Nguyễn Du (phường Hòa Hưng) nhận định đề văn năm 2026 là một bước tiến của Bộ GD&ĐT khi tăng độ khó lên đáng kể. Đề hoàn toàn đánh vào thực lực của học sinh, đánh vào tri thức và cả quá trình rèn luyện chứ không đơn thuần là may rủi là có thể làm được bài.

Đề vẫn đảm bảo theo cấu trúc đã công bố từ trước. Lệnh hỏi rõ ràng, tường minh, giúp thí sinh xác định vấn đề cần trả lời và phạm vi kiến thức cần vận dụng.

“Đề thi là một sự thử thách lớn cho toàn bộ thí sinh. Đề yêu cầu rất cao ở tính ứng dụng và kĩ năng đọc hiểu từ văn bản nghị luận đến văn bản nghệ thuật. Do đó, độ phân loại ngay ở môn thi ngữ văn đầu tiên đã là một bước tiến của Bộ GD&ĐT” - thầy Nghĩa nói.

Đề toán “dễ thở” hơn năm ngoái, sẽ có “mưa” điểm 10

Trong khi đó, nhiều học sinh, giáo viên nhận định đề toán năm nay dễ hơn năm ngoái.

Tại điểm thi Trường THCS Trần Văn Ơn (phường Tân Định), thí sinh Nguyễn Thành Long cho rằng đề này với phổ điểm từ 1-9 sẽ khá dễ, chỉ có phần xác suất là tương đối khó.

Thí sinh trao đổi bài khi thi xong. Ảnh: PHẠM ANH

Theo Long, cấu trúc đề năm nay tương đối giống năm trước, trong đó câu hình học cần vận dụng hệ trục tọa độ:

“Phần hình học có khó hơn năm trước một chút, nhưng các phần khác lại dễ hơn. Em làm phần trắc nghiệm đúng - sai khoảng 30 phút là xong, sau đó chuyển sang phần trả lời ngắn” - Long nói.

Thầy Ngô Phạm Hưng Thịnh, giáo viên Trường THPT Nguyễn Du (phường Hòa Hưng) đánh giá cấu trúc và ma trận đề vẫn giữ ổn định, tương tự như năm ngoái. Các câu hỏi vận dụng, nội dung chủ yếu rơi vào phần xác suất tổ hợp. Đáng chú ý, dạng câu hỏi này đã từng xuất hiện tương tự trong đề thi thử của các tỉnh, thành phố. Do đó, các em có sự chuẩn bị và luyện tập kỹ các đề thi thử trước đó sẽ không gặp nhiều bỡ ngỡ.

Do đề không mang tính đánh đố đột ngột như năm trước nên điểm toán năm nay sẽ cao hơn.

“Nếu năm ngoái điểm trung bình cả nước đạt mức hơn 4,7 thì năm nay điểm trung bình của cả nước dự kiến sẽ dao động trong khoảng từ 5,0 đến 6,5 điểm. Mức điểm 7 và 8 sẽ tập trung phần lớn ở nhóm học sinh có học lực khá, giỏi. Để đạt được mức điểm này, thí sinh đòi hỏi phải có sự tập trung cao độ khi làm bài. Bên cạnh đó, số lượng điểm 10 năm nay sẽ nhiều hơn năm ngoái” - thầy Thịnh nhận định.

Tương tự, thầy Phạm Hồng Danh, Hiệu trưởng Trường THPT Vĩnh Viễn (đơn vị chuyên giải đề) đánh giá đề có mức độ dễ hơn so với năm trước. Sự thay đổi này dự kiến sẽ kéo phổ điểm trung bình của cả nước tăng lên, đồng thời số lượng điểm 10 toàn quốc chắc chắn sẽ cao hơn năm ngoái.

Cấu trúc đề năm nay được chia làm 3 phần rõ rệt với mức độ phân hóa tăng dần.

Phần 1 gồm 12 câu trắc nghiệm, chiếm 3,0 điểm. Đây là phần dành cho đối tượng học sinh có học lực trung bình và yếu. Mức độ kiểm tra dừng lại ở nhận biết và vận dụng các công thức cơ bản, tập trung vào chương trình lớp 11 và lớp 12. Nội dung chính xoay quanh các kiến thức về tích phân, khảo sát hàm số, hình học không gian, logarit, thống kê và cấp số nhân. Những thí sinh có trí nhớ tốt hoàn toàn có thể dễ dàng lấy trọn vẹn 3 điểm ở phần này.

Phần 2 gồm 4 câu hỏi trắc nghiệm đúng/sai, chiếm 4,0 điểm. Phần này được thiết kế ở mức độ thông hiểu và vận dụng, hướng đến đối tượng học sinh khá. Nội dung kiểm tra bao gồm các kiến thức về xác suất, hình học không gian và hàm số. Cơ chế tính điểm của phần này rất nghiêm ngặt: đúng 1 ý được 0,1 điểm; đúng 2 ý được 0,25 điểm; đúng 3 ý được 0,5 điểm và phải đúng trọn vẹn cả 4 ý mới đạt tối đa 1,0 điểm cho mỗi câu. Đây là phần thí sinh rất dễ bị mất điểm nếu thiếu sự cẩn thận.

Phần 3 gồm 6 câu hỏi trả lời ngắn, chiếm 3,0 điểm. Đây là phần thi khó nhất của đề, đóng vai trò phân hóa mạnh.

“Ma trận đề thi có xu hướng giảm nhiệt và dễ giải quyết hơn so với năm trước. Hứa hẹn một mùa thi với nhiều chuyển biến tích cực về mặt điểm số trên bình diện cả nước” - thầy Danh nói.