Thị trường AI và mạng xã hội ở Việt Nam: Từ bùng nổ người dùng đến giai đoạn phổ cập

Với tỷ lệ người dùng internet và mạng xã hội thuộc nhóm cao nhất thế giới, cùng tốc độ tiếp nhận AI (trí tuệ nhân tạo) nhanh vượt trung bình toàn cầu, Việt Nam đang bước vào giai đoạn công nghệ số không còn là xu hướng mà đã trở thành một phần thiết yếu trong đời sống kinh tế – xã hội.

Các báo cáo mới từ DataReportal, Decision Lab, Sensor Tower, Microsoft và Meta cho thấy một bức tranh chung: Mạng xã hội tại Việt Nam gần như bão hòa, còn AI đang chuyển rất nhanh từ công nghệ mới sang công cụ đại chúng, được sử dụng thường xuyên trong học tập, công việc, kinh doanh và đời sống hằng ngày.

Mạng xã hội: Thị trường bão hòa nhưng vẫn tăng chiều sâu sử dụng

Theo bộ báo cáo nền tảng DataReportal, đến cuối năm 2025, Việt Nam có khoảng 85,6 triệu người dùng internet, tương đương hơn 84% dân số. Số lượng tài khoản mạng xã hội đạt khoảng 79 triệu, tương đương gần 78% dân số, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có tỷ lệ sử dụng mạng xã hội cao hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Đáng chú ý, hơn 92% người dùng internet tại Việt Nam sử dụng ít nhất một nền tảng mạng xã hội, cho thấy mạng xã hội đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống số. Không chỉ dừng ở việc “sở hữu tài khoản”, người Việt còn thuộc nhóm có thời gian sử dụng mạng xã hội mỗi ngày cao trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với các hoạt động từ giải trí, cập nhật tin tức, mua sắm, đến giao tiếp cá nhân và kinh doanh.

Trong hệ sinh thái này, Facebook tiếp tục giữ vị trí thống lĩnh. Theo Decision Lab, 94% người dùng internet tại Việt Nam sử dụng Facebook, đưa nền tảng này trở thành mạng xã hội phổ biến nhất cả nước. Việt Nam cũng thuộc nhóm thị trường có mức độ thâm nhập Facebook cao nhất châu Á - Thái Bình Dương.

Bên cạnh đó, YouTube, Zalo, TikTok và Instagram cũng được sử dụng với tỷ lệ rất cao, phản ánh sự đa dạng trong hành vi nền tảng của người dùng Việt.

Việc mạng xã hội đã đạt trạng thái gần bão hòa không có nghĩa là thị trường chững lại. Thay vào đó, xu hướng hiện nay là tăng chiều sâu sử dụng. Cụ thể, người dùng dành nhiều thời gian hơn, sử dụng nhiều tính năng hơn và tích hợp mạng xã hội sâu hơn vào các hoạt động kinh tế như bán hàng, chăm sóc khách hàng, tiếp thị, xây dựng thương hiệu cá nhân.

Meta và vai trò trung tâm trong hệ sinh thái số Việt Nam

Theo ông Lê Khôi - Giám đốc Quốc gia thị trường Việt Nam của Meta, nước ta tiếp tục được xếp vào nhóm thị trường có mức độ sử dụng các nền tảng của Meta cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Không chỉ Facebook, Messenger, Instagram và WhatsApp (ở nhóm người dùng đặc thù) đang đóng vai trò như hạ tầng giao tiếp số cho cá nhân và doanh nghiệp.

Một xu hướng nổi bật là nhắn tin doanh nghiệp. Meta cho biết phần lớn người tiêu dùng trực tuyến ở Việt Nam từng nhắn tin với doanh nghiệp qua Messenger, Instagram hoặc WhatsApp để hỏi thông tin, đặt hàng và chăm sóc hậu mãi. Điều này khiến mạng xã hội không chỉ là kênh truyền thông mà trở thành một phần trực tiếp của chuỗi giá trị thương mại điện tử và dịch vụ.

Đây cũng là nền tảng để AI được tích hợp sâu hơn vào hệ sinh thái mạng xã hội, thông qua chatbot, trợ lý ảo, công cụ tạo nội dung và các tính năng gợi ý thông minh.

AI tại Việt Nam: Từ thử nghiệm sang sử dụng đại trà

Nếu mạng xã hội đã đạt trạng thái bão hòa, AI đang ở giai đoạn bùng nổ và phổ cập. Báo cáo hồi tháng 8.2025 của Decision Lab cho thấy 78% người dùng internet Việt Nam đã sử dụng ít nhất một nền tảng AI trong ba tháng gần nhất trước đó. Đặc biệt, 33% người dùng cho biết sử dụng AI hằng ngày và 55% sẵn sàng trả phí cho các dịch vụ AI.

Thông tin này phản ánh một thay đổi quan trọng: AI không còn chỉ dành cho nhóm người dùng công nghệ cao mà đã trở thành công cụ phổ biến cho học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng, người làm việc tự do và cả chủ doanh nghiệp nhỏ. Các ứng dụng AI phổ biến gồm trợ lý viết nội dung, dịch thuật, tạo hình ảnh, hỗ trợ học tập, lập trình cơ bản và chatbot chăm sóc khách hàng.

Ở góc độ hành vi sử dụng trên di động, báo cáo hồi tháng 10.2025 của Sensor Tower cung cấp một chỉ báo rất rõ ràng về quy mô thị trường. Trong nửa đầu năm 2025, người Việt đã dành tổng cộng 283 triệu giờ để sử dụng các ứng dụng AI tạo sinh trên iOS và Android, tương đương gần 1,6 triệu giờ mỗi ngày. Số phiên sử dụng đạt 7,5 tỉ chỉ trong sáu tháng.

Đáng chú ý, mức tăng trưởng này diễn ra theo cấp số nhân. Theo Sensor Tower, thời gian sử dụng ứng dụng AI tại Việt Nam tăng từ 36,2 triệu giờ trong nửa đầu năm 2024, lên 101 triệu giờ trong nửa cuối 2024, và đạt 283 triệu giờ nửa đầu 2025. Có thể thấy AI là một trong những mảng công nghệ có tốc độ thâm nhập nhanh nhất lịch sử thị trường số Việt Nam.

Việt Nam hiện được xếp vị trí thứ 38 toàn cầu về mức độ phổ cập AI - Ảnh: MTG

Việt Nam trong bức tranh AI toàn cầu

Ở góc độ so sánh quốc tế, báo cáo công bố ngày 8.1.2026 của Microsoft AI Economy Institute xếp Việt Nam ở vị trí thứ 38 toàn cầu về mức độ phổ cập AI. Tỷ lệ áp dụng AI tại Việt Nam tăng từ hơn 21% trong nửa đầu 2025 lên 23,5% trong nửa cuối năm, cao hơn trung bình toàn cầu khoảng 7%.

Dù chưa thuộc nhóm dẫn đầu như Singapore, Hàn Quốc hay các quốc gia châu Âu, vị trí này cho thấy Việt Nam là thị trường có tốc độ tiếp nhận AI nhanh.

Điểm đáng chú ý là động lực chính của AI tại Việt Nam hiện nay không chỉ đến từ doanh nghiệp lớn, mà còn từ người tiêu dùng và khối doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là một đặc điểm khác biệt so với nhiều thị trường phát triển, nơi AI thường được triển khai trước tiên trong các doanh nghiệp lớn.

Doanh nghiệp và AI: Bước đầu phổ cập, còn nhiều dư địa

Theo các báo cáo của Amazon Web Services (nhà cung cấp dịch vụ đám mây hàng đầu thế giới) hồi tháng 9.2025, khoảng 18% doanh nghiệp Việt Nam đã triển khai AI ở một mức độ nhất định, tăng mạnh so với năm 2024. Tuy nhiên, phần lớn mới dừng ở các ứng dụng cơ bản như tự động hóa quy trình, chatbot, phân tích dữ liệu đơn giản và hỗ trợ tiếp thị.

Điều đó cho thấy thị trường vẫn còn dư địa rất lớn cho các ứng dụng AI chuyên sâu hơn, như tối ưu chuỗi cung ứng, cá nhân hóa sản phẩm, phân tích dự báo, phát hiện gian lận và tự động hóa nghiệp vụ phức tạp. Về trung hạn, khi chi phí công nghệ giảm và nguồn nhân lực AI trong nước được cải thiện, khả năng AI sẽ trở thành một phần tiêu chuẩn ở hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam.

Sự hội tụ giữa mạng xã hội và AI

Một trong những xu hướng quan trọng nhất giai đoạn qua là sự hội tụ giữa mạng xã hội và AI. Các nền tảng mạng xã hội lớn đang tích hợp AI vào hầu hết các lớp sản phẩm, từ tạo nội dung, gợi ý, quảng cáo, đến nhắn tin và chăm sóc khách hàng.

Tại Việt Nam, điều này thể hiện rõ qua việc doanh nghiệp ngày càng sử dụng chatbot trên Messenger, Instagram và các nền tảng khác để trả lời tự động, tư vấn sản phẩm và xử lý đơn hàng. Với người dùng cá nhân, AI được tích hợp trực tiếp vào trải nghiệm mạng xã hội, từ gợi ý nội dung, tạo ảnh, chỉnh sửa video đến hỗ trợ viết và dịch thuật.

Sự hội tụ đó khiến ranh giới giữa mạng xã hội và công cụ AI ngày càng mờ đi. Trong thực tế, với nhiều người dùng Việt, việc sử dụng AI diễn ra ngay trong các nền tảng mạng xã hội quen thuộc, thay vì qua các ứng dụng độc lập.

Thách thức: Kỹ năng, dữ liệu và niềm tin

Ngoài cơ hội, thị trường AI và mạng xã hội tại Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức. Trước hết là vấn đề kỹ năng. Dù tỷ lệ người dùng AI cao, nhưng khả năng khai thác AI ở mức nâng cao trong doanh nghiệp và tổ chức vẫn còn hạn chế, do thiếu nhân lực chuyên môn và kinh nghiệm triển khai.

Thứ hai là vấn đề dữ liệu và bảo mật. Khi AI được sử dụng rộng rãi trong giao tiếp, kinh doanh và xử lý thông tin cá nhân, các yêu cầu về bảo vệ dữ liệu, tuân thủ pháp lý và an toàn thông tin trở nên ngày càng quan trọng. Đây là yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ và cách thức triển khai AI trong những năm tới.

Cuối cùng là vấn đề niềm tin và chất lượng thông tin. Sự bùng nổ của nội dung do AI tạo ra trên mạng xã hội đặt ra thách thức lớn về tin giả, deepfake và thao túng thông tin. Vấn đề này đòi hỏi cả nền tảng, cơ quan quản lý lẫn người dùng phải nâng cao nhận thức và năng lực kiểm chứng.

Triển vọng: Từ tăng trưởng sang chuẩn hóa

Nhìn về trung hạn, các số liệu hiện tại cho thấy Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn “tăng trưởng nóng” sang giai đoạn “chuẩn hóa” trong cả mạng xã hội và AI. Mạng xã hội sẽ tiếp tục là hạ tầng giao tiếp và thương mại số, còn AI có nhiều khả năng trở thành công cụ mặc định trong học tập, làm việc và kinh doanh.

Với gần 80% người dùng internet từng dùng AI, cùng thời gian sử dụng lên tới hàng trăm triệu giờ mỗi năm và tỷ lệ sẵn sàng trả phí khá cao, Việt Nam được đánh giá là thị trường AI tiêu dùng giàu tiềm năng trong khu vực. Mạng xã hội tiếp tục đóng vai trò là kênh chính giúp AI tiếp cận đông đảo người dùng.

Nhìn chung, Việt Nam không chỉ là thị trường đông người dùng mà đang trở thành một trong những quốc gia có tốc độ phổ cập AI và mức độ tích hợp công nghệ số vào đời sống cao nhất nhóm các nền kinh tế đang phát triển. Đây là nền tảng quan trọng để kinh tế số và các mô hình kinh doanh dựa trên AI tiếp tục mở rộng những năm tới.

Sơn Vân